معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در همایش «امر ملی و جنگ» گفت: دانشگاه میتواند اعتماد اجتماعی ایجاد کند، میان گروههای مختلف جامعه پل بزند و سرمایه اجتماعی کشور را تقویت کند. دانشگاه همچنین میتواند سیاست عاطفی جامعه در دوران جنگ را شکل دهد. جامعهای که درگیر جنگ میشود، با استرس، ترس، خشم، نگرانی و سوگ مواجه است و در چنین شرایطی، ترمیم زخمها و بازسازی همبستگی اجتماعی اهمیت ویژهای پیدا میکند.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به ویرانی بیش از ۱۳۰ هزار خانه و مغازه غیرنظامی در جنگ تحمیلی سوم، گفت: حتی پیش از آغاز حملات نظامی نیز جنگ اقتصادی علیه مردم ایران کلید خورده بود. دشمن برای قیمت نان، شیر و تخممرغ برنامهریزی کرده بود و این مسأله در اسناد و کتابهایی که منتشر کردهاند، بهروشنی دیده میشود. بنابراین، جامعه ایران بهصورت همزمان درگیر سه جنگ نظامی، اقتصادی و شناختی است.
به گزارش خبرنگار جماران، وحید شالچی طی سخنانی در همایش «امر ملی و جنگ» با اشاره به شهادت جمعی از دانشگاهیان و نخبگان کشور، گفت: در این جنگ، حدود ۵۰ کودک زیر پنج سال را از دست دادیم و داغهای متعددی بر دل مردم ایران نشست. یکی از این داغها نیز تخریب گسترده زیرساختهای غیرنظامی بود. دشمن بیش از ۱۳۰ هزار خانه و مغازه غیرنظامی را ویران کرد و به بیمارستانها، دانشگاهها، پژوهشگاهها و مراکز علمی آسیب رساند.
وی با تأکید بر اینکه آمریکا و رژیم صهیونیستی در این جنگ تمامی معاهدهها و کنوانسیونهای بینالمللی را زیر پا گذاشتند، افزود: این رفتارها چندان هم تعجبآور نیست؛ رژیمی که از آغاز شکلگیری خود با جنایت و نقض قوانین بینالمللی همراه بوده، امروز نیز همان مسیر را ادامه میدهد. این رژیم با جنگ و خونریزی به حیات خود ادامه میدهد و با کشتار کودکان بقای خود را حفظ میکند.
معاون فرهنگی وزیر علوم با بیان اینکه جامعه ایران همزمان درگیر رنج، داغ و ایستادگی است، گفت: با وجود همه سختیها، امروز استوارتر از گذشته ایستادهایم. جامعه دانشگاهی نیز در این لحظات بحرانی فقط قربانی جنگ نیست، بلکه وجدان بیدار جامعه ایرانی و زبان عقلانیت آن است و باید به مثابه پناهگاه گفتوگوی جامعه عمل کند.
وی یادآور شد: جامعه ایران تنها درگیر جنگ نظامی نیست، بلکه همزمان با جنگ فرهنگی، رسانهای و شناختی نیز مواجه است. از همان روزهای نخست که صدای موشکها شنیده شد، جنگ رسانهای و شناختی علیه مردم ایران آغاز شد و همچنان ادامه دارد.
شالچی تصریح کرد: حتی پیش از آغاز حملات نظامی نیز جنگ اقتصادی علیه مردم ایران کلید خورده بود. دشمن برای قیمت نان، شیر و تخممرغ برنامهریزی کرده بود و این مسأله در اسناد و کتابهایی که منتشر کردهاند، بهروشنی دیده میشود. بنابراین، جامعه ایران بهصورت همزمان درگیر سه جنگ نظامی، اقتصادی و شناختی است.
وی با اشاره به قدرت اقتصادی و نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، اظهار داشت: آمریکا بالغ بر نیمی از توان اقتصادی جهان را در اختیار دارد و بودجه نظامی آن چندین برابر دیگر کشورهاست. رژیم صهیونیستی نیز از توان نظامی بالایی برخوردار است و این دو با هژمونی ظالمانهای که در جهان ایجاد کردهاند، جنگی چندوجهی را علیه ملت ایران آغاز کردهاند.
معاون فرهنگی وزیر علوم ادامه داد: پرسش اساسی این است که دانشگاه ایرانی در چنین شرایط دشواری چه مسئولیتی در قبال مردم خود دارد. دانشگاه ایرانی، برخلاف برخی الگوهای وارداتی و نمایشی در منطقه، نهادی ریشهدار و برخاسته از رنج و مجاهدت استادان و پژوهشگران این سرزمین است. تکتک آجرهای این دانشگاهها و تجهیزات علمی با سالها تلاش و خوندل خوردن استادان و محققان فراهم شده است.
وی با اشاره به برگزاری این همایش با حضور دانشگاهیان ایرانی داخل و خارج کشور، گفت: در این نشست که به همت دانشگاه شهید بهشتی، معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم و مجموعههای دانشگاهی برگزار شده، استادان و دانشگاهیان ایرانی از سراسر جهان حضور دارند. این مسأله نشان میدهد موضوع امروز فقط مسأله دانشگاه ایرانی نیست، بلکه مسأله همه دانشگاهیان ایرانی است.
