نگاهی گذرا به عرفان های مسیحی، یهودی و فرا علم

دکتر محمد تقی فعالی، در این جلسه با اشاره به برخی عرفان هایی که منشاء آن به خارج از کشور بر می گردد، بر شناساندن هر چه بهتر عرفان اسلامی تاکید کرد و گفت:باید مفاهیم عرفان اسلامی را به شکل زیبا به دنیا عرضه کنیم.

فرقه های نوظهور به هفت دسته تقسیم می شوند

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، دکتر محمد تقی فعالی، مدرس دانشگاه و حوزه، در پنجمین جلسه ی نقد فرقه های معنوی نوظهور، در جمع تعدادی از طلاب گفت:«جریان های معنوی، به هفت دسته بزرگ تقسیم شده اند،که درباره جریان های هندی و جریان های آمریکایی، در جلسات گذشته سخن گفته شد. گفتیم که جریان هندی دوشاخه سنتی و نوظهور دارد و جریان های امریکایی سه بخش اند: عرفان های سرخ پوستی، اکنکار و طریقه پائولو کوئلیو»

وی افزود:«این پائولو کوئلیو، در دیداری که با سران کشورهای غربی در دافوس سوئیس داشت با رهبران اسرائیلی دیدار داشت و توسط شیمون پرز، از او تقدیرهای گسترده ای صورت گرفته بود و ضمن دادن تقدیرنامه، کمک های دلاری به عنوان اعانه به او داده بودند. بنابراین می توان گفت که وی، مورد تایید صهیونیسم جهانی نیز هست. در کتاب آفتاب و سایه ها، به طور مختصر جریان های نوظهوری که هم اینک در ایران رواج دارند، معرفی و نقد کرده ایم. البته در یک دوره ده جلدی این جریان ها را به صورت مجزا محور یک کتاب قرار داده ایم .مثلا اشو، آئین ذن و پائولو کوئلیو و کریشنا هر کدام محور یک کتابند.»

عرفان مسیحی/پولس قدیس

فعالی در ادامه، به بررسی عرفان مسیحی پرداخت و گفت:«سومین کیش معنوی نوظهور، عرفان مسیحیت است. این عرفان البته سابقه بسیار طولانی دارد. اولین عارف مسیحی پولس قدیس است. او در اوایل سده اول میلادی زندگی می کرد و بخشی از زندگیش، مقارن با زمان عیسی مسیح(ع) بوده است. او قبل از مسیحی شدن، از یهودیان سرسخت و افراطی بود و اقدامات وحشتناکی را در همان دوره بر علیه مسجیان انجام داده بود.او حاضر نشد که در مراسم تصلیب عیسی حاضر شود.»

دوشاخه عرفان مسیحی:سنت آگوستین و پولس قدیس

وی اضافه کرد:«او در چند قتل عام فجیع مسحیان حضور داشته است.وقتی که در مسیر شام برای قتل عام دیگر در حرکت بود، ندائی از جانب عیسی مسیح شنید و بر اثر آن، ندا مسیحی شد و طریقه ریاضت و مرتاضی را در آئین مسیحیت بنیان گذاری کرد و از عارفان نخستین صدر مسحیت گردید. در عرفان مسیحی دوشاخه اصلی وجود دارد: عرفان خدامحور و عرفان مسیح محور.نماینده عرفان مسیح محور البته پولس قدیس است.»

چهار دوره تفکر فلسفی غرب

فعالی دربیان ویژگی های عرفان خدا محور مسیحی و بنیانگذار آن گفت:«سنت اگوستین اما نماینده عرفان خدا محور است.این آگوستین از بزرگان سده پنجم میلادی است.چنان که می دانید تفکر فلسفی غرب را به چهار دوره تقسیم کرده اند.یونان، حدفاصل ششم قبل از میلاد تا چهارم میلادی، قرون وسطی، از قرن چهار تا پانزده میلادی، دوره جدید یا رنسانس از قرن شانزده تا نوزده میلادی و دوره معاصر که قرن بیست و بیست و یکم را شامل می شود.»

