به گزارش ایرنا، سیل اخیر در کشور به لحاظ شدت، وسعت و دربرگیری از بی سابقه ترین حوادث از این دست در میهن ما بود.
سیل از واپسین روزهای اسفند سال گذشته آغاز و به تدریج 25 استان کشور را درگیر خود کرد تا جایی که عملیات تخلیه مردم در برخی نقاط پرخطر به مناطق امن هنوز هم ادامه دارد.
قزوین نیز از جمله استان هایی بود که تحت تاثیر سیلاب قرار گرفت و این حادثه بیش از 2 هزار میلیارد خسارت به ویژه به زیرساخت های ارتباطی و اراضی کشاورزی آن وارد کرد، البته این خسارت ها با توجه به حجم سیل و روان آب ها و بدنبال اقدامات کنترلی و پیشگیرنده مدیران مرتبط با حوزه مدیریت بحران بویژه در سطح شهر قزوین نسبت به دیگر استان ها چندان چشم گیر نبود.
این سیل بار دیگر اهمیت اصل پیشگیری در مدیریت بحران را به ما آموخت و نشان داد هرجا که پیش بینی های لازم و اقدامات پیشگیرانه مورد توجه قرار گرفته بود با کم ترین چالش و خسارت مواجه و هرجا که به این مهم توجه نشده بود، دچار خسارات قابل توجهی شد.
در همین خصوص، استفاده از سامانه های نرم افزاری جهت پیش بینی دقیق، بهره گیری از فناوری های مدرن و پیشرفته جهت مقابله با سیل، برخورداری از تجهیزات لازم و به روز برای بازگشایی و مقابله با کانون های بحران، برنامه ریزی در مواقع بحرانی در قالب طرح های جامع پدافندی، شرح وظایف دقیق دستگاه های اجرایی هنگام وقوع حادثه، تعیین مکان های اضطراری در مواقع بحرانی جهت اسکان حادثه دیدگان، اقدامات اورژانسی و سایر موارد از جمله راهکارهای مقابله با این پدیده به شمار می روند که نقش مهمی در کاهش خسارات دارند.
خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) استان قزوین در این رابطه با برگزاری میزگردی با حضور جمعی از مسئولان و دست اندرکاران حوزه های مربوط به مدیریت شهری، امور فنی و عمرانی و آب به بررسی اقدامات پیشگیرنده و کنترلی سیل در سطح قزوین پرداخت و آنها را مورد بررسی قرار داد.

