به گزارش جماران،«رون بن یشای»، تحلیلگر نظامی، گفت که اسرائیل به شدت به همکاری نظامی با آمریکا در پرونده ایران وابسته شده و اکنون بیم آن دارد که در رویارویی تنها بماند.
او در مقالهای در روزنامه «یدیعوت آحرونوت» افزود که خطر واقعی در مرحله کنونی نه در «سوءمحاسبه» ایران است، بلکه در «محاسبات» ایران با مضمون «علیه من و علیه دشمنانم»؛ یعنی آمادگی برای به خطر انداختن همه چیز. او معتقد است که یک اقدام مستقل اسرائیلیها علیه ایران در حال حاضر روی میز نیست و تلاش اسرائیل بر تأثیرگذاری بر کاخ سفید متمرکز خواهد شد.
فعالیت دوباره ایران
نویسنده اشاره کرد که اطلاعاتی درباره بازگشت ایران به توسعه موشکهای بالستیک و تولید آنها با آهنگی در حد دهها موشک در ماه — و به احتمال زیاد کمتر از ۵۰ فروند — وجود دارد. تهران همچنین تلاش میکند تأسیسات هستهای و تأسیسات تولید موشک و پهپادی را که در دو عملیاتهای موسوم به «شیر خشمگین» و «غرش شیر» از کار افتاده بودند بازسازی کند و با ریختن لایههایی از بتن مسلح آنها را استحکام بخشد. در همان حال، به ادعای این نویسنده مقامهای ارشد در ساختار قدرت ایران به سبب محاصره دریایی مؤثر آمریکا بر بنادر ایران و حرکت کشتیرانی در تنگه هرمز بر خلاف خواست آنها و تحت حمایت ناوگان آمریکایی، نگران هستند.
تشدید تهدیدها و بیم از حمله
این وضع به تشدید تهدیدهایی انجامیده که تهران از طریق رسانههای ایرانی و جهانی منتشر میکند. بن یشای گفت که رسانههای اسرائیلی زیاد از «سوءمحاسبه» ایران سخن میگویند که ممکن است به حملهای علیه اسرائیل و دیگر کشورهای منطقه بینجامد، اما خطر واقعی «محاسبات» ایرانیها به سبک «هم علیه من و هم علیه دشمنانم» است. هر روز احتمال گذار تهران از تهدید به عمل و تلاشش برای شکستن محاصره و رکود مذاکرات با حمله به آمریکا و متحدانش در خاورمیانه و شاید بیرون از آن — مانند اجرای حملاتی علیه پایگاههای آمریکایی در اروپا — بیشتر میشود.
و به گفته آنچه در بریتانیا و فرانسه منتشر شده، ایران در همین روزها در حال تلاش برای چنین کاری است.
او معتقد است آنچه در ایران میگذرد، مستلزم پیگیری دقیق و آمادگی برای غافلگیری از سوی سرویسهای اطلاعاتی و ارتش اسرائیل است، و همچنین باید از تحریک ایرانیها تا زمانی که نظام سیاسی در اسرائیل تثبیت شود و توان اتخاذ تصمیمهای سنجیده را بیابد، اجتناب کرد. ارتش اسرائیل و فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) طی چند روز آینده، هنگامی که سومین ناو هواپیمابر «روزولت» و ناوهای گروه ضربتیاش به منطقه برسند، کاملاً آماده خواهند بود.
نگرانی اسرائیل از «رها شدن» توسط آمریکا
بن یِشای اشاره کرد که بزرگترین نگرانی در سطوح سیاسی، نظامی و محافل اطلاعاتی اسرائیل به روندهایی مربوط میشود که در روزهای اخیر در واشنگتن پدیدار شده است؛ بهویژه تمایل دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا و معاونش و بیشتر مقامهای ارشد دولت او به بستن پرونده ایران بدون رویارویی نظامی جدید. او گفت در اسرائیل و آمریکا کسانی هستند که با طعنه از «نگرانی رهاشدن اسرائیل»به حال خود سخن میگویند، اما بررسی اظهارات ترامپ و همراهانش در هفته گذشته نشان میدهد که این نگرانی، از دیدگاه اسرائیل، واقعی و موجه است و علت آن، وابستگیای است که در همه امور مربوط به ایران با آمریکا و در قالب همکاری نزدیک شکل گرفته است.
این نویسنده پذیرفت که انواعی از فعالیت وجود دارد که تنها در توان نیروی هوایی اسرائیل است، اما بدون آنچه ارتش آنها را «توانمندسازهای» آمریکایی مینامد، دستیابی به آنچه در جنگهای گذشته محقق شد ممکن نبود. از نمونههای آن، هواپیماهای سوخترسان متعدد آمریکایی است که نیروی هوایی را قادر ساخت «قطارهایی» از دهها هواپیما را در یک موج واحد برای بمباران ایران بفرستد، و همچنین جنگندههایی که از پایگاههایی در کشورهای منطقه برخاستند و صدها پهپاد و موشک کروز را که از ایران به سمت جبهه داخلی اسرائیل حرکت میکردند رهگیری کردند.