متفکران برجسته قرون وسطی در غرب

وی افزود:«طولانی ترین این دوران ها، قرون وسطی است که یازده قرن را در بر می گیرد و برخی آن را تاریک ترین دوره غرب نام نهاده اند.در این دوره پنج، شش متفکر برجسته ظهور کردند و اولین آن ها، همین قدیس اگوستین است. توماس آکوئیناس، آنسلم، قدیس آبلارد و ویلیام اکامی در قرن سیزده و چهارده، از برجستگان این دوره اند.در واقع آغازگر عرفان مسیحیت با محور مسیح، پولس قدیس است.این جریان در ایتالیا، آلمان، فرانسه، انگلیس و آمریکا به گونه ای رشد یافت.بنابراین این عرفان انشعابات فراوانی پیدا کرده است.»

تجربه عرفانی محور عرفان مسیحی است

فعالی با بیان این که محور عرفان مسیحی تجربه های عرفانی است، گفت:«در واقع تجارب دینی و عرفانی، مهم ترین رویکرد این عرفان است.در این باره بنده هم کتاب تجربه دینی و مکاشفه عرفانی را نوشته ام که البته کتاب سال هم شده است.در این کتاب، میان عرفان مسیحی با محوریت تجربه های دینی و عرفان اسلامی، با محوریت مکاشفات عرفانی مقایسه شده است.امروز عرفان مسیحی تبدیل به فرقه های خاصی شده است.این فرقه ها بسیار تلاش دارند که جوانان کشورهای آسیایی و کشورهای عقب مانده را به کیش و آئین مسیحی بکشانند. این فرقه های اینک در ایران هم فعالیت دارند.»

فرقه های نوظهور مسیحی

وی افزود:«برخی از این فرقه ها به این ترتیب هستند: فرقه اهل توکل، دوستان خدا، تبشیری ها، کواکرها، مورمونها، مونیست ها، شاهدان یهوه و مهم ترین آن ها، که فرقه کلیساهای خانگی نام دارد.»

فعالیت کلیساهای خانگی

فعالی درباره فعالیت های تبلیغی کلیساهای خانگی گفت:«این فرقه، از دهه هفتاد در ایران فعال شده است.این فرقه در ایران تیم های سه نفره تشکیل می دهند شامل :یک خانم راهبه، راهب کشیس و پزشک معالج. در اسلام، ما مومنان را در روزهای جمعه دعوت به آمدن به مسجد می کنیم. مسیحیان هم روزهای یکشنبه مردم را دعوت به آمدن به کلیسا می کنند اما در این فرقه، کلیساها را به خانه می برند نه این که مردم را دعوت به رفتن به کلیسا کنند.به همین دلیل آن ها را کلیسای خانگی نام نهاده اند.این تیم سه نفره در روزهای یکشنبه دو ساعت مانده به ظهر، به در منزل مسلمانان در ایران می روند و کلیساها را در منازل آن ها تشکیل می دهند.»

ارائه تصویری خشن از اسلام

وی ادامه داد:«فعالیت این ها، معمولا در مناطق فقیر نشین است مثل نواحی بیرجند، کرمانشاه و به خصوص سیستان و بلوچستان.شعار آن ها عمدتا این است که اسلام دین ترور، خشونت، خون، قهر، شمشیر وامثال این هاست و در مقابل، مسحیت دین دوستی، صمیمیت، رفاقت، باهم بودن، یکی شدن و اتحاد و وحدت است.با این تصویر بد و وحشتناکی که از اسلام در خانه ها ارائه می نمایند، سعی دارند جوانان را به عنوان نو ایمان آورندگان به کیش مسیحیت درآورند و متاسفانه تا حدی هم موفق بوده اند.در نظام اسلامی، اگر این کارها و اقبال ها اندک هم باشند بازهم ناپسندند.علت وجود پزشک در این تیم این است که معمولا در هر خانه ای یک بیمار پیدا می شود.آن بیمار را رایگان درمان می کنند و اگر به دارویی نیاز باشد آن را هم به طور رایگان در احتیار او قرار می دهند.در کنار این ها، اعانه ها و کمک های مجانی نیز انجام می دهند.»

