از فرصت تازه مراقبت کنیم

1-اعلام آتش بس بین ایران و آمریکا را از این جهت باید بسیار مغتنم شمرد که در چارچوب پیشنهاد 10 ماده ای ایران مقرر شده است. اگرچه متن پیشنهادی ایران فقط چارچوب مذاکرات اصلی است و حتماً در مذاکرات نهایی کم و زیاد خواهد شد، ولی حدس من این است که اعلام آتش بس و مذاکره در چارچوب متن ایران به این دلیل مورد توافق طرفین قرار گرفته است تا معلوم شود ایران شکست خوردۀ جنگ نیست؛ چرا که در غیر این صورت حتماً با آتش بس موافقت نمی کرد. با این روش، آمریکا هم این امکان را خواهد داشت که با مدعای خرابی هایی که در ایران ایجاد کرده خودش را شکست خورده نشان ندهد. این یک ابتکار درست و برای طرفین برد-برد است. روابطی که براساس قاعدۀ برد-برد برقرار شود، احتمال موفقیت بیشتری خواهد داشت؛ مشروط بر آنکه طرفین تا پایان به این قاعده ملتزم بمانند.

2-ترامپ بدون آنکه هدف معلومی غیر از به دست آوردن 400 کیلو اورانیوم غنی شده و توقف کامل غنی سازی ایران، که بعدا باز شدن تنگۀ هرمز هم به آن اضافه شد، هدف دیگری نداشت و بیهوده و بی برنامه، شاید تحت تأثیر اغواهای نتانیاهو و مشورت های غلط مشاوران نا وارد و دیاسپورای ایرانی، جنگ را به شکل بی هدف  و بسیار پرهزینه گسترش داد. آخرین پیام او قبل از آتش بس که گفت تمدن ایران را نابود می کند، می تواند نشانۀ کلافگی و استیصال و عصبانیتش از وضعیت جنگ باشد. اتفاقاً این توئیت با واکنش های منفی اروپائی رو به رو و به زیانش تمام شد. او متوجه شده بود که با روش دفاعی ایران با ادامۀ جنگ زیان خواهد کرد و به دنبال مفری برای خروج از بحران ناشی از جنگ می گشت.

3-ایران نیز با وجود اتخاذ سیاست نظامی مؤثری که موجب ناتوانی آمریکا و اسرائیل برای رسیدن به اهداف تجاوزکانۀ شومشان شد، اما به خاطر روند تخریبی خطرناک جنگ که منابع مادی و انسانی کشور را از بین می برد، نهایتاً به درستی به جمعبندی پایان آبرومندانه و شرافتمندانۀ جنگی رسید که با مقاومتی قدرتمندانه مانع از آن شد که بزرگترین ارتش جهان به اهدافش برسد.

4-فعلاً روشی که برای آتش بس انتخاب شده است، این امکان را به هردو طرف می دهد که فارغ از حقیقت نتیجۀ جنگ خود را پیروز جنگ معرفی کنند و هر دو نیز دلایلی برای پیروز دانستن خود اقامه کنند. دنیا و خصوصاً کشورهای اروپایی نیز از این آتش بس که ادامۀ بحران قیمت نفت و برخی نهاده های کشاورزی را متوقف می کند بسیار استقبال می کنند.

5-احتمالاً اسرائیل را باید بازندۀ اصلی جنگ دانست. این رژیم  از روند آتش بس و توافق نهایی احتمالی ناراضی است. اسرائیل با تجاوز جنایتکارانه به ایران اگرچه آسیبهایی به منابع مادی و انسانی ایران وارد کرد و چندین تن از شخصیت های مهم ایران را ترور کرد، اما به هدف اصلی اش که تغییر رژیم ایران بود دست نیافت. همچنین اسرائیل شمول آتش بس به لبنان را نیز نپذیرفته است. با سابقه ای که اسرائیل در جنگ طلبی و تجاوز دارد، این احتمال باقی است که در آتش بس کارشکنی کند و مانع از رسیدن به توافق نهایی شود. ایران باید هشیاری سیاسی و نظامی داشته باشد و با خودداری از پاسخ فوری و خویشتنداری کامل به کارشکنی های احتمالی اسرائیل، از جمله ادامۀ حملات به لبنان مواجه شود و اجازه ندهد این کارها مانع از روند آتش بس و توافقات نهایی شود.

6-در داخل ایران نیز ظاهراً برخی جریانات سیاسی از توافق ابتدایی ناراضی بوده و به ادامۀ جنگ اصرار دارند. این شبیه همان چیزی است که در قبول قطعنامۀ 598 نیز رخ داد که عده ای مخالف قبول قطعنامه و معتقد به ادامۀ جنگ بودند. شاید این جریان هم بخواهد در روند آتش بس اختلال ایجاد کند. هرم قدرت باید کاملاً هشیار باشد و اجازۀ چنین کارهایی را ندهد.

7-در هرحال با وجود آتش بس همه چیز همچنان شکننده است. سابقۀ آمریکا در عهدشکنی بسیار بد است.  جنگ 12 روزه و جنگ اخیر حین مذاکرات رخ دادند. ایران باید با هوشیاری کامل هم آمادگی نظامی خود را حفظ کند و هم تمام اصول و رویۀ روابط بین الملل را در مذاکرات رعایت کند و به ویژه اجازه ندهد مذاکرات طولانی شود. طولانی شدن مذاکرات فرصتی برای مخالفان داخلی و خارجی توافقات نهایی بین دو دولت می سازد. ایران حتی اخبار مذاکرات را، تا جایی که اصول طبقه بندی اطلاعات و مصالح مذاکرات اجازه می دهد به شکل رسانه ای برای همگان یا به شکل پنهانی به مقامات کشورهای دیگر برساند تا در صورت تجدید عهدشکنی آمریکا معلوم باشد که ایران مقصر نیست.

خداوند ملک و ملت ایران ایران را از گزند حرامیان و متجاوزان محفوظ نگه دارد و فداکاری نیروی مسلح که در دفاع از کشور دریغ نکردند، مأجور.

در سی سال گذشته ما فرصتهای زیادی داشته ایم که بحرانهای کشور را حل کنیم، اما یک به یک فرصت ها سوزانده شدند. امید که این فرصت به سرنوشت فرصتهای پیشین دچار نشود.