با سرمایه گذاری های کلان عربستان در سوریه پس از سقوط اسد آشنا شوید

به گزارش جماران به نقل از الجزیره، توسعه سرمایه گذاری های عربستان سعودی در سوریه از زمان سقوط رژیم بشار اسد در دسامبر2024 نشان دهنده یک تحول کیفی از یک رویکرد سیاسی-دیپلماتیک به یک مشارکت اقتصادی مستقیم است که بخش های زیرساخت های سنگین و خدمات حاکمیتی را هدف قرار می دهد.

با آغاز سال 2026، این سرمایه گذاری ها در چارچوب یک بسته سرمایه گذاری به ارزش میلیاردها دلار از سطح یادداشت های تفاهم عمومی به پروژه های عملیاتی آماده اجرا منتقل شده است که در صدر آنها هواپیمایی، فرودگاه ها، ارتباطات و آب قرار دارند.

هواپیمایی و فرودگاه ها.. دروازه سرمایه گذاری

آخرین حلقه های مشارکت عربستان سعودی در بخش هواپیمایی کشوری نمود پیدا کرد، که ریاض از آن به عنوان اهرمی برای برقراری ارتباط مجدد سوریه در سطح منطقه استفاده می کند، به طوری که خالد الفالح، وزیر سرمایه گذاری عربستان سعودی، در جریان یک رویداد اقتصادی رسمی در دمشق در 7 فوریه 2026، از تأسیس یک شرکت هواپیمایی اقتصادی جدید مستقر در حلب با نام «ناس سوریا» خبر داد، که در چارچوب یک بسته توافقنامه های سرمایه گذاری امضا شده بین طرف های سوری و سعودی قرار دارد.

این اعلامیه نشان دهنده انتقال سرمایه گذاری عربستان سعودی از سطح ترتیبات نظارتی به عملیات واقعی مستقیم است. با وجود عدم افشای سرمایه اختصاص یافته به این شرکت، گنجاندن این پروژه در بسته ای که رسماً به عنوان «سرمایه گذاری به ارزش میلیاردها دلار» توصیف شده است، آن را در محدوده سرمایه گذاری متوسط تا بزرگ قرار می دهد.

به موازات آن، پروژه توسعه دو فرودگاه در شهر حلب به عنوان بزرگترین رقم مالی اعلام شده اخیراً مطرح شد، زیرا اظهارات رسمی از سرمایه گذاری حدود 7.5 میلیارد ریال سعودی (نزدیک به 2 میلیارد دلار) در مراحل مختلف شامل توسعه، نوسازی و زیرساخت های عملیاتی خبر داد. این سرمایه گذاری بخش حمل و نقل هوایی را به دلیل نقشی که در تحریک تجارت، گردشگری و زنجیره های تامین دارد، در صدر اولویت های عربستان سعودی قرار می دهد.

ارتباطات و اتصال دیجیتال

دومین رکن سرمایه گذاری عربستان سعودی در ارتباطات و فناوری اطلاعات نمود پیدا کرد، به عنوان بخشی با ریسک سیاسی پایین و بازده بلندمدت بالا. 

در این زمینه، پروژه «سیلک لینک» برای اتصال دیجیتال به عنوان یکی از برجسته ترین پروژه های استراتژیک مطرح شد، پس از اینکه شرکت «اس تی سی» عربستان سعودی از بین 18 شرکت پیشرو برنده آن شد، به نقل از وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات سوریه. هدف این پروژه تبدیل سوریه به یک گذرگاه منطقه ای برای عبور داده ها بین آسیا و اروپا است.

این پروژه یک امتداد مستقیم از بسته توافقنامه هایی است که در مجمع سرمایه گذاری سوریه و عربستان سعودی در ژوئیه 2025 امضا شد، که 4 میلیارد ریال سعودی (حدود 1.07 میلیارد دلار) را به بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات اختصاص داد، که شامل توسعه زیرساخت های دیجیتال و تقویت امنیت سایبری بود.

این مسیر نشان‌دهنده شرط‌بندی سعودی بر نقش آتی سوریه در اقتصاد دیجیتال منطقه‌ای است، به‌ویژه با بازسازی شبکه‌های فرامرزی آن.

زیرساخت و آب

پایه گسترده‌تر سرمایه‌گذاری‌های سعودی، زیرساخت‌های سنتی باقی ماند که بیشترین سهم از تعهدات مالی را به خود اختصاص داد. در مجمع ژوئیه 2025، از امضای 47 توافق‌نامه و تفاهم‌نامه به ارزش کل حدود 24 میلیارد ریال (حدود 6.4 میلیارد دلار) خبر داده شد.

در داخل این بسته، بیش از 11 میلیارد ریال (حدود 2.9 میلیارد دلار) به زیرساخت‌های سنگین اختصاص یافت که شامل ایجاد سه کارخانه جدید سیمان، علاوه بر پروژه‌های مرتبط با مصالح ساختمانی بود، که سرمایه‌گذاری سعودی را مستقیماً به مرحله بازسازی مرتبط می‌کند و نه فقط به فعالیت‌های خدماتی.

این بسته همچنین شامل توافق‌نامه‌هایی در بخش آب بود که توسط شرکت‌های بزرگ سعودی در راس آنها «آکوا پاور» حمایت می‌شد و هدف آن شیرین‌سازی و انتقال آب بود. علیرغم عدم اعلام ارزش مالی مشخص برای این پروژه‌ها، وب‌سایت الجزیره نت اشاره کرد که آنها در سبد زیرساخت‌ها گنجانده شده‌اند، که آنها را در چارچوب سرمایه‌گذاری‌های سرمایه‌ای بلندمدت با تأثیر مستقیم بر امنیت آبی و ثبات اقتصادی قرار می‌دهد.

بین ارقام و بخش‌ها

به طور کلی، می‌توان گفت که سرمایه‌گذاری‌های سعودی در سوریه پس از سقوط اسد از مرحله تعهد سیاسی به مرحله به کارگیری سرمایه در بخش‌های دارای اولویت حاکمیتی منتقل شده است.

بر اساس ارقام منتشر شده، تعهدات اعلام شده عربستان سعودی در قبال سوریه تاکنون از حدود 6 میلیارد دلار فراتر رفته است، با مسیری صعودی که بر هوانوردی، فرودگاه‌ها، ارتباطات و زیرساخت‌ها متمرکز است، که معمولاً به عنوان شاخص‌های اعتماد در اقتصادهای در حال خروج از درگیری و به عنوان بستری برای جذب سرمایه‌گذاری‌های بعدی از طرف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی استفاده می‌شوند.