پایگاه خبری جماران: استاد جامعهشناسی دانشگاه تهران با تأکید بر اینکه میهندوستی ایرانیان از زمان شروع جنگ کمنظیر بوده، گفت: برای کسانی که اسیر فضای «سرزنش ملی» در فضای مجازی بودند و کسانی که حکومت و جامعه ایران را «ضعیف» میدانستند، این واکنش خیرهکننده مردم ایران در حمایت از میهن و قوای حکومتی غیرمنتظره بود. اما کسانی که گرفتار «اندیشههای قالبی» در فضای مجازی نبودند، چنین واکنشی را از مردم انتظار داشتند. ایرانیان همان ایرانیانی هستند که با امکانات کم هشت سال جلوی صدام - که مورد حمایت همه قدرتها بود - ایستادند. دیدیم همین مردم چگونه در جنگ دوازده روزه از کشور و قوای نظامی کشور حمایت کردند. و به نظر من تا خطر برای میهن هست، این «حمایت مردمی» هم هست. به بیان ساده ایران در برابر دشمن هم موشک دارد هم مردمی کمنظیر دارد.
مشروح گفتوگوی خبرنگار جماران با حمیدرضا جلاییپور را در ادامه میخوانید:
ارزیابی شما از واکنش جامعه به حمله دشمن چیست؟ چقدر این واکنش قابل پیشبینی بود؟
به نظر من میهندوستی ایرانیان از زمانی که جنگ شروع شد(در نهم اسفند تا امروز) کم نظیر بوده. فقط با یک توضیح این کمنظیری میهن دوستی ایرانیان را نشان میدهم.
بیاییم به تاریخ ایران مراجعه کنیم. در سال ۱۳۲۰ که شوروی شمال ایران و انگلیس جنوب ایران را اشغال کردند. وقتی اولین هواپیماهای دشمن در شهرهای شمال غرب کشور دیده شد، سربازها از پادگانها فرار کردند و دولتهای اشغالگر، رضاخان (شاه ایران) را از خاک ایران تبعید کردند و چهار سال کشور در اشغال ارتش خارجی بود. اما وقتی در نهم اسفند ۱۴۰۴ ایران مورد حمله دو قدرت اتمی (آمریکا و اسرائیل) قرار گرفت، رهبر ایران و سران قوای نظامی را بمباران و شهید کردند، پس از یک ساعت قوای مسلح دست به دفاع جانانه از کشور زدند؛ و طرحهای اولیه دشمن را که سرنگونی حکومت بود، ناکام گذاشتند.
نکته مهم این که پابهپای حکومت و قوای مسلح، مردم به جای این که بترستند، در حمایت از قوای مسلح و محکوم کردن دشمن به خیابان آمدند و دوازده شب هست که زیر بمباران دشمن چنین حمایت میکنند. حمایت مردم به گونهای است که ناظران منطقهای و جهانی را از میهندوستی مردم ایران متعجب کرده است. جهان مشغول تحسین ایرانیانی است که جلوی دولت یاغی و غارتگر ترامپ و دولت نسلکش نتانیاهو ایستادهاند.
سؤال پرسیدید که آیا چنین رفتاری از مردم قابل پیشبینی بود؟ برای کسانی که اسیر فضای «سرزنش ملی» در فضای مجازی بودند و کسانی که حکومت و جامعه ایران را «ضعیف» میدانستند، این واکنش خیرهکننده مردم ایران در حمایت از میهن و قوای حکومتی غیرمنتظره بود. اما کسانی که گرفتار «اندیشههای قالبی» در فضای مجازی نبودند، چنین واکنشی را از مردم انتظار داشتند. ایرانیان همان ایرانیانی هستند که با امکانات کم هشت سال جلوی صدام - که مورد حمایت همه قدرتها بود - ایستادند. دیدیم همین مردم چگونه در جنگ دوازده روزه از کشور و قوای نظامی کشور حمایت کردند. و به نظر من تا خطر برای میهن هست، این «حمایت مردمی» هم هست. به بیان ساده ایران در برابر دشمن هم موشک دارد هم مردمی کمنظیر دارد.
