تحلیل پایگاه دیپلمات نشان میدهد که پس از جنگ ایران و امضای تفاهمنامه ۱۷ ژوئن میان دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان، چین در راهبرد خاورمیانهای خود بهجای تمرکز مستقیم بر تهران، اولویت را به مهار حرکت شتابان کشورهای خلیج فارس بهویژه عربستان و امارات به سمت چتر امنیتی و فناوری آمریکا داده است؛ راهبردی که در آن، امارات بیش از پیش به ساختار دفاعی و فناورانه واشینگتن نزدیک شده، اما عربستان همچنان برای پکن یک بازیگر قابل مانور باقی مانده است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، تحلیل چنجی سونگ در پایگاه «دیپلمات»، به کالبدشکافی پازل نوین سیاست خارجی چین در خاورمیانه پساجنگ میپردازد. سونگ استدلال میکند که پس از امضای تفاهمنامه ۱۷ ژوئن میان دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان، دکترین منطقهای پکن دچار یک انقباض ژئوپلیتیک شده است.
از نگاه چین، با الحاق کامل رژیم صهیونیستی به سیستم نظامی واشنگتن و وابستگی گریزناپذیر و ارزانقیمت ایران پساجنگ به بازار پکن، تنها یک حلقهی مجهول در موازنه قدرت باقی مانده است: «کشورهای پرنوسان خلیج فارس با محوریت سعودی و امارات». اولویت مطلق دکترین پکن اکنون نه امتیازبخشی به تهران، بلکه مهار شتاب این دو کشور محوری عرب به سمت چتر ساختاری واشنگتن است.
نویسنده این موازنهی پنهان اژدهای زرد را در سه لایه تبیین میکند:
یک: تنزل رتبه خاورمیانه در دکترین نوین همسایگی پکن
سونگ فاش میکند که پکن در کنفرانس مرکزی آوریل ۲۰۲۵، پس از ۱۲ سال هرم دیپلماسی خود را بازطراحی کرد و با اولویت دادن مطلق به «محیط پیرامونی و همسایگان مستقیم چین»، خاورمیانه را به رتبه سوم اولویتهایش تنزل داد. از این رو، چین تمایل و منابع مادی کافی برای اعطای تضمینهای امنیتی گرانقیمت مدل آمریکایی به اعراب را ندارد و به یک هدف ارزانقیمت و حداقلی بسنده کرده است: مهار اعراب در نقطهای پیش از «مرز بازگشتناپذیر» تا فضا برای نفوذ پترویوان و قراردادهای تجاری چین کور نشود.
دو: امارات؛ الحاق کامل به Pax Silica و گنبد آهنین آمریکا
تحلیلگر معتقد است امارات بیشترین فاصله را از چین گرفته و به طور ساختاری درون سیستم پدافندی و فناوری واشنگتن قفل شده است. ابوظبی پس از رهگیری هزاران موشک سپاه توسط سیستمهای آمریکایی، به این جمعبندی رسید که واشینگتن تنها ضامن بقای اوست. دکترین انور قرقاش در دوبرابر کردن قمار روی آمریکا، با پاکسازی سختافزارهای هواوی از شرکت هوش مصنوعی G42 در ازای دریافت تراشههای Nvidia تکمیل شد؛ امری که سقف پرواز امارات با چین را به شدت منقبض و این کشور را به مدل رژیم صهیونیستی نزدیک کرده است.
سه: عربستان سعودی؛ فضای باز مانور برای دکترین پکن
در سمت مقابل، ریاض کماکان یک کیس باز و مستقل برای چین است. سعودی با امتناع از پذیرش پایگاههای دائمی آمریکا و دوری از پیمانهای انحصاری، فاصله ساختاری خود را با واشنگتن حفظ کرده است. ریاض نه تنها اولین خریدار موشکهای بالستیک چین و شریک مانورهای دریایی ارتش آزادیبخش است، بلکه از ورود به پیمان فناوری Pax Silica و پروژه هوش مصنوعی Stargate آمریکا خودداری کرده است.
این تحلیل مدعی شده است، پکن با اتکا به اهرم «وابستگی اقتصادی مطلق ایران»، خود را به عنوان تنها بازیگر قادر به کنترل رفتار تهران بدون استفاده از زور نشان داده و وزیر خارجه ایران نیز صراحتاً از نقش فعال پکن در تفاهمنامه ژوئن تقدیر کرده است؛ فضایی صامت که پکن درصدد است پیش از تعیین تکلیف نهایی، از آن برای مهار سقوط کامل سعودی به کمپ ترامپ استفاده کند.