شالچی تأکید کرد: ملت ایران با وجود همه فشارها، رنجها و شهادت کودکان بیگناه، همچنان ایستاده و مقاومتر از گذشته شده است. قدرتهای متجاوز شاید به هیچیک از بنیانهای حقوق بینالملل پایبند نباشند، اما ملت ایران با تکیه بر پیشینه تاریخی و فرهنگی خود، آنان را ناکام گذاشته است. همین دانشگاه شهید بهشتی نمادی از این ایستادگی است؛ هرچه شهید میدهد، قویتر میشود و هرچه داغ بیشتری میبیند، در ادای دین خود به ایران و مردم راسختر میایستد.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین نقشهایی که دانشگاه باید ایفا کند، ایفای نقش بهمثابه وجدان ملی و آگاهی جامعه ایرانی است. در لحظات بحران و رنج، باید سختیها و فشارهایی را که بر مردم وارد میشود، صادقانه بیان کرد. امروز کشور با تحریمهای ظالمانه و غیرقانونی و نوعی محاصره اقتصادی مواجه است؛ تحریمهایی که حتی برخی مسئولان سازمان ملل نیز از آنها بهعنوان جنایت علیه بشریت یاد کردهاند.
معاون فرهنگی وزیر علوم افزود: کسانی که با بیماریهای خاص دستوپنجه نرم میکنند، آثار این تحریمها را بهخوبی لمس کردهاند. این تحریمها نیز همچون موشکهایی هستند که جان مردم را هدف میگیرند، اما با وجود همه این فشارها، جامعه ایرانی ایستاده است و دانشگاه باید در تقویت این ایستادگی نقشآفرین باشد. دانشگاه نهادی است که همه گروهها، اقوام، طبقات اجتماعی و طیفهای فکری جامعه ایران در آن حضور دارند. شاید کمتر نهاد اجتماعی دیگری چنین تنوعی را در خود جای داده باشد.
وی ضمن قدردانی از برگزارکنندگان این همایش، گفت: زنان در دانشگاه ایرانی حضوری پررنگ و اثرگذار دارند؛ حضوری که شاید در کمتر نهاد دیگری با این قوت دیده شود. استادان و پژوهشگران برجسته زن، اقوام مختلف ایرانی، طبقات اجتماعی گوناگون و همه جریانهای فکری کشور در دانشگاه حضور دارند و همین مسأله دانشگاه را به نهادی ملی تبدیل کرده است. دانشگاه در چنین شرایطی باید زبان علمی، اخلاقی و ملی مردم ایران باشد؛ هم ایستادگی ملت را به تصویر بکشد، هم دردها و رنجهای مردم را به جهان منتقل کند و هم استواری زنان و مردان این سرزمین را در برابر ظلم نشان دهد.
شالچی با اشاره به حملات صورتگرفته علیه مراکز علمی و صنعتی کشور، یادآور شد: دانشگاه ذاتاً نهادی فراتر از دولتها، جناحها و ایدئولوژیهاست و برای همه مردم معنا دارد. برخلاف تبلیغات دروغین، زمانی که رژیم صهیونیستی و آمریکا حمله میکنند، همه ایرانیان را هدف قرار میدهند.
وی تصریح کرد: انستیتو پاستور فقط متعلق به بخشی از جامعه نیست؛ دارو برای همه مردم تولید میکند. فولاد مبارکه، پتروشیمیها و دیگر زیرساختهای کشور نیز متعلق به همه ایرانیان هستند و خدمات آنها زندگی همه مردم را تحت تأثیر قرار میدهد. دانشگاه نیز نهادی برای همه مردم ایران است و مسئولیت آن حفاظت از جان و آینده همه شهروندان است. به همین دلیل دانشگاه وظیفهای ویژه در حفظ انسجام ملی برعهده دارد.
معاون فرهنگی وزیر علوم با اشاره به تخریب برخی مراکز علمی کشور، اظهار کرد: آنها با حمله به پژوهشکده لیزر، دانشکده مهندسی کامپیوتر شریف، دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه صنعتی سهند تبریز و دیگر مراکز علمی، فقط ساختمانها را هدف قرار ندادند، بلکه آینده ایران را نشانه گرفتند. دشمن میدانست که قدرت ایران بر پایه علم و دانش استوار است و تمدن ایرانی، تمدنی فرهنگمحور و علمپایه است. آنها میدانستند کشوری که سالها تحت تحریمهای سنگین قرار داشته، به پشتوانه توان علمی و صنعتی خود ایستادگی کرده است؛ بنابراین تلاش کردند این قدرت را هدف قرار دهند.
وی با اشاره به پروژه تخریب انسجام ملی ایرانیان توسط دشمن، تصریح کرد: دشمن با استفاده از بنگاههای دروغپراکنی تلاش کرد جامعه ایران را دچار تفرقه کند و متأسفانه برخی نیز فریب این روایتها را خوردند، در حالی که موشکی که به خانهای اصابت میکند، میان افراد مذهبی و غیرمذهبی تفاوتی قائل نمیشود. کمبود دارو، شیر خشک و خدمات درمانی نیز همه مردم را تحت تأثیر قرار میدهد و همه ایرانیان باید از دسترسی برابر به خدمات بهداشتی و درمانی برخوردار باشند.
