گزارش تازه مؤسسه هادسون و اظهارات دیوید پترائوس، فرمانده پیشین سنتکام، نشان میدهد توان ایران برای بازسازی سریع و کمهزینه زرادخانه پهپادی، در کنار هزینه سنگین رهگیری این حملات، آینده پایگاههای بزرگی مانند العدید قطر و تأسیسات آمریکا در خلیج فارس را با پرسشهای جدی روبهرو کرده است؛ تا جایی که برخی مقامهای پیشین آمریکایی ساختار فعلی استقرار نیروها در منطقه را «دیگر قابل دوام» نمیدانند.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، روزنامه نظامی «استارز اند استرایپس» در گزارشی به قلم «جان وندیور» با استناد به ارزیابی تازه مؤسسه هادسون و اظهارات ژنرال بازنشسته «دیوید پترائوس»، فرمانده پیشین سنتکام، به بررسی تأثیر توان پهپادی ایران بر آینده حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه پرداخت و نوشت که قابلیت تهران برای بازسازی سریع و کمهزینه زرادخانه پهپادی، پراکندگی زیرساختهای تولید، استفاده از قطعات تجاری و هزینه سنگین رهگیری این حملات، پایگاههای بزرگ آمریکا از جمله العدید قطر و تأسیسات این کشور در خلیج فارس را با چالشی جدی روبهرو کرده است؛ تا جایی که پترائوس ساختار کنونی استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه را «دیگر قابل دوام» ندانسته و نسبت به ضرورت بازنگری فوری در شیوه حضور نظامی واشنگتن هشدار داده است و نوشت: توانایی ایران برای بازسازی زرادخانه پهپادی آسیبدیدهاش، این پرسش را مطرح کرده است که آیا پایگاههای بزرگ آمریکا که مدتها یکی از پایههای اصلی قدرت نظامی این کشور در خاورمیانه بودهاند، در عصر حملات مستمر همچنان قابل استفاده و عملیاتی باقی خواهند ماند یا نه.
ارزیابی تازه مؤسسه هادسون به این نتیجه رسیده است که اگرچه حملات آمریکا و متحدانش خسارات سنگینی به توان حملات دوربرد ایران وارد کردهاند، تهران همچنان دانش صنعتی و شبکههای تأمین خارجی لازم را برای بازسازی پهپادهایی در اختیار دارد که دفاع در برابر آنها دشوار و پرهزینه است.
این یافتهها در شرایطی منتشر شده که ژنرال بازنشسته ارتش آمریکا، دیوید پترائوس، فرمانده پیشین فرماندهی مرکزی ایالات متحده، استدلال کرده است که حملات ایران عملاً برخی از پایگاههای آمریکا در اطراف خلیج فارس را از رده خارج کردهاند.
پترائوس ماه گذشته در گفتوگویی با نشریه The Cipher Brief گفت: «پیش از هر چیز، ترتیبات قبلی ما برای استقرار در پایگاهها دیگر قابل دوام نیست.»
پترائوس بهطور مشخص به پایگاه هوایی العدید در قطر اشاره کرد؛ پایگاهی که مقر پیشرو سنتکام در آن قرار دارد و او خود در سال ۲۰۰۹ در افتتاح رسمی آن نقش داشت. به گفته او، این پایگاه نمونهای از ساختاری است که دیگر قابل ادامه نیست.
پایگاههای بزرگی مانند العدید، «مرکز پشتیبانی نیروی دریایی بحرین» و دیگر تأسیسات آمریکا در اطراف خلیج فارس، در دورهای ساخته شدند که ایالات متحده میتوانست با تهدید نسبتاً اندکی از سوی حملات دقیق و مستمر در منطقه فعالیت کند.
اما آسیبپذیری این پایگاهها در جریان جنگ با ایران آشکار شده است؛ جنگی که طی آن ایران بارها این تأسیسات را هدف قرار داده و در نتیجه، درباره نقش آینده آنها در استقرار نیروهای آمریکایی در منطقه تردیدهای جدی ایجاد شده است.
در گزارشی که روز جمعه منتشر شد، «جان کاساپاوغلو»، پژوهشگر ارشد غیرمقیم مؤسسه هادسون، استدلال کرد که یکی از مشکلات اصلی پیش روی ایالات متحده و به تبع آن، پایگاههایش در منطقه، تابآوری برنامه پهپادی ایران است.
در جریان این درگیری، ارتش آمریکا خسارات سنگینی به توان نظامی ایران وارد کرده است؛ از جمله به نیروی دریایی و شبکه موشکهای بالستیک این کشور.