عرفان یهود

فعالی، چهارمین دسته از جریان های نوظهور را عرفان یهودی دانست و گفت:«جریان چهارم عرفان یهود است.عرفان یهود، امروز نام های دیگری دارد.آئین قباله، آئین قبالا و بیشتر به نام کابالا معروفند.در زبان فارسی کتاب درباره کابالا، بسیار کم است.احتمالا تنها کتاب، آئین قبالا یا فلسفه عرفان یهود است که نوشته خانم شیوا کاویانی است.این کتاب سه بخش دارد:در بخش اول به معرفی مبانی عرفان قبالا پرداخته شده است.بخش دوم البته از ایشان نیست بلکه نوشته دو نویسنده خارجی است.

تقدس اعداد در عرفان یهودی

وی افزود:«عرفان یهودی از لحاظ مبنایی یک عرفان رمزی است.عارفان یهودی بیشتر دنبال تحلیل هایی از کتاب مقدسشان تورات هستند که در این تحلیل ها می خواهند رمز اعداد و رمز حروف را در کتاب مقدس بشناسند و بر ملا کنند.آن ها در راس هستی خداوند را جای می دهند و این هستی تا عالم طبیعت می رسد.در این اندیشه عدد 32 عدد بسیار مهمی است.این عدد نزد فراماسونرها نیز عدد مهمی است.امروز نمادها و سنبل های فراماسونرها با آئین کابالا بسیار به هم نزدیک وشبیه اند.»

کابالا و انجمن سری فراماسونری

فعالی به بیان ارتباط آیین قبالا و انجمن فراماسونرها پرداخت و گفت:« امروز کابالا بیش از آن که یک جریان عرفانی باشد یک جریان سیاسی شده است و کاملا با انجمن سری فراماسونری یکی شده است و رهبران آن با یکدیگر همکاری های فراوانی دارند.»

شیطان پرستان و کابالیست ها

وی افزود:«امروز در غرب سه چیز به هم بسیار نزدیک شده اند:فراماسونرها، کابالیست ها و انجمن شیطان پرستان.نماد های این ها به هم خیلی شبیه اند. عرفان یهود، عرفانی اصیل و مستقل نیست و عرفانی التقاطی، و ترکیبی است از مسیحیت، آئین هندو، یوگا، ادیان باستانی ایران و نیز تصوف اسلامی.»

فرقه حروفیه و آئین قبالا

فعالی درباره تاثیر فرقه حروفیه بر قبالا گفت:«یکی از فرقه های صوفیان، فرقه حروفیه است.بسیاری از اندیشه های رمزی آئین قبالا از این فرقه صوفیه اخذ شده است.پس می توانیم بگوییم که در میان ادیان ابراهیمی، یهود عرفان ندارد.در ایران، این آئین در سطح عموم چندان تبلیغ نمی شود. بیشتر در دانشگاه ها و محافل آکادمیک به صورت کتابچه هایی تبلیغ می شود. نیل این عرفان و سمت و سوی آن به سمت صهیونیسم جهانی است.»

عرفان های چینی

فعالی با اشاره به عرفان های چینی گفت:«پنجمین طریقه معنوی، کیش های چینی است.نام دیگر عرفان چینی، عرفان ذن است.گاهی به آن ذن بودیسم گفته می شود؛ چرا که زیر ساخت آن بودای هندی بوده است.در قرن ششم میلادی در هند راهبی به نام بودی دارما بوده است.استادش به وی توصیه می کند که به سمت چین برود.او به دستور استادش عمل می کند و با سختی فراوان به چین می رود.بعد از ورودش به چین، به ایالت شانگ های چین می رود.در این شانگ های، معبدی به نام شائولین وجود دارد که بزرگ ترین معبد چین باستان است.این معبد در قرن پنجم قبل از میلاد، توسط امپراطوران چین ساخته شده است.بودی دارما نه ماه در این معبد ماندگار می شود؛ هم به ریاضات می پردازد و هم زبان چینی را فرا می گیرد.»

