علم دینی به معنای کنار گذاشتن تجربه نیست

به گزارش روز چهارشنبه ستاد خبری نشست هم اندیشی علم دینی در مشهد، مهدی گلشنی در نخستین روز از نشست هم اندیشی علم دینی در مشهد افزود: اینکه دانشمندان، طبیعت را هدفدار یا بی‌ هدف، ساده یا غیر ساده، در خدمت ثروت و قدرت و موارد دیگر بدانند یا ندانند، مسائلی است که بین علم و دین واسطه می‌ شوند و باعث می ‌شوند که بگوییم یک پژوهش در زمره علم دینی قرار می گیرد یا نمی گیرد.
وی اظهار کرد: مسأله علم دینی از مسائلی است که بسیار بد فهمیده شده و این مشکلی در داخل کشور است و در بیرون از کشور هیچ مشکلی در این خصوص وجود ندارد.
وی گفت: همیشه اصولی بر تلاش علمی دانشمندان حاکم بوده و خواهد بود که مستقیم یا غیر مستقیم موضعی درباره ادیان دارد لذا یک فرد دانشمند در مسیر علمی خود ناگزیر است نسبت به این مسائل موضع بگیرد و دیدگاهی را انتخاب کند پس دانشمند موحد نیز به تبع ایمان خود نمی‌ تواند چنین موضعی نداشته باشد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: مهمترین دعواها در نسبت علم و دین بر سر اصولی است که دانشمندان به کمک آنها تجربه و آزمایشهای خود را جمع بندی می‌ کنند.
وی اظهار کرد: در دوره تمدن اسلامی کار علمی بیشتر بر عهده فیلسوفان بوده است که به همه علوم می‌ پرداختند و چتر متافیزیکی که بر فکر فیلسوفان این دوره حاکم است دین را از علم جدا نمی‌ داند و در قرون وسطای اروپا نیز همین طور بوده است.
وی گفت: در شروع دوران علم جدید هم علما به این نکته تاکید داشتند که کار علمی خود را عبادت می‌ دانستند.
وی افزود: حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) می فرمایند، تفکر در صنع الهی عبادت مخلصین است و این نوع رابطه هنوز هم بر تحقیقات علمی بسیاری از دانشمندان حاکم است و تا جایی که من تحقیق کرده‌ام حداقل چهار نفر از برندگان جوایز علمی نوبل، به این اعتقاد خود اشاره کرده‌ اند.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: در دوره شکل گیری علم جدید به مرور اندیشه ‌هایی رخ نمود که سکولار شکل گرفت و در واقع با 'جان لاک' سیر جدا شدن متافیزیک از علوم آغاز شد که معتقد بود از اساس فقط به معرفتی می‌ توان تکیه کرد که ریشه در حس و تجربه داشته باشد.
گلشنی اظهار کرد: تفکر لاک شروع 'حس‌گرایی' و 'تجربه گرایی' بود که در نهایت هیوم و بعد کانت به تبع این نگاه اصولی، متافیزیک را از علم جدا کردند.
وی گفت: در مقابل کسانی چون ارنست شوماخر اقتصاددان بزرگ انگلیسی حرفش این است که علم قدیم مبتنی بر حکمت بود اما علم جدید به دنبال ثروت و قدرت و تسلط بر طبیعت است و بسیار حکیمانه، همانند دانشمندی مسلمان از بازگشت به دین می‌ گوید.
نشست هم ‌اندیشی علم دینی در بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی مدت سه روز ادامه دارد.
1922/7507/ 6053