با توجه به مرجعیت سیاسی و اجتماعی رهبر معظم انقلاب به عنوان شایسته ترین کسی که می توان موازین تقوای سیاسی را از میان رهنمود هایشان استنباط کرد، می توان به جستجوی مفهوم «انتقاد» در کلام ایشان پرداخت.
با توجه به مرجعیت سیاسی و اجتماعی رهبر معظم انقلاب به عنوان شایسته ترین کسی که می توان موازین تقوای سیاسی را از میان رهنمود هایشان استنباط کرد، می توان به جستجوی مفهوم «انتقاد» در کلام ایشان پرداخت.
به گزارش جماران، روزنامه رسالت در پژوهشی که نتیجه آن را در سرمقاله امروز خود منتشر کرده، معتقد است که نتیجه این جستار می تواند معرف تقوای سیاسی در بعد انتقاد رقبای سیاسی از یکدیگر باشد.
از کل 442 سخنرانی صورت گرفته رهبر انقلاب تا تاریخ اول تیرماه سال جاری در تعداد60 سخنرانی کلمه انتقاد یافت شد. تمام 60 سخنرانی تک تک مورد توجه قرار گرفت و ویژگی های یک انتقاد صحیح از آن ها استخراج گردید. مجموعا 57 ویژگی برای انتقاد صحیح از بیانات ایشان به دست آمد که به ترتیب فراوانی تکرار، این ویژگی ها به شرح زیر است:
«منصفانه باشد- با همراهی باشد- انتقاد به شخص، انتقاد به نظام دانسته نشود- تخریبی نباشد- هوشمندانه باشد - نقد به کالای قاچاق و یا امری تشریفاتی تبدیل نشود- نقاط ضعف و قوت با هم دیده شود- شجاعانه باشد- مسائل شخصی و جناحی پیش نیاید- موجب تضعیف نشود- در وقت مناسب باشد- انتقادهای وارد و ناوارد مخلوط نشود- منطقی باشد- در راستای رهنمودهای امام باشد- مشروعیت این نظام را در ذهن مردم متزلزل نکند- دلسوزانه باشد- در راستای سیاست های کلی نظام باشد- دروغ و اهانت و شایعه پراکنی و افترا به رقیب نباشد- توهین آمیز نباشد- مسئولانه باشد- با های و هوی نباشد- درچارچوب قانون باشد- شخصی و مصداق سازی نباشد- مانند مباحثه های طلبگی باشد- همراه با عیب جویی نباشد- نق زدن نباشد- برخاسته از نگاه آرمانی باشد- خصمانه نباشد- ایرادگیری و نیش زدن نباشد- با شرح صدر باشد- برادرانه و دوستانه باشد- معارض با مسئولان کشور نباشد- عالمانه و سازنده باشد- درچارچوب انقلاب اسلامی باشد- عجولانه نباشد- نیت برای پیمودن آینده ای پرتلاش و افتخار آمیز باشد- معارض با نظام و امنیت ملی نباشد- سیاه نمایی و منفی بافی نباشد- روش های خشم آلود وجود نداشته باشد-
باعث تحقیر نشود- موجب سوء استفاده دشمن نشود- دستگاه ها یکدیگر را متهم نکنند- با لحن خوب باشد- قول بغیر علم نباشد- اغراق آمیز نباشد- به قصد اصلاح باشد- موجب ناامیدی مردم نشود- بر اساس هوای نفس نباشد- خیرخواهانه باشد- به سنگ اندازی نینجامد- تحریک عصبیت های گوناگون نباشد».
بیشترین فراوانی با فاصله نسبتاً زیاد، متعلق به ویژگی انصاف است که رهبری در 15 سخنرانی بر آن تاکید کرده اند. و بعد از آن تخریبی نبودن انتقاد (11) و دیدن نقاط ضعف و قوت با هم (11) بیشترین فراوانی را دارند. در مرتبه بعد موجب تضعیف نشدن و منطقی بودن (هریک با 9مرتبه تکرار) و سپس دلسوزانه بودن نقد (8)، توهین آمیز نبودن (5) و در چارچوب قانون بودن (5) آن از دیگر اولویت های ذکر شده در فرمایشات ایشان است.
در صورت رعایت تقوای سیاسی در مورد انتقاد، امید می رود این نقدها در رقابت های تنگاتنگ و فشرده، هم افزایی داشته باشند و موجب اعتلای فضای سیاسی جامعه شوند.