**مطالعه حریم و پهنه بندی سیل رودخانه های قزوین
معاون حفاظت و بهره برداری از منابع آبی شرکت آب منطقه ای قزوین در این میزگرد با اشاره به اقدامات پیشگیرنده این دستگه حاکمیتی در جهت مدیریت و کنترل سیلاب ها در استان ابتدا با بیان اینکه این سیل درس خوبی بود تا جامعه ما شاهد بازنگری در اقدامات خود در رابطه با حوزه مدیریت بحران باشند، گفت: یکی از وظایف وزارت نیرو تعیین حریم بستر رودخانه هاست که طی سال های گذشته با تخصیص اعتباراتی حریم و پهنه بندی بیشتر رودخانه های استان که به طول 2 هزار و 850 کیلومتر هستند، به انجام رسیده است.
یدالله ملکی تاکید کرد: تاکنون عملیات نقشه برداری از یک هزار و 200 کیلومتر و مطالعات بستر یک هزار و 100 کیلومتر از رودخانه های استان به انجام رسیده و با علامت گذاری در طول 400 کیلومتر، کار پهنه بندی در 300 کیلومتر از حریم و بستر اصلی رودخانه ها پایان یافته و 38 هکتار از بستر رودها نیز آزادسازی شده است.
وی اضافه کرد: مطالعات صورت گرفته شامل تعیین میزان آب رودخانه ها (هیدورلوژی)، پهنه بندی سیل و نقشه برداری در مقیاس یک پانصدم بوده تا جایی که هم اکنون اطلاعات جامع و کاملی از رودخانه های اصلی قزوین از جمله شاهرود، خررود، ابهر رود، حاجی عرب رود و سایر رودخانه های شمالی استان به انجام رسیده است.
این مسئول با بیان اینکه پهنه بندی و میزان حریم رودخانه های استان پس از تایید نهایی به اطلاع تمامی دستگاه های ذیربط رسیده است، یادآور شد: حریم هر رودخانه ای، به میزان وسعت و پهنای آن براساس قانون یک تا 20 متر تعیین شده که با لوله گذاری هایی به رنگ آبی نیز در طول مسیر مشخص می شوند.
ملکی ادامه داد: پس از علامت گذاری و تعیین حریم، به سراغ اراضی متصرف شده از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی در بستر رودخانه ها می رویم که پس از 2 مرحله اخطار قانونی جهت تخلیه، در صورت عدم توجه، پرونده به مراجع قضایی جهت بازپس گیری و یا قلع و قمع ارسال می شود.
به گفته این مسئول، سال گذشته و با کمک دستگاه قضایی قزوین 16 هکتار از حریم بستر رودخانه های استان در حوزه رودخانه های آبیک بالا، زیاران و رزجرد آزادسازی و در حال حاضر نیز 35 پرونده نیز جهت بازپس گیری اراضی متصرفی به دستگاه قضا ارسال شده است.
وی، میزان بارندگی های استان قزوین در دراز مدت را 231 میلی متر اعلام کرد و افزود: سال گذشته میزان بارندگی های سال آبی زراعی استان 186 میلی متر بود که این میزان در سال جاری تاکنون 387.6 میلی متر به ثبت رسیده است.

** اجرای 50 درصد پروژه های مرتبط با کنترل سیل در قزوین
رییس اداره مهندسی و مطالعات اداره کل منابع طبیعی استان قزوین نیز در این میزگرد با بیان اینکه سیل اخیر به ما آموخت باید علاج واقعه باید قبل از وقوع کرد، گفت: متولی مباحث کنترل سیل و فرسایش خاک در سرشاخه رودخانه ها، آبخیزداری است و طی سال های گذشته 500 هزار هکتار مطالعات تفصیلی و 900 هزار هکتار مطالعات توجیهی از اراضی استان توسط این اداره کل به انجام رسیده است.
محمد کرمی نور تصریح کرد: در بخش مطالعات تفصیلی بالغ بر 50 درصد پروژه های مرتبط با کنترل سیل و فرسایش به اجرا درآمده که به چهار طرح زیرپروژه شامل عملیات سازه ای، بیولوژیکی، بیو مکانیک و در نهایت عملیات مدیریتی تقسیم بندی می شوند.
این مسئول با اشاره به اینکه حادثه سیل اخیر اهمیت کار آبخیزداری را بیش از پیش روشن تر کرد،ادامه داد: با توجه به اینکه در حوادثی مانند سیل کار پیش بینی و پیشگیری از سوی دستگاه های ذیربط صورت می گیرد، سیاست آبخیزداری در واقع هنگام وقوع چنین حوادثی پیشگیری ساده، ارزان و بدون پیچیدگی و زودبازده بوده است.
این مسئول با یادآوری اینکه اگر سیل را بتوان از سرشاخه ها کنترل و مهار کرد مفید خواهد بود، افزود: خوشبختانه این کار در قزوین با اقداماتی که از سوی آبخیزداری قزوین در منطقه باراجین در گذشته صورت گرفته بود، به خوبی انجام شد.
وی اضافه کرد: سال گذشته همچنین با اصلاح یک سازه، باعث کاهش سرعت آب در بارش های اخیر بودیم و همین مساله از وقوع شدت سیلاب در قزوین جلوگیری کرد.
به گفته کرمی نور، در صورتی که بتوانیم طرح های آبخیزداری را در بالادست رودخانه های شهری که از مناطق حاد و خطرناک محسوب می شوند را به مورد اجرا درآوریم در واقع از خطرات ویرانگر بعدی سیلاب ها جلوگیری به عمل خواهد آمد.