بر اساس این گزارش، هواپیماهای آمریکا و متحدانش پرتابگرهای موشکی، تأسیسات تولید و تجهیزات تخصصی را منهدم کردهاند. در این گزارش همچنین آمده است که هواپیماهای آمریکایی در برخی موارد، پرتابگرهای متحرک موشکی را تا محلهای نگهداری آنها تعقیب کرده و سپس همان نقاط را هدف حمله قرار دادهاند.
با این حال، به گفته این گزارش، شبکه پهپادی ایران مسئلهای متفاوت ایجاد میکند.
پهپادهای خانواده شاهد از قطعات تجاری در دسترس استفاده میکنند که میتوان آنها را بهراحتی از طریق تأمینکنندگان خارجی، از جمله چین، تهیه کرد. تولید این پهپادها همچنین میتواند میان تأسیسات کوچکتر و پراکنده توزیع شود؛ تأسیساتی که یافتن و نابود کردن آنها از کارخانههای موشکی دشوارتر است.
گزارش هادسون میگوید: «اکوسیستم غیرمتمرکز پهپادی تهران میتواند با سرعت بیشتری بازسازی شود.»
بر اساس این گزارش، خود این پهپادها برای پرتاب به زیرساخت چندانی نیاز ندارند و ایران از ریلهای ساده پرتاب و حتی وانتهای پیکاپ استفاده میکند؛ موضوعی که به یگانهای پهپادی اجازه میدهد به شکلی پراکنده مستقر شوند و جابهجا شوند؛ قابلیتی که پرتابگرهای بزرگ موشک بالستیک از آن برخوردار نیستند.
این گزارش میافزاید حملات پهپادی آینده نیز ممکن است پیچیدهتر شوند؛ به این صورت که ایران تعداد زیادی پهپاد ارزانقیمت ملخی را با تسلیحات سریعتری ترکیب کند که برای سرکوب سامانههای پدافند هوایی طراحی شدهاند.
برای مثال، «حدید-۱۱۰»، پهپاد جتموتور ایرانی که قادر است با سرعتی بیش از ۳۰۰ مایل در ساعت پرواز کند، میتواند پیش از ورود پهپادهای کندتر علیه رادارها، مراکز فرماندهی و سامانههای پدافند هوایی به کار گرفته شود.
چنین سناریویی این پرسش را مطرح میکند که آیا ایالات متحده خواهد توانست پایگاههایی را که پیشتر در منطقه آسیب دیدهاند تعمیر کند و عملیات در آنها را از سر بگیرد، یا ناچار خواهد شد در آینده به سمت حضور نظامی سبکتر حرکت کند؛ حضوری که نیروهای آمریکایی را کمتر در معرض خطر قرار دهد.
پترائوس با اشاره به شکاف هزینهای که به سود زرادخانه ارزانقیمت تهاجمی ایران و به زیان موشکهای رهگیر چندمیلیوندلاری مورد استفاده برای مقابله با آن است، ساختار فعلی را «آشکارا غیرقابل دوام» توصیف کرد.
پترائوس گفت: «این نتیجه آن است که ایرانیها اکنون قابلیتهایی دارند که پیشتر نداشتند؛ از نظر تعداد پهپادها و تعداد موشکهایی که برد لازم برای در معرض خطر قرار دادن تأسیسات ما را دارند، میتوانند به آنها حمله کنند، سربازان ما را بکشند و زخمی کنند و همین کار را با مهمترین زیرساختهای انرژی جهان نیز انجام دهند.»
پترائوس همچنین خاطرنشان کرد که آنچه نیروهای آمریکایی تاکنون در خاورمیانه با آن روبهرو شدهاند، در مقایسه با مقیاس جنگ پهپادی در اوکراین بسیار محدود است؛ موضوعی که نشان میدهد اگر ایران بتواند عملیات پهپادی خود را بیش از این گسترش دهد، شرایط میتواند بهمراتب بدتر شود.
به گفته پترائوس، ایران در طول این درگیری ششماهه حدود ۱۰ هزار پهپاد پرتاب کرده است، در حالی که اوکراین روزانه همین تعداد پهپاد شلیک میکند.
پترائوس گفت: «ما هنوز چیزهای زیادی برای یاد گرفتن داریم و آنچه در ایران میبینیم، فقط نشانه کوچکی از تهدید آینده جنگ است.»
او در ادامه خواستار «تغییرات فوری، انقلابی و نهادی در ساختار نظامی» شد.
