مطالعهای روی بیش از ۹۱ هزار نفر نشان میدهد هر ساعت نشستن طولانیمدت خطر ابتلا به سرطان و مرگ ناشی از آن را افزایش میدهد؛ حتی تحرک سبک هم میتواند این خطر را کاهش دهد.
به گزارش جماران به نقل از یک مجله علمی، یک مطالعه علمی جدید نشان میدهد هر ساعت اضافهای که فرد بهطور مداوم در حالت نشسته سپری میکند، ممکن است با افزایش اندک خطر ابتلا به برخی انواع سرطان همراه باشد؛ یافتهای که بار دیگر خطرات سبک زندگی کمتحرک را برجسته میکند.
سالهاست پژوهشها نشان دادهاند کمتحرکی با افزایش خطر چاقی، دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبی و پوکی استخوان ارتباط دارد، اما این مطالعه بُعد نگرانکنندهتری را نیز مطرح میکند؛ ارتباط میان نشستن طولانیمدت با سرطان و مرگ ناشی از آن.
مطالعهای گسترده
پژوهشگران اسکاتلندی دادههای سلامت نزدیک به ۱۰۰ هزار بزرگسال را بررسی کردند. شرکتکنندگان به مدت یک هفته از دستگاههای ثبت فعالیت استفاده کردند و سپس بیش از ۱۰ سال تحت پیگیری قرار گرفتند.
این پژوهش روی ۹۱ هزار و ۲۹۲ نفر از پایگاه داده UK Biobank در بازه سنی ۳۷ تا ۷۳ سال انجام شد. هیچیک از افراد در آغاز مطالعه سابقه ابتلا به سرطان نداشتند.
فعالیت بدنی چگونه اندازهگیری شد؟
شرکتکنندگان به مدت یک هفته، شبانهروز مچبندهای ثبت فعالیت را به دست داشتند. سپس پژوهشگران با استفاده از الگوریتمهای یادگیری ماشین، دادهها را تحلیل و فعالیتها را در بازههای ۱۰ ثانیهای به چهار دسته تقسیم کردند:
- رفتار کمتحرک
- فعالیت سبک
- فعالیت متوسط
- فعالیت شدید
رفتار کمتحرک نیز به دو گروه تقسیم شد:
- نشستن طولانیمدت: بیش از ۳۰ دقیقه نشستن پیوسته، مانند تماشای تلویزیون یا کار پشت میز.
- نشستن همراه با وقفه: نشستنهایی که با ایستادن یا چند دقیقه راه رفتن قطع میشوند.
افزایش خطر سرطان
نتایج نشان داد هر ساعت اضافه نشستن طولانیمدت با موارد زیر همراه است:
- افزایش ۳ درصدی خطر ابتلا به هر نوع سرطان
- افزایش ۹ درصدی خطر مرگ ناشی از سرطان
همچنین خطر ابتلا به سرطانهای مرتبط با چاقی، از جمله سرطان پانکراس، سرطان روده بزرگ و برخی دیگر از سرطانها، حدود ۵ درصد افزایش یافت. افزون بر این، احتمال ابتلا به سرطانهای مرتبط با دیابت مانند سرطان پستان، کبد و تیروئید نیز افزایش مشابهی داشت.
در طول ۱۲ سال پیگیری، پژوهشگران بروز انواع مختلف سرطان از جمله سرطان پستان، روده بزرگ، پانکراس، کلیه، کبد، تیروئید، تخمدان، کیسه صفرا، مری، مثانه، لوسمی و لنفوم غیرهوچکین را بررسی کردند.
حرکت، خطر را کاهش میدهد
در مقابل، جایگزین کردن تنها ۳۰ دقیقه نشستن در روز با پیادهروی سبک میتواند خطر مرگ ناشی از سرطان را تا ۱۸ درصد کاهش دهد. همچنین هر ساعت افزایش در نشستن همراه با وقفه و تحرک کوتاه با کاهش موارد زیر همراه بود:
- ۶ درصد کاهش خطر ابتلا به سرطان
- ۹ درصد کاهش خطر سرطانهای مرتبط با چاقی
- ۱۰ درصد کاهش خطر سرطانهای مرتبط با دیابت
- ۱۸ درصد کاهش خطر مرگ ناشی از سرطان
نتایج همچنین نشان داد: جایگزینی ۳۰ دقیقه نشستن با فعالیت متوسط مانند پیادهروی تند یا دوچرخهسواری، خطر مرگ ناشی از سرطان را ۸ درصد کاهش میدهد. تنها ۵ دقیقه فعالیت شدید روزانه مانند دویدن، شنا یا کوهپیمایی میتواند خطر ابتلا به سرطان را حدود ۴ درصد کاهش دهد.
چرا نشستن طولانی خطرناک است؟
به گفته پژوهشگران، نشستن طولانیمدت ممکن است باعث افزایش التهاب در بدن، آسیب به DNA سلولها و تسهیل شکلگیری تومورها شود.
همچنین کمتحرکی میتواند مقاومت به انسولین را افزایش دهد؛ عاملی که با دیابت نوع ۲ مرتبط است و ممکن است رشد سلولهای سرطانی را تقویت کرده و مانع از مرگ طبیعی آنها شود.
البته دانشمندان تأکید میکنند این پژوهش تنها یک ارتباط آماری را نشان میدهد و رابطه علت و معلولی را اثبات نمیکند، اما به شواهد رو به افزایشی میافزاید که اهمیت تحرک روزانه را نشان میدهد.
به گفته پژوهشگران، توصیههای سلامت نباید فقط بر ورزشهای شدید متمرکز باشد، بلکه تحرکهای سبک و وقفه انداختن در نشستنهای طولانی نیز نقش مهمی در کاهش خطر بیماریها، از جمله سرطان، دارند.