**پوشش گیاهی بهترین پیشگیری کننده از سیل
وی، پوشش های گیاهی را زیربنایی ترین و اصلی ترین درمان پیشگیری و کنترل سیل دانست و گفت: متاسفانه به دلیل تغییر کاربری های زیاد اراضی، ما شاهد از بین رفتن این نوع پوشش ها و بروز سیلاب هستیم.
این مسئول حوزه آبخیزداری تاکید کرد: بندهای خاکی، به خصوص پروژه های آبخوان داری برای استفاده از آب سیل، در مناطقی مانند بویین زهرا کاربردهای فراوانی داشته و سازه های مناسبی نیز برای ذخیره آب سیلاب نیز به شمار می روند که در این خصوص اقدامات لازم در دست پیگیری است.

** شناسایی21 کانون بحران زا در قزوین
معاون خدمات شهری شهرداری قزوین نیز در این میزگرد با بیان اینکه سیل اخیر حاوی نکات آموزنده ای بود که مهم ترین آن را باید بازنگری در رویکردهای مرتبط با مدیریت بحران و اصل قرار دادن حوزه پیشگیری دانست،گفت: در همین رابطه 21 کانون بحران زا در شهر قزوین شناسایی شده که براساس میزان خسارت، شدت و تعداد وقوع شاید اولویت سیل در مقاطع بعدی این فهرست قرار می گیرد.
سیدمهدی کاظمی افزود: سیل اخیری که در کشور و استان قزوین به وقوع پیوست به ما کمک کرد تا بدانیم با اقدامات انجام شده در کجای کار قرار داریم و چه کارهایی را نیز در حوزه کاهش خسارت ها باید به انجام برسانیم.
وی ادامه داد: از سال 94، مباحث بحرانی شامل حریق، سیلاب های شهری و تدوین و اطلاع رسانی حوادث در حوزه مدیریت شهری از سوی سازمان شهرداری ها و دهیاری های وزارت کشور به شهرداری ها واگذار شد که با توجه به این موضوع برخی اقدامات از جمله طرح جامع مدیریت بحران شهر قزوین از سوی شهرداری تهیه و انجام رسید.
کاظمی با اشاره به راهکار کاهش خسارات حوادثی نظیر سیل در شهرها، تاکید کرد: یکی از موارد مهم در این بخش اسکان اضطراری است که شهرداری قزوین با تهیه طرح جامع پدافندی با همکاری استانداری این موضوع را با انتخاب برخی مکان ها مورد توجه جدی قرار داده بود.
به گفته وی، تقویت زیرساخت های شهری جهت جلوگیری از آسیب پذیری، اجرای طرح مرکز فرماندهی بحران های شهری جهت پایش سیستم ها، پاکسازی و لایروبی رودخانه ها و در نهایت تعریف وظایف مشخص دستگاه ها به منظور جلوگیری از موازی کاری هنگام وقوع بحران از دیگر برنامه های در دست اقدام شهرداری قزوین به شمار می رود.

