پایگاه خبری جماران: دبیر مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه توافق ایران و آمریکا بر سر آتشبس را باید به فال نیک گرفت، گفت: کسانی که میتوانند زمینهساز تخریب این همبستگی باشند، بدانند که اولین کسانی که زیان میبینند خودشان هستند و بعد مردم. مواظبت کنند، کاری کنند که مردم مأیوس نشوند و همراهی کنند. بهخصوص آن کسانی که در خارج همراهی کردند و به دشمنان جواب «نه» دادند و هرگز با دشمن همکاری نکردند و مخالفت کردند را قدر بدانند، سپاس بگزارند و آنها را دعوت کنند که در برنامههای اصلاحی و حل مشکلات کشور مشارکت کنند.
مشروح گفتوگوی خبرنگار جماران با آیتالله سید محمدعلی ایازی را در ادامه میخوانید:
مایلیم نظر حضرتعالی را درباره توافقی که صورت گرفت و بهطور کلی اوضاع و احوال کشور و ضرورت مذاکره بشنویم.
من بسیار خوشحالم از اینکه زمینههای تنش و سایه جنگ در کشور کاسته میشود. توافقی که ایران و آمریکا بر سر آتشبس داشتند، میتواند یک قدم مبارکی باشد. بالأخره وقتی که مسئولین نظام تصمیم گرفتند و به یک نتیجهای رسیدند و زمینههای امضاء کردنش را در روز جمعه فراهم کردند، باید به فال نیک گرفت و از آن استقبال و با آن همراهی کرد. امیدوارم که انشاءالله سایه جنگ از کشور برداشته شود و زمینههای حل مشکلات مردم فراهم شود. امروز مردم واقعاً در سختی و رنج و مشکلات فراوان هستند، رکود، بیکاری، گرانی و اینها مشکلاتی هستند، که انشاءالله شود که مراحل بعدی را مسئولین محترم دنبال کنند و بلکه از این رنجی که مردم میکشند، کاسته شود.
به نظر شما مخالفتهای این روزها و شبها با مذاکره چه دلایلی دارد؟
البته هر آدمی و هر شهروندی داخل کشور حق انتقاد دارد و آزادی دارد که نظر خودش را در رابطه با این تفاهمنامه بیان کند؛ برای این جهتش مسألهای نیست. ولی همه کسانی که در این فضا هستند یادشان باشد که امروز آن طرف قصه، آن کسی که از این تفاهم رنج میبرد و مخالفت میکند، اسرائیل است. طوری نباشد که این مخالفتها به حساب آن دشمن غدّاری گذاشته شود که در ماههای اخیر هر وقت خواسته که یک جایی به یک نقطه تفاهم برسد، او آمده کارشکنی و ممانعت کرده است.
متأسفانه ما امروز دو نوع مخالفت داریم: یک مخالفت در قالب نقد و انتقاد است؛ از چنین منتقدی باید استقبال کرد و این رفتار به نظر میآید که در کشور به هر شکلش باید باشد و آزادی اندیشه و آزادی بیان باید وجود داشته باشد و ما هم نسبت به این گروه هیچ مشکلی نداریم. اما از آن طرف هم گاهی در قالب دشنام، اتهام و تخریب و تعبیرهایی است که در این گفتوگوها میشود که مفهوم و معنایش خیلی شکننده است؛ مثل اینکه تعبیر به خیانت یا سوختن کشور میکنند. این تعبیرها شایسته یک آدم منتقد منصف نیست.
