محسن فتحی، عضو فراکسیون انقلاب اسلامی مجلس شورای اسلامی در گفت و گو با خبرنگار جماران با اشاره به استمرار فعالیتهای مجلس در شرایط جنگی گفت: یکی از درسهای مهم این دوره، ضرورت طراحی ساختاری است که بتواند حتی در صورت بروز تهدیدات جدی، وظایف قانونگذاری و نظارتی را ادامه دهد. تجربه فعالیت کمیسیونها و برگزاری جلسات با روشهای جایگزین باید به مبنایی برای تقویت تابآوری نهادی مجلس تبدیل شود.
وی افزود: وقتی از تابآوری کشور سخن میگوییم، معمولاً موضوعاتی مانند زیرساختهای اقتصادی، خدمات عمومی و توان دفاعی مورد توجه قرار میگیرد، اما استمرار فعالیت نهادهای تصمیمگیر نیز بخش مهمی از تابآوری ملی است.
فتحی همچنین تصریح کرد: اگر در شرایط اضطراری، مجلس نتواند وظایف خود را انجام دهد، نظارت بر دستگاههای اجرایی و رسیدگی به مسائل ضروری کشور با اختلال مواجه میشود. بنابراین، باید از پیش سازوکارهایی وجود داشته باشد که فعالیت پارلمان به یک ساختمان یا یک روش مشخص وابسته نباشد.
این نماینده مجلس اظهار کرد: در دوران جنگ، استمرار جلسات کمیسیونهای تخصصی و استفاده از روشهای غیرحضوری برای برگزاری جلسات، تجربهای مهم در این زمینه بود. این اقدامات نشان داد که میتوان در شرایط محدودیت نیز مسیر فعالیت پارلمانی را حفظ کرد.
فتحی ادامه داد: البته نباید تصور کنیم هر روشی که در شرایط بحران مورد استفاده قرار گرفته، الزاماً بدون نقص بوده است. پس از عبور از وضعیت اضطراری، باید بررسی کنیم کدام بخشها عملکرد مطلوبی داشتهاند و چه اصلاحاتی برای آینده لازم است. برای مثال، امنیت ارتباطات، دسترسی نمایندگان به اسناد، کیفیت مذاکرات و نحوه ثبت تصمیمها از موضوعاتی است که باید مورد ارزیابی قرار بگیرد. مجلس باید بتواند در شرایط اضطراری نیز همان اصول بنیادین قانونگذاری و نظارت را رعایت کند.
وی افزود: همچنین لازم است درباره شیوه تعامل مجلس با دولت و نهادهای امنیتی در شرایط بحران، فرآیندهای روشنتری طراحی شود. اگر مسئولیتها و اختیارات بهدرستی مشخص باشند، امکان تصمیمگیری سریعتر و کاهش اختلافات اجرایی فراهم میشود. یکی از موضوعات مهم در این دوره، پیگیری بازگشایی صحن حضوری بوده است. درخواستهای رئیس مجلس برای بازگشت به وضعیت عادی باید در کنار ضرورت رعایت ارزیابیهای امنیتی بررسی شود.
فتحی خاطرنشان کرد: به اعتقاد من، نباید درباره این موضوع نگاه صفر و صدی داشته باشیم. میتوان هم بر اهمیت جلسات حضوری تأکید کرد و هم پذیرفت که در شرایط جنگی، استفاده از روشهای جایگزین ضروری بوده است.
وی در پایان با اشاره به اهمیت انسجام ملی یادآور شد: مدیریت بحران نیازمند همکاری میان نهادهای مختلف است. اگر هر اختلاف اجرایی به منازعه سیاسی تبدیل شود، سرعت تصمیمگیری کاهش پیدا میکند و ممکن است مسائل اصلی کشور تحت تأثیر قرار گیرد.