**پاکسازی 120 کیلومتر از انهار و بازبینی 2 هزار و 200 حلقه چاه جذبی
معاون خدمات شهری شهرداری قزوین ادامه داد: قبل از وقوع سیل اخیر و در طول مدت سال گذشته 120 کیلومتر از انهار شهر پاکسازی شد و از 2 هزار و 200 حلقه چاه موجود بازبینی شده سطح شهر، 500 حلقه آن مورد بازسازی قرار گرفت.
به گفته وی، برگزاری کارگروه های مختلف حوزه مدیریت قبل از بحران، برنامه ریزی بخش های مختلف خدماتی از جمله آتش نشانی، آماده باش سازمان های باغستان، عمرانی، مرکز پایش تصویری و ترافیک شهرداری، پسماند و اجرائیات به همراه اعضای ستاد بحران شهری و پیمانکاران طرف قرارداد از جمله اقدامات پیشگیری از وقوع سیلاب اخیر از سوی شهرداری قزوین بود.
کاظمی یادآور شد: وقوع سیل اخیر نشان داد که ما باید توجه ویژه ای به مسایل پرخطر شهر قزوین از جمله عبور خط لوله بنزین، زلزله و 500 هکتار از اراضی بافت فرسوده شهر داشته باشیم تا در مواقع وقوع بحران جلوی تلفات جانی و خسارت های مالی بیشتر را بگیریم.
این مسئول اضافه کرد: در خصوص اسکان اضطراری نیز از گذشته مناطقی از جمله پایانه امام علی (ع) در شمال شهر، زمین 36 هکتاری 2 منظوره در جنوب شهر قزوین تدارک دیده شده و به زودی نیز برای نقاط شرق و غرب نیز تدابیر لازم اندیشیده می شود.

**اقدامات شهرداری در خصوص پاکسازی و لایروبی رودخانه ها
معاون فنی و عمرانی شهرداری قزوین نیز در این میزگرد گفت: با توجه به نفودپذیری سطح طبیعی زمین، احداث برخی ساخت و سازهای عمرانی و تغییر کاربری ها در این نفوذ پذیری تاثیر گذاشته است.
محمد علمی ادامه داد: خوشبختانه طی یک دهه گذشته شهرداری قزوین در حوزه شناسایی و لایروبی چاه های جذبی، نرده گذاری، بسترسازی و دیواره سازی اقدامات موثری به عمل آورده تا جایی که در گذشته با بارش های اندک نیز شاهد آبگرفتگی معابر بودیم که این اتفاق دیگر صورت نمی گیرد.
این مسئول حوزه عمرانی شهرداری قزوین خاطرنشان کرد: اقدامات شهرداری همچنین در حوزه ایمن سازی رودخانه های داخل شهر مانند باراجین و بازار قابل توجه بوده به طوری که در سیل اخیر شاهد عبور آب با حجم غیرقابل پیش بینی از آنها بودیم.
به گفته وی، در حوادث مربوط به سیل اخیر کشور متاسفانه شاهد برخی اقدامات شهروندان از جمله گرفتن عکس سلفی در حاشیه رودخانه های طغیان شده از سیل بودیم که این مساله با حوادث ناگواری همراه بود اما با توجه به نرده گذاری بستر و حاشیه رودخانه های داخل شهر قزوین، خوشبختانه در این زمینه هیچ جادثه دلخراشی به ثبت نرسید.
وی به دفع آب های سطح شهر قزوین نیز اشاره کرد و گفت: شهرداری قزوین طی 2 دهه گذشته در خصوص اصلاح شبکه آب های سطحی و هدایت آنها از حوزه بالادست به پایین دست اقدامات عمرانی و اساسی به عمل آورد تا جایی که پیش از این با بارش های جزیی شاهد انباشت آب در معابر و سرریز شدن آن به داخل منازل و فضاهای تجاری خیابان های جنوب شهر بودیم اما امروز هیچ اثری از چنین حوادثی نیست.
علمی با اشاره به اینکه آب باران در پشت بام ها و سطح حیاط منازل باید به چاه های جذبی هدایت شوند، تاکید کرد: متاسفانه به دلیل برخی خطاها مشاهده می شود که این نوع آب در نهایت سر از شبکه فاضلاب درآورده در حالی که گنجایش لوله های فاضلاب تنها برای فاضلاب دیده شده و سرریز بیش از اندازه آن در نهایت در مواقع بحرانی مانند بارش های شدید به سطح معابر پس زده می شود.
وی تصریح کرد: دستگاه های نظارتی باید توجه داشته باشند تا هنگام اجرای عملیات عمرانی و ساخت و سازها، باران آب ها و روان آب ها به چاه های جذبی منتقل شوند.