شالچی با تأکید بر نقش دانشگاه در حفظ انسجام اجتماعی کشور، گفت: یکی دیگر از مهمترین کارکردهای دانشگاه، حفاظت از سرمایه اجتماعی ایران است. براساس پژوهشهای مختلف، دانشگاه از بالاترین میزان اعتبار اجتماعی برخوردار است و استادان دانشگاه نیز از بیشترین سرمایه اجتماعی در جامعه بهرهمند هستند. همانطور که در این جنگ مدیون نیروهای نظامی و جوانانی هستیم که جان خود را برای دفاع از کشور در معرض خطر قرار میدهند، حفظ انسجام اجتماعی نیز برای ما حیاتی است. هرگونه تفرقه، حذف و طرد بخشی از مردم، همان چیزی است که متجاوزان و دشمنان ایران را خوشحال میکند.
وی تأکید کرد: دانشگاه میتواند اعتماد اجتماعی ایجاد کند، میان گروههای مختلف جامعه پل بزند و سرمایه اجتماعی کشور را تقویت کند. دانشگاه همچنین میتواند سیاست عاطفی جامعه در دوران جنگ را شکل دهد. جامعهای که درگیر جنگ میشود، با استرس، ترس، خشم، نگرانی و سوگ مواجه است و در چنین شرایطی، ترمیم زخمها و بازسازی همبستگی اجتماعی اهمیت ویژهای پیدا میکند.
معاون فرهنگی وزیر علوم یادآور شد: پس از حمله به میناب، دانشگاه هرمزگان و دانشگاه علوم پزشکی بندرعباس در کنار مردم این شهر قرار گرفتند. مردم میناب داغ بزرگی دیده بودند و دهها کودک و نوجوان را از دست داده بودند. جامعه دانشگاهی تلاش کرد با حضور در کنار مردم و ارائه خدمات روانشناختی و حمایتی، به آنها در عبور از این سوگ کمک کند. روانشناسان دانشگاه شهید بهشتی و دیگر دانشگاههای کشور نیز در قالب فعالیتهای مختلف، بخشی از مسئولیت اجتماعی جامعه دانشگاهی را برعهده گرفتند تا به کاهش آلام مردم و مدیریت شرایط روانی جامعه کمک کنند.
وی با قدردانی از مواضع دانشگاهیان ایرانی خارج از کشور، گفت: همه دانشگاهیانی که دل در گرو ایران دارند، چه در داخل کشور و چه در دانشگاههای مختلف جهان، مایه افتخار ما هستند. بسیاری از استادان و پژوهشگران ایرانی خارج از کشور، با وجود تفاوت دیدگاهها یا حتی سالها دوری از ایران، در این مقطع در کنار مردم ایران ایستادند و ماهیت این تجاوز غیرقانونی را برای افکار عمومی جهان تبیین کردند. آنها فریب تبلیغات و روایتهای جریانهای وابسته به صهیونیسم یا برخی اندیشکدههای وابسته را نخوردند و در کنار حقیقت، انسانیت و ارزشهای آکادمیک ایستادند.
شالچی با اشاره به وظایف دانشگاه در دوران پساجنگ، اظهار داشت: بخشی از مسئولیت دانشگاه، کمک به بازسازی اقتصادی، تقویت همبستگی ملی، افزایش سرمایه اجتماعی و کاهش رنجهای مردم آسیبدیده است، اما بخش مهم دیگر، روایت حقیقتِ آن چیزی است که رخ داده است. در جهانی که دروغپراکنی گاه از حقیقت قدرتمندتر عمل میکند و صاحبان قدرت هم رسانه، هم روایت و هم امکان نوشتن تاریخ را در اختیار دارند، دانشگاه ایرانی وظیفه دارد ظلمی را که بر مردم ایران رفته و ایستادگی حماسی ملت را روایت کند.
وی تأکید کرد: دانشگاه نباید اجازه دهد پول، زور و دستگاههای وابسته به هژمونی جهانی روایت تاریخ را در اختیار بگیرند. متأسفانه گاهی برخی از هموطنان نیز تحت تأثیر این روایتها قرار میگیرند، اما آنها نیز بخشی از مردم ایران هستند و ما خود را موظف به حمایت از همه ایرانیان میدانیم. وظیفه دانشگاه ایرانی، ساختن افقی مشترک بر پایه خاطرهها، فرهنگ، رنج مشترک و آینده مشترک ملت ایران است.
معاون فرهنگی وزیر علوم در پایان گفت: وجود همه دردها و سختیها، جامعه ایرانی به پشتوانه ظرفیت فرهنگی و اجتماعی خود، قویتر از گذشته از این شرایط عبور خواهد کرد. دانشگاه ایرانی نیز تا پایان مسیر بازسازی اقتصادی، روانی و اجتماعی، در کنار مردم ایران خواهد ماند.