وی اضافه کرد:«در سال دومش در چین است که آئین ذن را بنیان می نهد و اعلام می کند.باید توجه داشت که این آئین یک آئین ترکیبی است.آن متشکل از بودای هندی و دین قدیمی چین یعنی تائو است.»

آئین تائو و کنفوسیوس

فعالی با اشاره به دو آئین بزرگ چین گفت:« چینی ها دو دین بر جسته دارند:آئین تاتو و آئین کنفوسیوس. لائوتسه پیشگام دین تائوست که از حکیمان برجسته چین بوده است.از او گفتارهای فراوانی درباره عرفان و معنویت در کتاب های باستانی چین نقل شده است. بودی دارما، اندیشه های لائوتسه را پسندید. آن ها را فرا گرفت و با اندیشه های بودا ترکیب کرد. از ترکیب میان بودای هندی و تائوی چینی، آئین ذن بودیسم پدید آمد.با وجود دو دین برجسته در چین، دو فرهنگ نیز برای چینیان پدید آمد.»

توجه به طبیعت و اهمیت دادن به خانواده از اصول آئین های چینی است

وی افزود:«محور اصلی آئین تائو، توجه به طبیعت و زمین است.به همین علت است که چینیان از آغاز تاکنون بسیار طبیعت گرا بوده اند. آئین کنفوسیوس اما، بر عنصر خانواده تاکید دارد.توجه به طبیعت و توجه به خانواده، یک فرهنگ ویژه برای بومیان چین پدید آورده است. همین فرهنگ بومی باعث شده است که امروزه فرهنگ غربی نتواند به طورکامل بر فرهنگ چینی مسلط گردد.در واقع مهمترین عامل و سد در جهانی سازی، خرده فرهنگ و فرهنگ های بومی اند.در چین همین فرهنگ باعث عدم نفوذ آمریکایی ها شده است. البته کم و بیش ژاپن هم این گونه است اما در چین بیشتر است.»

آئین ذن و اصول هجده گانه آن

فعالی درباره تعالیم آئین ذن گفت:« بودی دارما، برای آئین ذن هجده اصل تعریف کرده است.تجربه وحدت، تجربه ساتوری، و تاکید بر مراقبه و تمرکز و مدی تیشن. می توان گفت مدی تیشن عنصر اصلی این آئین است. بودی دارما در همان معبد شائولین، سعی کرد که سبکی از ورزش را نیز به شاگردانش آموزش دهد. این ورزش بعدها به هنر رزمی کانگ فو معروف شد. نکته جالب این که کانگ فو هم هجده حرکت اصلی دارد و بقیه حرکات آن از این 18 حرکت پدید می آیند.»

ورزش های رزمی و آئین ذن

وی افزود:« می دانیم که این ورزشی است که به ورزش مرگ شهرت دارد؛ به این معنی که تکنیک هایش فرد را مصدوم می کند و یا می کشد. در واقع این 18 حرکت کونگ فو، متناظر با هجده اصل آئین ذن است.معنی آن این است که ورزش کونگ فو همه حرکاتش پشتوانه های معنوی دارد. کونگ فو مادر همه ورزش های رزمی نظیر تکواندو، کاراته، ووشو و جودو است. در واقع می توان گفت که بودی دارما و آئینش جد همه ورزش های رزمی هستند و به این معنی که همه ورزش های رزمی پیام معنویشان به ذن بودیسم می رسد. همه فیلم های رزمی که امروز در جهان و ایران پخش می شود و بازیگرانی چون بروس لی، جکی چان و جت لی دارند حاوی پیام های ذن بودیست اند. کتابی با عنوان ذن چیست وجود دارد. در این کتاب آموزه های پیچیده این آئین به صورت ساده بیان شده است. بعد از خواندن این کتاب، فیلم میمون مست جکی چان را نگاه کنید. در ان جا خواهید دید که روش هایی که استاد جکی چان به او آموزش می دهد دقیقا مطابق با آموزه های ذن بودیسم است. در واقع این فیلم ها که بسیار نزد نوجوانان و جوانان طرفدار دارد شامل پیام های معنوی است.»

