سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (UNESCO) با انتشار بیانیهای رسمی، نسبت به وضعیت حفاظت از محوطههای میراثفرهنگی در پی تشدید خشونتها در خاورمیانه ابراز نگرانی کرد.
به گزارش جماران، یونسکو در پیامی در حساب رسمی خود در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که بنا بر گزارشهای دریافتی، کاخ گلستان ـ یکی از آثار ثبتشده در فهرست میراث جهانی ـ در نتیجه اصابت ترکشها و موج انفجار ناشی از حمله هوایی به میدان ارگ، که در حریم (بافر زون) این مجموعه تاریخی در پایتخت ایران قرار دارد، آسیب دیده است.
این سازمان بینالمللی با تاکید بر مسئولیت جامعه جهانی در صیانت از میراث مشترک بشری، تصریح کرد که وضعیت میراثفرهنگی در ایران و سراسر منطقه را بهصورت مستمر و از نزدیک رصد میکند تا از حفاظت و مصونیت این آثار اطمینان حاصل شود. در همین راستا، یونسکو اعلام کرده است که مختصات جغرافیایی تمامی سایتهای ثبتشده در فهرست میراث جهانی و نیز آثار دارای اهمیت ملی را در اختیار تمامی طرفهای ذیربط قرار داده تا از هرگونه آسیب احتمالی به این سرمایههای تمدنی جلوگیری شود.
در بیانیه یونسکو همچنین یادآوری شده است که اموال فرهنگی بر اساس حقوق بینالملل بشردوستانه تحت حمایت قرار دارند. از جمله این اسناد میتوان به کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه درباره حمایت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه ـ همراه با سازوکار «حمایت تقویتشده» آن ـ و نیز کنوانسیون ۱۹۷۲ میراث جهانی درباره حفاظت از میراثفرهنگی و طبیعی جهان اشاره کرد؛ اسنادی که دولتهای عضو را متعهد میسازد در شرایط بحران و درگیری، بالاترین سطح مراقبت و خویشتنداری را برای صیانت از آثار تاریخی و فرهنگی اعمال کنند.
کاخ گلستان بهعنوان یکی از شاخصترین نمونههای معماری و هنر دوره قاجار و تنها اثر ثبتشده پایتخت ایران در فهرست میراث جهانی، واجد ارزش برجسته جهانی است و هرگونه تعرض به آن، لطمه به بخشی از حافظه تاریخی و هویت فرهنگی بشریت محسوب میشود.
بیانیه اخیر یونسکو در شرایطی منتشر شده است که نگرانیها نسبت به تاثیرات مستقیم و غیرمستقیم حملات آمریکایی-صهیونی بر میراثفرهنگی ایران افزایش یافته و ضرورت پایبندی عملی به تعهدات بینالمللی در حوزه صیانت از میراث مشترک انسانی، بیش از پیش مورد تاکید قرار گرفته است.
