پایگاه تحلیلی «سیاستورزی مسئولانه» «Responsible Statecraft» نوشت: ناامیدی از واشنگتن باعث شد صالح العرموطی، قانونگذار کهنهکار اردنی، در یک سخنرانی آتشین در پارلمان در اواخر سال گذشته، خواستار اخراج پایگاههای نظامی ایالات متحده از پادشاهی هاشمی شود که به گفته او «تهدیدی اطلاعاتی و امنیتی برای میهن» محسوب میشوند.
با تشدید جنگ در غرب آسیا و همزمانی آن با افزایش حضور نظامی ایالات متحده در اردن، اکنون این پرسش در میان افکار عمومی این کشور پررنگ شده که آیا ادامه میزبانی از نیروهای آمریکایی در راستای امنیت ملی است یا اردن را به هدفی در درگیری با ایران تبدیل کرده است. در حالی که برخی این حضور را عامل بازدارنده میدانند، منتقدان با یادآوری تجربه جنگ خلیج فارس ۱۹۹۱ و رویکرد ملک حسین، خواستار بازنگری در این سیاست و پرهیز از ورود به معادلات پرهزینه منطقهای هستند.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، پایگاه تحلیلی «سیاستورزی مسئولانه» «Responsible Statecraft» نوشت: در ۲۰ فوریه، نیویورک تایمز گزارش داد که بیش از ۶۰ هواپیمای نظامی ایالات متحده در پایگاهی در مرکز اردن مستقر شدهاند که حدود سه برابر تعداد معمول مستقر در این مکان است. تصاویر ماهوارهای افزایش جتهای اف-۳۵ و پهپادهای آمریکایی را در این پایگاه در پادشاهی هاشمی نشان داد.
هشت روز بعد، ایالات متحده و اسرائیل ایران را بمباران کردند که باعث آغاز یک جنگ منطقهای جدید شد.
در روزهای آغازین درگیری، وال استریت ژورنال خاطرنشان کرد که یک پهپاد ایرانی به رادار تاد (Thaad) در اردن آسیب رسانده و واشنگتن را مجبور به جایگزینی این سیستم نظامی کلیدی کرده است. بعداً در ماه مارس، امیرسعید ایروانی، سفیر ایران در سازمان ملل متحد، «اعتراض شدید و قاطع» خود را علیه امان به دلیل اجازه دادن به استفاده از خاک خود در حملات علیه تهران صادر کرد.
جنگ ایران باعث شده است که برخی از اردنیها در مورد ارزش میزبانی اردن از حدود ۴۰۰۰ سرباز آمریکایی در این پادشاهی تجدید نظر کنند. دکتر حسن الدجه، استاد مطالعات استراتژیک در دانشگاه الحسین بن طلال، در مصاحبهای توضیح داد که پایگاههای نظامی ایالات متحده در ابتدا در اردن و سراسر خلیج برای دفاع از کشورهای میزبان ایجاد شده بودند. اما در عمل، این پایگاهها حتی قادر به محافظت از خود در برابر حملات ایران نبودند.
محمد ارسان، سردبیر اماننت (AmmanNet)، در مصاحبهای خاطرنشان کرد: «در طول جنگ اخیر و جنگ ۱۲ روزه بین اسرائیل و ایران سوالاتی مطرح شد - چرا ما اردن را به یک «میدان نبرد» تبدیل میکنیم؟ حضور آمریکا تأسیسات نظامی داخل اردن را در نظر ایران و نیروهای نیابتیاش به اهداف مشروع تبدیل کرده و عملاً اردن را به طرف مستقیم این درگیری بدل کرده است.»
در طول آخرین جنگ، ایران بیش از ۲۵۰ موشک و پهپاد به سمت پادشاهی هاشمی شلیک کرد. به گزارش جردنتایمز، این درگیری به شدت به صنعت گردشگری اردن آسیب رساند و ۱۰۰ درصد رزروهای ماه مارس در پترا لغو شد.
عامل دیگر ناامیدی، این باور عمومی است که ارتش ایالات متحده با فعالیت در حریم هوایی اردن، موشکهای متعددی از ایران را که به سمت اسرائیل در حرکت بودند، رهگیری کرده است؛ این موضوع را دکتر انس خصاونه، نایب رئیس سابق دانشگاه یرموک، در مصاحبهای بیان کرد. خصاونه تأکید کرد که با توجه به آمار بالای کشتهشدگان فلسطینی در جنگ غزه، برخی از اردنیها از سرنگونی پهپادهای ایرانی شلیک شده به سمت اسرائیل توسط آمریکا ناراضی بودند.