وی اضافه کرد:« این فیلم ها را دوگونه می توان نگاه کرد: از دید کودکان و از دید حرفه ای. از دید کودک به این معنی است که شخص وجودش را یکسره در اختیار فیلم قرار می دهد؛ به همین علت است که امروزه از دیکتاتوری سینما سخن می گویند؛ چون بیننده را مسحور خودش می کند. ثانیا تا اخر فیلم همراه حوادثش هست و فیلم را تحلیل نمی کند.اما در نگاه حرفه ای سعی می شود که پیام نهفته در فیلم درک شود؛ پیامی که در ذهن مخاطب چه بخواهد و چه نخواهد تاثیر می گذارد.»

فرا علم، یک جریان نوظهور معنوی است

فعالی در توصیف ششمین جریان عرفانی نوظهور گفت:« ششمین سبک عرفانی نوظهور، فرا علم نام دارد. این فرا علم در غرب، بعد از جنگ جهانی دوم پدید آمد. بعد از این جنگ، ابتدا در شوروی مطالعاتی درباره پدیده های مافوق طبیعی شروع شد. مثلا مطالعه درباره باران ماهی! یک بار در مجارستان بارانی بارید که همراه با ماهی بود. یا باران قطعات گوشت! یا باران مواد آلی.یا پدیده ای به نام مغناطیس.این گونه مطالعات به مدت پانزده سال استمرار پیدا کرد؛ بدون اطلاع امریکایی ها و غربی ها. اتحاد جماهیر شوروی، در سال 1970 همایشی در مسکو درباره این تحقیقات برگزار کرد و در آن همایش، دانشمندان آمریکایی هم شرکت کردند و از یافته های شوروی در حیرت ماندند.»

وی ادامه داد:«آمریکایی ها هم بعد از این، مطالعات گسترده ای را درباه فرا علم آغاز می کنند. در این بین شخصیتی به نام وولف ویسینگ پیدا می شود. او فردی است که دارای نیروهای فوق طبیعی بوده است. کسانی چون فروید و استالین او را آزموده و نیروهای فوق طبیعی او را تایید کردند. در ادامه کتاب های فراوانی به زبان انگلیسی در این باب نگاسته شد که اینک همه به زبان فارسی موجودند.مثلا کتابی است با نام فوق طبیعت که توسط لیان واتسن اهل شوروی نگاشته شده است. یکی دو سال بعد از آن کتابی با نام ارابه خدایان نگاشته شد توسط فون دنیکون امریکایی. او چند سال بعد، کتاب طلای خدایان راهم نگاشت.با نگاشتن هر چه بیشتر این نوع کتاب ها، جریان فرا علم شکل گرفت.

فرا علم و ظهور پنجاه شاخه علمی

وی افزود:« از دل فرا علم تاکنون 50 شاخه و علم پدید آمده است. در واقع 50 سال درباره فرا علم تحقیق کردند و نتیجه آن پدید آمدن 50 شاخه علمی شد.در واقع این مطالعات جمعی است که سبب پدید آمدن شاخه های جدید می شود و اگر این گونه مطالعات جمعی نباشد علمی هم متکون نخواهد شد.»

فرا روانشناسی و روان درمانی

فعالی فرا علم را دارای دوشاخه کلی دانست و گفت: «فرا علم امروز دو شاخه کلی دارد:فرا روان شناسی و روان درمانی.این دو بخش در ایران امروزه به شدت شایع و رایج شده است.فرا روان شناسی خود دارای 30 شاخه و روان درمانی 20 شاخه دارد.برخی از شاحه های فرا روان شناسی عبارتند از: فنگ شویی، که بیش از ده کتاب به زبان فارسی درباه آن هست و در تهران، مرکزی دارند.دیگری ریکی است، که دست های شفا بخش هم نام دارد.ریکی سبک نوینی از انرژی درمانی است.دیگری تاروت است. تاروت هفتادو دو ورق است و افراد وارد و متخصص می توانند از روی این ورق ها، آینده و شخصیت فرد را تشخیص دهند و این خود بر ده نوع است: «ایتالیایی، اسپانیایی ، چینی و دیگر سبک های مختلف.»