تأکید میکنم باید نقد و انتقاد کرد، و این انتقاد و نقد میتواند به روند اصلاحی کشور کمک کند؛ از هر جریانی که باشد اشکالی ندارد. ولی اینکه انسان بیانصافی کند و خواهان ادامه جنگ و تنش و ادامه این وضعیت نه جنگ و نه صلح بدون توجه به واقعیات کشور باشد، اصلا شایسته نیست و باید ادبیات این افراد اصلاح شود. چطور وقتی که اصلاحطلبان انتقاد میکردند (با اینکه انتقادشان هم خیلی علمی بود) اینها سروصدا میکردند؛ حالا که الآن نظام تصمیم گرفته و مسئولین رده بالا تصمیم گرفتهاند که این تفاهمنامه را به توافق برسانند، چرا الآن اینطور برآشفته میشوند و با تعبیرهای تند و تیز، عدهای را در خیابانها تحریک میکنند که علیه این تفاهمنامه جمعیت راه بیاندازند؟
جناب آقای سید محمد خاتمی هم پس از اعلام این تفاهم در پیامی بر حمایت از این روند تا رسیدن به نتیجه تأکید کردند. نظر شما در این خصوص چیست؟
من هم به سهم خودم تبریک میگویم و از یکچنین حرکتی استقبال میکنم. ما در این سالهای سال، هم در شرایط جنگیای که در کشور بوده، هم در آن دورهای که جنگ وجود داشته، و هم در دوره بعد که نه جنگ بوده و نه آتشبس درستی بوده، واقعاً از شرایط سخت و شکننده و از بین رفتن شخصیتهای بزرگ و نابودی امکانات کشور رنج میبردیم. میدانیم که به کشور چه آسیبهایی به لحاظ اجتماعی، روانی، اقتصادی و سیاسی وارد شده است. باید از این توافق استقبال کرد و مسلماً تبریک گفت و دستمریزاد گفت به مسئولینی که در این ایام بهصورت فشرده آمدند و این مذاکرات را دنبال کردند.
کسانی که امروز ادعای همراهی و متابعت از رهبری میکنند، یادشان باشد که الآن وقتی دارند با این تعبیرهای تند و تیز در رابطه با تفاهم صحبت میکنند، ایجاد تردید به روند مدیریت کشور است. سؤال اینجاست که پس آن وقتی که شما گفتید «ما پیرو رهبر هستیم» کجاست؟ الآن که این تفاهمنامه بدون رضایت انجام نشده که اینقدر سروصدا میکنند. یا اینکه رویشان نمیشود اسم بیاورند و دارند مخالفت میکنند، یا اینکه نه، توجه ندارند که سیاستهای کلان کشور اینطوری نیست که دست یک نفر یا دو نفر باشد. وقتی شورای امنیت دارد تصویب میکند و رئیسجمهور اعلام میکند، بنابراین این کار بدون هماهنگی با نظام انجام نمیگیرد و مخالفت کردن اینها با آن ادعاهایی که میکنند سازگار نیست.
چه توصیهای به دولتمردان برای استفاده از این فرصت طلایی دارید؟
بدون شک در این مدت (چه بعد از جنگ و چه در دوره جنگ)، دولت واقعاً خدمات بسیاری کرد و وضعیت نابهسامان اقتصاد را کنترل کرد. اگر این شرایط برای کشورهای دیگر بود، واقعاً از پا در میآمدند؛ اینجا البته هم مردم کمک کردند و هم دولت به نحو احسن وارد شد و خیلی کمک کرد. اما توقع هست که دولت در آینده برنامهریزیهای خودش را انجام دهد تا ناترازیهایی که در کشور وجود دارد را تا یک حدی جبران کند. در مرحله اول توجه به مردم از طبقات مختلف و افکار مختلف است. اگر نیاز به آموزش مردم برای صرفهجویی کردن دارد، اگر نیاز به مدیریت انرژی و استفاده بهینه از سرمایههای کشور هست، این آموزش گسترده شود و شروع کنند.
برای مشکلاتی که بهخصوص در حوزه تورم و بیکاری الآن رخ داده، اقدامات جدی کنند. بهترین راه برای اینکه دولت موفق باشد، استفاده کردن از مردم است. مردم ما واقعاً در این مدت خیلی همراهی و کمک کردند، باز هم باید تنها راه، برگشتن به مردم از همه اقشار و طبقات باشد. وقتی که من میگویم مردم، منظورم همه است؛ چه آنهایی که منتقدند و چه آنهایی که منتقد نیستند. بنابراین باید از این سرمایههای اجتماعی مردم استفاده کرد. در افزایش اشتغال، حل مشکلات اقتصادی و همبستگی اجتماعی، باید دولت برنامهریزی و کار کند و به کمک مسئولین این اقدامات را انجام بدهد.