ناامیدی از واشنگتن باعث شد صالح العرموطی، قانونگذار کهنهکار اردنی، در یک سخنرانی آتشین در پارلمان در اواخر سال گذشته، خواستار اخراج پایگاههای نظامی ایالات متحده از پادشاهی هاشمی شود که به گفته او «تهدیدی اطلاعاتی و امنیتی برای میهن» محسوب میشوند.
ریم جازی، مدیر رسانهای دربار سلطنتی، درخواست مصاحبه را رد کرد. مقامات اردنی از شفافسازی در مورد اینکه چه تعداد از حملات ایران به سایتهای نظامی ایالات متحده در پادشاهی هاشمی در طول جنگ اصابت کرده است، خودداری کردهاند.
هیچ نظرسنجیای درصد اردنیهایی را که از زمان شروع درگیری از حضور هزاران سرباز آمریکایی حمایت میکنند، فاش نکرده است، زیرا دولت اردن اغلب نظرسنجیها در مورد موضوعات حساس را محدود میکند. هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد دولت اردن سیاست خود را در مورد میزبانی از تعداد زیادی از نیروهای آمریکایی تغییر داده است.
در حالی که نیویورک تایمز و پیبیاس نیوزآور (PBS Newshour) درباره پایگاههای نظامی ایالات متحده در اردن بحث میکردند، ایمن، وزیر امور خارجه اردن، در ۲۵ مارس تأکید کرد که هیچ پایگاه نظامی خارجی در پادشاهی هاشمی وجود ندارد. یک ماه قبل از آن، صفدی متعهد شده بود که اردن «سکوی پرتاب» برای حملات علیه ایران نخواهد بود.
خصاونه گفت که دولت اردن در تلاش است تا نقش نظامی ایالات متحده در اردن را در طول جنگ ایران کماهمیت جلوه دهد، زیرا احساسات ضدآمریکایی را در میان جمعیت اردن درک میکند و میخواهد از برانگیختن اعتراضات داخلی جلوگیری کند. نظرسنجی اخیر «عرب بارومتر» نشان داد که تنها ۱۲ درصد از اردنیها دیدگاه مثبتی نسبت به سیاست خارجی دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده دارند. خصاونه در ادامه ابراز تأسف کرد که مقامات اردنی برای تصویب توافقنامه دفاعی سال ۲۰۲۱ با واشینگتن، پارلمان را دور زدند؛ توافقی که به نیروهای آمریکایی اختیارات گستردهای برای «ورود و خروج آزادانه به خاک اردن» و جابجایی تسلیحات در سراسر کشور میدهد.
در عین حال، برخی از اردنیها همچنان شاهد مزایای نیروهای آمریکایی مستقر در اردن هستند. ارسان خاطرنشان کرد: «حضور آمریکا به عنوان یک منطقه حائل عمل میکند که از سرایت مستقیم درگیریهای منطقهای به خاک اردن جلوگیری کرده و به تأمین امنیت مرزهای شمالی و شرقی در برابر گروههای مسلح همسو با ایران کمک میکند — بهویژه گروههایی که از عراق فعالیت میکنند و اردن را هدف قرار دادهاند، مانند سرایا اولیاء الدم.»
حتی پیش از جنگ ۲۰۲۶ ایران، نیروهای آمریکایی در داخل پادشاهی هاشمی با حملاتی مواجه شده بودند. در سال ۲۰۲۴، یک شبهنظامی تحت حمایت ایران پهپادی را در شمال شرقی اردن شلیک کرد که باعث کشته شدن سه سرباز آمریکایی و مجروح شدن بیش از ۴۰ تن دیگر شد.
شیخ محمد خلف حدید، یکی از رهبران قبایل اردن، به جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ به عنوان نمونهای از نحوه برخورد بهتر با یک درگیری منطقهای نگریست. در آن زمان، ملک حسین از پیوستن به ائتلاف تحت رهبری ایالات متحده علیه صدام حسین در عراق، که یک کشور مسلمان همکیش بود، خودداری کرد و اصرار داشت که هدف واشنگتن «هژمونی خارجی» است. حدید گفت با ترور آیتالله علی خامنهای، رهبر معظم ایران، بهتر بود ملک عبدالله دوم سیاست مشابهی را اتخاذ میکرد و زیرساختهای نظامی ایالات متحده در پادشاهی هاشمی را رد میکرد. حدید گفت: «حضور نیروهای آمریکایی به نفع اردن نیست.»