فنگ شویی

وی اضافه کرد: «فنگ شویی، به معنای آب و باد سبک نوینی از معماری جهانی است.از نظر این ها یک انرژی جهانی وحود دارد که این انرژی در همه جا باید به صورت متعادل باشد. اگر این تعادل به هم بخورد هر کس که در این بی تعادلی قرار بگیرد، بدنش بیمار می شود. لذا معتقدند معماری آسمان خراش ها و ساختمان ها باید به گونه ای باشد که انرژی چی را متعادل کند. نه مانع ایجاد کند و نه تخریب نماید.این معماران فنگ شویی سعی می کنند که طراحی داخل ساختمان مثل درها و پنجره ها، به جریان انرژی چی جهانی تعادل ببخشد تا آدم هایی که درون این ساختمان ها، کارمی کنند فعال باشند و دچار رخوت سستی بی حالی و کسالت نشوند.در آمریکا هر کس بخواهد برای ساختمان سازی مجوز بگیرد از معماران فنگ شویی هم باید مجوز بگیرد.»

فعالی خاطر نشان کرد:«چهارم تجسم خلاق است.طالع بینی هم از سنخ فرا روان شناسی است که ده نوع از آن اینک وجود دارد:خورشیدی، فیثاغورثی، ایرانی، مصری و..امروز این طالع بینی ها، درکتابی به نام دائرةالمعارف طالع بینی وجود دارد. در این طالع بینی ها سعی می شود با عدد و رقم، آینده شخصیت انسان را به لحاظ معنوی و تعالی پیش بینی کنند. تاثیر حیوانات و کهکشان ها بر سرنوشت انسان، مدی تیشن، تله پاتی، هیپنوتیزم، و مهم ترین آن ها که در کشور ما هم بسیار رواج دارد، ان ال پی و تکنیک های موفقیت است.»

ان ال پی و آنتونی رابینز

فعالی در توضیح ان ال پی گفت:« ان ال پی امروز در کشور ما بر اساس اندیشه های کسانی چون آنتونی رابینز، وین دایر، بوسکالیا، چوپرا، اسپنسر جانسون، جان گری و افرادی از این قبیل در حال شیوع فراوان و بیش از حد است.دو هزار سایت فعال به زبان فارسی در این باره هست.در یکی از این سایت ها، که اکنون فیلتر شده است دخترها و پسرها عکس های برهنه و غیر اخلاقی از خودشان می گذاشتند و باهم ازدواج های عرفانی! می کردند. در این مراسم ها شمعی روشن می کردند وذکر هیو مربوط به آیئین اکنکار را به مدت دوساعت، همراه با آهنگ های هندی پخش می کردند.در واقع این ازدواج ها، بدون هیچ یک از آداب شرعی بود.»

وی افزود:« آنتونی رابینز مدعی است که با تکنیک های موفقیت، به سرمایه های هنگفت رسیده است.کتاب مهم او کامیابی است که در سه جلد چاپ شده است.البته این فرقه ها آمیخته ای از حرف های درست و نادرست هستند که اگر فقط سخن نادرست می گفتند، طرف داری پیدا نمی کرد.»

فعالی به بیان بخش های دیگر روان درمانی پرداخت و گفت:« بخش روان درمانی شاخه هایی مثل، موسیقی درمانی، رنگ درمانی، نرمش درمانی، مغناطیس درمانی، معنا درمانی ،عشق درمانی، تئاتر درمانی، نقاشی درمانی، هنر درمانی، و ازدواج درمانی است. برخی از این سبک های درمانی، البته چنان که قبلا گفتیم در یوگا وجود دارد. در واقع روان درمانی بر پایه آموزه های یوگا پاتانجلی استوار است.»

