هدف پروژه «قدرت سیبری ۲» انتقال گاز طبیعی از شبهجزیره یامال روسیه در قطب شمال به شمال شرق چین از طریق یک خط لوله به طول بیش از ۴۰۰۰ کیلومتر است.
به گزارش جماران به نقل از بلومبرگ، جنگ با ایران و بحران انرژی ناشی از آن، به پروژه «قدرت سیبری ۲» جان تازهای بخشیده است. این پروژه یک خط لوله عظیم گازی است که روسیه و چین سالها به دنبال اجرای آن بودهاند، در حالی که اختلال در عرضه از طریق خلیج فارس، پکن را وادار به تجدید نظر در امنیت انرژی خود کرده است.
پیشبینی میشود که این پروژه جایگاه برجستهای در دستور کار دیدار پیشروی ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، با همتای چینی خود، شی جین پینگ، که امروز چهارشنبه ۲۰ مه / ۳۰ اردیبهشت در پکن برگزار میشود، داشته باشد. به گفته بلومبرگ، این پروژه ممکن است نقشه جریان گاز جهان را در دهه آینده بازطراحی کند.
جایگزینی برای خلیج فارس
هدف پروژه «قدرت سیبری ۲» انتقال گاز طبیعی از شبهجزیره یامال روسیه در قطب شمال به شمال شرق چین از طریق یک خط لوله به طول بیش از ۴۰۰۰ کیلومتر است که حدود ۲۶۰۰ کیلومتر آن در خاک روسیه و سپس نزدیک به ۱۰۰۰ کیلومتر از طریق مغولستان میگذرد.
بلومبرگ معتقد است که جنگ با ایران و بسته شدن تنگه هرمز که حدود یک پنجم از عرضه جهانی گاز طبیعی مایع (LNG) از آن عبور میکند، باعث شده است که عرضه زمینی از روسیه در مقایسه با محمولههای دریایی از خلیج فارس برای چین جذابتر به نظر برسد.
در صورت رسیدن «قدرت سیبری ۲» به ظرفیت کامل عملیاتی، قادر به انتقال سالانه حدود ۵۰ میلیارد متر مکعب گاز خواهد بود. این میزان نزدیک به ظرفیت خط لوله «نورد استریم ۱» است که پیش از توقف، گاز روسیه را به آلمان منتقل میکرد. همچنین این مقدار معادل حدود یک سوم صادرات گاز روسیه به اروپا قبل از آغاز جنگ روسیه و اوکراین است.
جبران اروپا
برای مسکو، این پروژه تلاشی برای جبران بخشی از زیانهای خود در بازار اروپا است، پس از آن که اروپا در پی جنگ روسیه و اوکراین و تحریمهای گسترده غرب علیه بخش انرژی روسیه، به منابع جایگزین انرژی روی آورد.
الکسی میلر، مدیرعامل شرکت «گازپروم»، «قدرت سیبری ۲» را به نقل از خبرگزاری بلومبرگ «بزرگترین و سرمایهبرترین پروژه گازی در جهان» توصیف کرده است.
مؤسسه «کارنگی روسیه اوراسیا» هزینه ساخت این خط لوله در داخل روسیه و مغولستان را حدود ۳۴ میلیارد دلار برآورد کرده است، با این پیشبینی که این پروژه پیش از سال ۲۰۳۰ به بهرهبرداری نرسد.
مذاکرات پیچیده
با وجود حرکت تازه در این پروژه عظیم، مذاکرات میان دو طرف همچنان با موانعی در زمینه قیمتها و حجمها روبرو است.
بلومبرگ گزارش داده است که روسیه خواهان تعهد چین به خرید حجمهای ثابت در بازه ۳۰ ساله است تا درآمدهای بلندمدت خود را تضمین کند، در حالی که چین به دنبال انعطافپذیری بیشتر در قراردادهاست، آن هم به احتیاط در برابر کاهش احتمالی تقاضای داخلی یا ظهور جایگزینهای ارزانتر.
همچنین مکانیسم قیمتگذاری همچنان یک نقطه اختلاف اصلی میان دو طرف باقی مانده است، با وجود تأکید مقامات روس مبنی بر اینکه گاز «بر اساس قیمتهای بازار» فروخته خواهد شد.
در همین حال، پکن از وابستگی بیش از حد به یک تأمینکننده واحد هراس دارد، اگرچه روسیه در حال حاضر به یکی از بزرگترین تأمینکنندگان گاز برای چین تبدیل شده است، در حالی که بازار جهانی گاز طبیعی مایع (LNG) گزینههای متنوعتر و انعطافپذیرتری را در اختیار چین قرار میدهد.
تأثیر جهانی
برآوردهای «بلومبرگ انایاف» نشان میدهد که راهاندازی «قدرت سیبری ۲»، در کنار افزایش جریان از طریق دیگر خطوط لوله روسی، ممکن است نیاز چین به گاز طبیعی مایع را بیش از ۴۰ میلیون تن در سال کاهش دهد، که معادل بیش از نیمی از واردات LNG چین در سال گذشته است.
این امر میتواند به آزادسازی حجمهای اضافی گاز برای بازارهای اروپایی و سایر بازارهای آسیایی غیر از چین منجر شود، که ممکن است فشارهای قیمتی و تورمی را در سطح جهانی کاهش دهد، اما در مقابل، ممکن است بر پروژههای جدید صادرات گاز، به ویژه در آمریکا، فشار وارد کند؛ زیرا که دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور، به دنبال تقویت صادرات انرژی خود است.