آیا حضور مستمر مردم در تجمعات شبانه، برنامه براندازان برای کشاندن معترضان به خیابان و ایجاد تفرقه در آحاد ملت ایران را به چالش کشیده است؟
بله، حضور مردم حسابی توطئه دشمن متجاوز را به ایران - در این دوازده روزی که از جنگ میگذرد - محکم به چالش کشید. ترامپ فکر میکرد با هواپیماهای پیشرفته رهبری ایران را شهید میکند و بعد قوای نظامی کشور و مردم ایران منفعل میشوند؛ و ترامپ هم در رسانههای آمریکا اعلام میکند که ای مردم آمریکا من مشکل ۴۷ ساله ایران را حل کردم و منابع نفتی آن را مثل ونزوئلا به زیر سلطه گرفتم. اما مردم ایران، خون گرم شهدا و دلاورمردی نظامیان کشور تا حالا این نقشه ترامپ و نتانیاهو را خنثی کرده است. ترامپ برای برون رفت از این مخمصهای که خود درست کرده، با مشکل رو به رو شده است.
عملکرد دشمن در هدف قرار دادن کودکان و غیر نظامیان میتواند کسانی که فکر میکردند ترامپ دلسوز ملت ایران است را متوجه اشتباهشان کند؟
در حالی که ترامپ دیماه مردم ایران را تشویق کرد که نهادها را بگیرید و گفت «کمک در راه است»؛ و مزدورانی که در ۱۹ و ۲۰ دیماه فراخوان دادند جوانان معترض و خشمگین مراکز شهرها را تسخیر کنند و آنان را با پلیس درگیر کردند و هزاران نفر جان باختند، افراد معترض در دوازده روز اخیر دیدند که کمک ترامپ موشک به مدرسه دخترانه میناب و خانههای مردم بیگناه بود. با چشم خود دیدند 19 هزار نفر مردم بیگناه زخمیشدند و 1300 نفر ایرانی شهید شدند و هزاران نقطه از تأسیسات کشور بمباران شد. خلاصه همه دیدند که کمک ترامپ جنایت و کشتار ایرانیان بود نه کمک بشردوستانه.
چه توصیهای دارید به افرادی که کماکان رویکردهای ضد وحدت و انسجام ملی دارند؟
حقیقت را ترامپ با جنایات خود علیه ایرانیان به آنها نشان داد. لذا من از فرصت استفاده و به پنج توصیه اشاره میکنم تا با کمک حکومت و مردم بتوانیم عزتمندانه از این وضعیت جنگی عبور کنیم.
اولین توصیه این است که ما شهروندان از قوای نظامی خود در برابر دشمن دفاع کنیم، تا آنان بتوانند دشمن را به جایی برسانند که دیگر نتواند جنگی را به ایران تحمیل کند.
دومین توصیه ادامه حضور مردم در صحنه و خصوصا در مراسم شبهای شهرهای ایران است. نباید خیابان را خالی گذاشت و نباید به ستون پنجم دشمن امکان تخریب داد.
سومین توصیه ابتکار و فعال عمل کردن تیم دیپلماسی است. هر جنگی با دیپلماسی متوقف میشود، امیدواریم دیپلماسی ما با فعالیتهای ابتکاری خود و در شرایطی که ایران در برابر دشمن، اوضاع محکمی دارد، مسیر مذاکره به نفع مصالح ملی ایران را طی کند.
چهارمین توصیه این است که به دستگاههای خدماترسانی دولت کمک کنیم، که خدمات عمومی بهتر به دست مردم برسد(مثل ارزاق، دارو، سوخت و غیره) خصوصا کمک مؤثرتر به اقشار ضعیف در این شرایط جنگی داشته باشیم.
توصیه پنجم این که تا پایان عزتمندانه جنگ ما در متن جامعه هستیم و شایسته است به اطرافیان، دوستان، همکاران و همسایگانمان کمک کنیم. تقویت همدردی و همیاری میان خود مردم یکی از شروط پیروزی در جنگ است.