سینمای ماورا؟

فعالی به شرح هفتمین جریان نوظهور پرداخت و گفت: «هفتمین جریان نوظهور سینمای ماورا است.به آن سینمای دینی، سینمای معناگرا و یا سینمای مفهومی نیز گفته می شود. این سینما محصول امریکا است که از سال 1970 شکل گرفت. اولین فیلم در این حوزه، که با سرمایه کلان و فراوانی ساخته شد، فیلم شاه لیر است. پنجمین فیلم، که در سال 1975 ساخته شد، فیلم محمد رسول الله است.ابن فیلم ها معمولا با تکنیک های بالا طراحی شده اند. مهمترین فیلم دراین حوزه فیلم ماتریکس است که در سال 1999 ساخته شده است. سه ورژن از این فیلم هست که هر سه ی آن ها را تلویزیون در سال 1385 پخش کرده است. تا امروز بیش از 120 فیلم در این حوزه ساخته شده است.پشتوانه و سازنده تمام این فیلم ها شرکت آمریکایی با نام هالیوود است. هالیوود سازنده فیلم های مبتذل و جنسی است.این شرکت در پنج قاره فعالیت دارد.این شرکت در سال 2004 و 2005، سی درصد از فیلم هایش را به سینمای ماورا اختصاص داده بود.شرکتی است با نام playboy که نماد آن یک خرگوش با پاپیون است. این شرکت از 5 شرکت دیگر تشکیل شده و به فیلم های سکسی اختصاص دارد و در راس آن ها پنج صهیونیست هستند.»

وی افزود:« این شرکت البته خود به هالیوود وابسته است. ورود این آثار البته به کشورهای اسلامی ممنوع است. مجلات سکسی فراوانی را نیز در سطح جهان چاپ و منتشر می کنند. به نظر می رسد که هالیوود با چنین سابقه ای به ساختن سینمای دینی و ماورا اقدام کرده معنا دار باشد.در طراحی این سینما از معنویت هایی که مورد پسند آن هاست الهام می گیرد. در این فیلم ها بیشتر به تعالیم بودا، تعالیم ذن، عرفان سرخ پوستی کاستاندا و یا طریقت معنوی کوئلیو نظر دارند.

کارتون های ماوراء

فعالی گفت:« هالیوود چندی است که به ساختن کارتون های ماورا هم مشغول شده است.توجه دارید که هرچه مخاطب کوچک تر باشد کار با او دشوارتر اما اثر بر او ماندگار تر است.بسیاری از این کارتون ها از تلویزیون ما هم پخش شده است.مثلا آلیس درسرزمین عجایب، پینوکیو، بابا لنگ دراز، و از همه مهم تر کارتون دوقولوهای افسانه ای از این قبیل اند .حدود 35 سال پیش در آمریکا مطالعاتی شروع شد با عنوان فلسفه برای کودکان. قطعا شما با مفاهیمی چون علیت، وجود، تصور، تصدیق،تشکیک، سنخیت وجوب و مانند این ها آشنا هستید. این مفاهیم معمولا مفاهیمی ذهنی، انتزاعی و خشک اند و انتقال آن ها به دیگران بسیار مشکل است؛ لذا آموزش فلسفه کاری مشکل است. حال ببینید که انتقال این مفاهیم به ذهن یک کودک چقدر مشکل تر است. در غرب تکنیکهایی را به دست آوردند که با استفاده از آن تکنیک ها و شگردها توانستد مفاهیم انتزاعی را به ذهن کودک 3 تا 7 سال منتقل کنند؛ به گونه ای که آن کودک فلسفه را بفهمد. الآن در بیش از 5000 هزار مهد کودک در آمریکا، فلسفه آموزش داده می شود.در ایران هم به طور رندوم، بیش از 60 مهدکودک انتخاب شده که در آن ها فلسفه را آموزش می دهند. این گونه مطالعات تعمیم پیدا کرد و گفتند که اگر می شود فلسفه را به کودکان اموزش داد، لاجرم دین و معنویت را هم می توان به آ نها آموخت.بنا بر این مبحثی با عنوان معنویت برای کودکان مطرح گردید.»