** خشم طبیعت در پی ساخت و ساز در بستر رودخانه
مدیرکل فنی استانداری قزوین نیز در این میزگرد گفت: پروژه های فاضلاب و روان آب های شهری در تمام نقاط دنیا جداگانه به مورد اجرا گذاشته می شوند و اگر هنگام بارندگی های شدید گاهی اوقات مشاهده می شود که فاضلاب در سطح معابر پس زده می شود به خاطر عدم گنجایش لوله های فاضلابی است که به غلط حتی روان آب ها نیز به آنها هدایت می شوند.
پیمان پیرمرادی تاکید کرد: در گذشته بارش های اندک نیز قزوین را با آبگرفتگی معابر روبرو می ساخت که خوشبختانه با اقداماتی که شهرداری این شهر در یک دهه گذشته با ارایه و اجرای طرح جامع روان آب و سیلاب انجام داده، مشکلات موجود به حداقل رسیده است.
این مسئول فنی ادامه داد: متاسفانه در اجرای برخی پروژه های عمرانی و مسکونی جداسازی روان آب و فاضلاب به دور از چشم ناظران نادیده گرفته می شود و در نهایت شاهد هدایت روان آب ها به فاضلاب های شهری که گنجایش این مساله را ندارند، هستیم.
وی به ساخت و سازهای حریم بستر رودخانه ها اشاره و یادآور شد: با توجه به مشخص بودن بستر و حریم رودخانه ها، باید توجه داشته باشیم که سیل همواره راه خود را باز می کند و این ما هستیم که با اعمال خلاف خود، خشم طبیعت را به وجود می آوریم.
پیرمرادی اضافه کرد: خوشبختانه از سوی وزارت کشور، دستگاه قضا و مسئولان عالی استان طی سال های اخیر اقدامات خوبی در خصوص جلوگیری از ساخت و ساز و قلع و قمع بناهای غیر مجاز به عمل آمده تا جایی که کاهش خسارت های سیل اخیر استان گواه این واقعیت بوده است.
این مسئول با اشاره به پیش بینی های لازم در خصوص پروژه های عمرانی در دست اجرا، گفت: تمامی طرح های احداثی در قزوین با دوره بازگشت 100 و 200 ساله سیل تعریف شده اند و از سوی اداره کل آب منطقه ای نیز کنترل و رصد می شوند.

**سیلاب اخیر آزمونی بزرگ برای پروژه های عمرانی
مدیرکل دفتر فنی استانداری قزوین سیلاب اخیر را آزمونی بزرگ برای طرح های عمرانی استان دانست و گفت: خوشبختانه دفتر فنی در گذشته مطالعات جامع و ارزنده ای را در زمینه حوادث و بلایای طبیعی به انجام رسانده و آنرا نیز برای ستاد مدیریت بحران کشور ارسال کرده است.
به گفته وی، رسیدگی به سیل بندها و لایروبی به موقع آنها جهت کنترل و مهار سیل، بررسی و بازنگری طرح های در حال احداث جهت مقاوم سازی در برابر سیل و سایر حوادث احتمالی، بررسی طرح جامع پهنه بندی سیل به صورت متمرکز و در نهایت توجه به آب شستگی ها و رانش زمین در مناطق مختلف استان از جمله موارد مورد توجه دستگاه های ذیربط باید باشد.
8054*3013
انتهای پیام
این مطلب برایم مفید است
0 نفر این پست را پسندیده اند
آب و هوا

نظرات و دیدگاه ها

مسئولیت نوشته ها بر عهده نویسندگان آنهاست و انتشار آن به معنی تایید این نظرات نیست.