کسانی که میتوانند زمینهساز تخریب این همبستگی باشند، بدانند که اولین کسانی که زیان میبینند خودشان هستند و بعد مردم. مواظبت کنند، کاری کنند که مردم مأیوس نشوند و همراهی کنند. بهخصوص آن کسانی که در خارج همراهی کردند و به دشمنان جواب «نه» دادند و هرگز با دشمن همکاری نکردند و مخالفت کردند را قدر بدانند، سپاس بگزارند و آنها را دعوت کنند که در برنامههای اصلاحی و حل مشکلات کشور مشارکت کنند.
با توجه به استقبالی که کشورهای مختلف، بهویژه کشورهای منطقه، از این توافق کردند، در حوزه سیاست خارجی، دولت و دولتمردان و حاکمان چه گامهایی را باید بردارند؟
قدم اول این است که آن شک و تردید را با اقدامات اساسی برطرف کنند. کدورتهایی که در گذشته به وجود آمده را با همکاریهای اقتصادی مشترک برطرف کنند و ارتباطاتشان را تقویت کنند. سوءتفاهماتی که به وجود آمده را به اشکال مختلف با پیمانهای اقتصادی و روابط اجتماعی حل کنند. به نظر میآید که آقای پزشکیان باید خودش بلند شود، برود و از نزدیک زمینههای برطرف کردن این شکافها را در این کشورها فراهم کند. رئیس دولت خیلی میتواند نقشی برای این کار داشته باشد؛ باید خودش شخصاً در پیمانها و قرادادها حضور پیدا کند؛ مسئولین دیگر هم همینطور. به نظر میآید که فصل قابلتوجهی از حل مشکلات اقتصادی کشور، در گروِ روابط حسنه با کشورهای منطقه و نشان دادن حسن نیت و تواضع است. حتماً باید گامهای جدی برداشته شود و با ارتباط خوب با این کشورها، زمینه حل مشکلات و برطرف کردن این تردیدها و بیاعتمادیها را فراهم کنند.
آیا شرایط به وجود آمده میتواند مقدمهای برای برچیدن تندرویها از کشور باشد؟
نباید کتمان کرد که مخالفت عدهای از روی منافع است؛ یعنی برداشتن تحریمها به ضرر آنها تمام میشود، یا آن اهداف تندروانهای که دارند، در سایه جنگ و در سایه همین وضعیت «نه جنگ و نه صلح» حاصل میشود. برای آنها نمیشود کاری کرد، اما میشود مردم را آگاه کرد و توجه داد که مسأله تصمیم جنگ و صلح جایش در خیابان نیست که تعیین شود. اینها کارهای کارشناسی است؛ کسی که در یک موقعیتی قرار میگیرد، اطلاعات دارد، شرایط را میداند، گفتوگو میکند و نهایتاً به تفاهم میرسد. کسی که در خیابان هست و اطلاعات جدی از وضعیت کشور و مسائل بین کشورها ندارد، نباید وارد این حوزههای تخصصی شود و بخواهد بر مبنای اطلاعاتی که ندارد، چیزی را در این زمینه علیه مسئولین بیان کند.
امیدوارم انشاءالله از مردم خوب ما که در این مدت همراهی کردند و در کنار نظام ایستادهاند، قدردانی و سپاسگزاری شود و در حل مشکلات این مردم از ابعاد مختلف تلاش بیشتری صورت بگیرد. زمینههای یک عفو عمومی، جلوگیری از خشونتها و جلوگیری از شکافهای اجتماعی فراهم شود؛ روی اینها کار شود و قدم برداشته شود تا ملت احساس کنند که دارد یک اتفاقی میافتد و تحولی رخ میدهد. عملاً ببینند که واقعاً امروز دیگر در بر پاشنه سابق نمیچرخد. امروز بدانند که بنا بر این است که مشکلات در شکل جدیدش برطرف شود و اگر افرادی در گذشته تندروی میکردند، الآن افراد جدیدی میآیند که این حالت را ندارند.