وی ادامه داد:« یکی از راه های آموزش معنویت به کودکان، استفاده از کارتون هاست.جالب تر این که بیش از 10 سال است که در آمریکا مطالعاتی آغاز شده است با عنوان فلسفه برای جنین. فرضشان این است که بتوانند مفاهیم فلسفی را به ذهن جنین 7 تا 9 ماهه منتقل نمایند؛ به گونه ای که پس از به دنیا آمدن کودک او با ذهن فلسفی وارد دنیا بشود. این مطالعات به حوزه های دیگر مانند دین، منطق، متافیزیک، ریاضی و معنویت قابل تعمیم است. در واقع این مطالعات پشتوانه اصلی کارتون های ماورا است.»

جمع بندی مباحث پنج جلسه

در ادامه جلسه، فعالی به جمع بندی مطالب این پنج جلسه پرداخت و گفت: « این فرقه ها و دسته هایی که در جلسات گذشته معرفی کردم، نزدیک صد مسلک هستند.این مسلک های نوپدید معنوی تا قبل از دهه هفتاد شمسی، در ایران به صورت بسیار پراکنده و کم رنگ حضور داشتند.حتی برخی از آن ها در قبل از انقلاب هم بودند.مثلا اندیشه های کریشنا مورتی تا حدی مربوط به قبل از انقلاب است.جالب است که در دهه شصت مرحوم علامه جعفری هشدارهای لازم را درباره این معنویت های نو ظهور بیان داشته اند.ایشان دو کتاب در این باره نوشته اند که الآن در دسترس نیست و می توان در کتاب خانه های قدیمی آن ها را یافت.اولی کریشنا مورتی و سفسطه هایش. در این کتاب مبانی کریشنا مورتی بیان و نقد می شود و ضعف آن ها نشان داده می شود.اما بعد از دهه هفتاد این جریان های نوظهور به شدت و قوت وارد کشور شدند و در قالب های مختلف به خصوص به صورت کتاب وارد کشور شدند.تا این مدت این مسلک ها بالغ بر جهار هزار عنوان کتاب منتشر کرده اند که البته برخی از انها سه جلدی تا دوازده جلدی اند.مثلا دوره مراقبه های اشو دوازده جلد است.هم تیراژ های بالایی دارند و هم بسیار هم تجدید چاپ می شوند. این در حالی است که در حوزه عرفان اسلامی در این مدت تعداد کمی عنوان کتاب چاپ شده است.چیزی در حدود 200 عنوان کتاب که نیمی بیشتر از آن تجدید چاپ است.جالب این که تیراژ پایینی هم دارند. این جریان های نوظهور سایت های مختلفی را هم پوشش می دهند.بیش از 2000 سایت به زبان فارسی دارند.که تسهیلاتی را هم برای مراجعه کنندگان اختصاص داده اند.اما درباره عرفان اسلامی کمتر از ده سایت وجود دارد که معمولا به روز رسانی هم نمی شوند. محافل فراوانی هم دارند.البته فقط این ها نیست.وهابی ها، بهاییت، مسحیت و احیای سنت های ایران یاستان، مزدکی و مانوی و زرتشتی، هم در حال تبلیغ و رشد و نمو هستند.»

وی افزود:«اما چرا جوانان به این آیین های نوظهور به خصوص دختران دل می بندند. عوامل مختلفی را در این باره می توان برشمرد. یکی از مهم ترین این اقبال ها وجود خلأ است.یکی از نیازهای جوانان در دوره 15 تا 25 سالگی نیاز معنویت است. اگر این نیاز به طور درست ارضا نشود جوان به سراغ راه های دیگری می رود. متولیان فکری و فرهنگی جامه باید در این باب اندیشه نمایند. ما در منابع خودمان از قبیل قرآن و احادیث و روایات مضامین عمیق و ژرف و بلند عرفانی فراوانی را داریم. کل مسلک ها یک طرف، بلاتشبیه صحیفه سجادیه یک طرف.متاسفانه آن ها ناداشته ای خود را به عنوان داشته به صورتی زیبا بسته بندی می کنند و به خورد ذهن جوانان مسلمان ما می دهند.ما چرا نباید داشته های ژرف و عمیق خود را زیبا بسته بندی کنیم و آن ر ا به جهانیان ارسال نماییم؟»

لازم به ذکر است که این آخرین جلسه از حلسات بررسی عرفان های نوظهور بود