امام خمینی به دنبال رحلت آیت الله سید روح الله خاتمی، پیام تسلیتی خطاب به ملت ایران صادر کرد. در بخش هایی از این پیام آمده: «برادر عزیزم، خاتمی زنده دل، چهرۀ تابناک مبارزات خستگی ناپذیر روحانیت روشن ضمیر در دهه های اخیر این مرز و بوم بود.»
به گزارش خبرنگار جماران، مرحوم آیت الله سید روح الله خاتمی که در اوایل آبان ماه سال 1285 در اردکان یزد به دنیا آمده و در پنجم آبان ماه سال 1367 رحلت کرد، درباره زندگی خود چنین گفته است:
نام من «سید روح الله خاتمی» است. بر حسب نوشته ای که از پدرم در پشت قرآنش باقی مانده است، سال 1324 ق (1285 ش) تولد شدم؛ و این را هم عرض بکنم، در تاریخی که والدم برای من نوشته است، نام مرا «محمد» گذاشته است و لقب مرا «روح الله»؛ ولی از آنجایی که من یاد دارم، چون از اول نام مرا روح الله خوانده اند، شناسنامه ام را هم به نام روح الله گرفته اند.
دوران طفولیت را در «اردکان» سپری کرده ام و از آنجایی که خانوادۀ من، هم از طرف پدر و هم از طرف مادر، در سلک روحانیت بوده اند، لذا من هم پس از طی دوران کودکی، به تحصیل علوم دینی پرداختم؛ و تا سن هفده سالگی در اردکان مشغول تحصیل بودم. پس از آن، برای ادامه کسب علم به «اصفهان» که در آن ایام، مرکز مهم و حوزه گرم علوم و مجمع دانشمندان در فنون مختلف بود، روانه شدم و تا سال 1355 ق (1315 ش) در آنجا به سر بردم و از محضر بزرگان علم و ادب و فقه و اصول و فلسفه، به قدر استعداد و قابلیت، کسب فیض کردم. در این فرصت، برای آن که یادی از آن بزرگان علم و فضیلت کرده باشم، از آنهایی که حقشان بر من عظیمتر است، نام می برم: حضرت عالم ربانی «میرزا علی آقا شیرازی»، حضرت علامه بزرگوار «حاج آقا رحیم ارباب»، حکیم و فیلسوف نامدار «شیخ محمد خراسانی»، حضرت «آیت الله حاج میر سید علی نجف آبادی» و حضرت «آیت الله سید محمد نجف آبادی»؛ که هر یک، علی اختلاف مراتبهم، از چهره های درخشان فضیلت و خورشیدهای پرفروغ آسمان دانش و تقوا بودند؛ «جزاهم الله عن الاسلام، احسن الجزا»؛که همه به جوار حق رفته اند.
آیت الله خاتمی از سوی امام خمینی(س) چندین حکم گرفت از جمله امام جمعه اردکان و سپس امام جمعه یزد و روابطی حسنه میان این دو بزرگوار حاکم بود. به دنبال رحلت ایشان، امام در پیامی که در ششم آبان ماه 67 مطابق با شانزدهم ربیع الاول 1409 خطاب به ملت ایران صادر کردند، ایشان را یکی از پرفروغ ترین چهره های تقوا نام بردند. واژه هایی که امام در این پیام تسلیت استفاده کرده اند نشان از بزرگی و کرامت آیت الله خاتمی است. متن پیام امام به شرح زیر است:
«بسم الله الرحمن الرحیم
ان الله و انا الیه راجعون
اسلام و ایران یکی از پرفروغ ترین چهره های تقوا و خلوص و ایمان خود را از دست داد. برادر عزیزم، خاتمی[1] زنده دل، چهرۀ تابناک مبارزات خستگی ناپذیر روحانیت روشن ضمیر در دهه های اخیر این مرز و بوم بود. او روشنفکری متدین و مجتهدی بزرگوار، و از خوبان امینی بود که اگر نتوان گفت بی نظیر، مسلماً کم نظیر بود. او با گوشت و پوست خود مبارزه را می فهمید؛ و سختی های آن را چون شربتی گوارا می نوشید. او یار و پناه محرومان بود. او یک عمر با تحجر و واپسگرایی جنگید؛ و یکی از طرفداران بی بدیل اسلام ناب محمدی ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ در عصر فریب و خودپرستی بود. او پاک زیست و پاک مرد، و پاک در جوار رحمت ربّش آرمید.
این ضایعۀ دردناک را به مردم ایران، خصوصاً به اهالی متدین استان یزد، و به خانوادۀ مکرمش و فرزندان متدینش و فرزند فاضل، با تقوا و متعهدمان، جناب حجت الاسلام آقای حاج سید محمد خاتمی، وزیر محترم ارشاد اسلامی، تسلیت عرض می نمایم. خداوند او را غریق رحمت خویش گرداند.
6 / 8 / 67
روح الله الموسوی الخمینی»
صحیفه امام؛ ج 21، ص 170