او افزود که موفقیت این همکاری، محدودیتهای توانایی ارتش و موساد برای اقدام مستقل در ایران را آشکار کرد. اما عملیات گسترده تنها به با همکاری میان آمریکا و اسرائیل ممکن شد.
نگرانی از کاهش یا توقف حمایت
به گفته بن یشای، در این هفته نگرانی فرماندهان امنیتی اسرائیل از این که همکاری «توانمندساز» با آمریکاییها بهشدت کاهش یابد یا به پایان برسد، افزایش یافته است.
این نویسنده معتقد است که نهاد سیاسی-امنیتی اسرائیل با ادامه مذاکرات آمریکا با ایران مخالفتی ندارد، تا زمانی که «شمشیری تیز» از تهدید نظامی عظیم بر فراز سر آن قرار داشته باشد و آماده اجرا در عرض چند ساعت و با مشارکت اسرائیل باشد. اما نگرانی در اسرائیل از این احتمال معقول برمیخیزد که ترامپ و دولتش در عرض چند روز یا چند هفته توافقی با ایرانیها امضا کنند که امکان بازگشایی تنگه هرمز را در زمانی کوتاه فراهم آورد و شامل امتیازی برای ایرانیها در پرونده هستهای باشد؛ مانند موافقت با ازسرگیری نظارت کارشناسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر تأسیسات هستهای آسیبدیده و بر ذخایر اورانیوم غنیشده بالا که زیر آوار مدفون است.
در مقابل، واشنگتن دستکم به بخشی از «هفت خواسته» که ایران بر آن پافشاری میکند پاسخ میدهد؛ از جمله رفع محاصره دریایی از بندرهای ایران، لغو بخشی از تحریمها، آزادسازی بخشی از میلیاردها دلار داراییهای بلوکهشده ایران در غرب، و تعهد — به نام اسرائیل نیز — به عدم ازسرگیری جنگ.
پیشینه «تفاهمنامه»
بنیشای یادآور شد که ایران پیشتر این «شیرینی» را در «تفاهمنامه» میان آمریکا و ایران دریافت کرده بود؛ تفاهمنامهای که معاون رئیسجمهور آمریکا در آن میانجیگری کرد و ترامپ در ژوئن امسال آن را امضا کرد. او مدعی شد که خوشبختانه فرماندهان سپاه پاسداران در منطقه هرمز این یادداشت(به ادعای این نویسنده) «شرمآور» را نقض کردند و همین «سنتکام» را ناچار به واکنش کرد، و بدینترتیب آن یادداشت «رؤیایی» برای ایران به پایان رسید. اما این پیشینه همچنان پابرجاست و هر توافق بدی از این نوع، از دیدگاه اسرائیل، نهتنها به ایران امتیازاتی میدهد که با آن بتواند تواناییهای ویرانگر خود و نیروهای نیابتیاش را بازسازی و در ابعادی تازه و خطرناک توسعه دهد، بلکه به رئیسجمهور آمریکا نیز اجازه میدهد که پیروزی را اعلام کند و سپس نیروی عظیم آمریکایی را که در حال حاضر برای همکاری با ارتش اسرائیل علیه ایران مستقر شده است، بیرون بکشد.
به باور او، چنین «عقبنشینی»ای توسط آمریکاییها، شکستی معنوی و دردناک برای آمریکا و اسرائیل خواهد بود و بازدارندگیای را که با خون و عرق در عملیاتهای ۲۰۲۵–۲۰۲۶ به دست آمد، بیاثر میکند و ایران را به قدرت هژمونیک منطقه تبدیل خواهد کرد. او افزود که نگرانکنندهتر آن است که اسرائیل تنها بماند با توانی محدود برای اقدام مستقلانه در ایران، و این در بهترین حالت است؛ اما در بدترین حالت، ممکن است ترامپ دستهایش را با فرمانی قاطع مبنی بر از سر نگرفتن جنگ ببندد تا آمریکا به آن کشیده نشود.
ابتکار عمل نظامی در دست ایران
بنیشای گفت که بهشکلی متناقض، کسانی که میتوانند از تحقق این سناریو که کابوس اسرائیل است جلوگیری کنند، خود ایرانیها هستند؛ اگر در تهران تصمیم بگیرند، همانگونه که تهدید میکنند، با حملهای پیشدستانه به آمریکا و متحدانش، حلقه اقتصادی و مسیر دیپلماتیک مسدود را بشکنند. معنای این سخن آن است که ابتکار عمل نظامی در حال حاضر در دست ایرانیهاست.
اختلافات داخلی در اسرائیل
در همین زمینه، اخباری درباره اختلافات میان نتانیاهو و کاتس وزیر جنگ او از یک سو، و زامیر رئیس ستاد کل ارتش از سوی دیگر، بر سر فعالیتی که ایرانیها ممکن است آن را تحریکآمیز ببینند، مطرح شده است. برخی ادعا میکنند که نتانیاهو فعالیتی تحریکآمیز علیه ایران میخواهد که ایران را به تحرک وادارد، در زمانی که نیروهای آمریکایی و اسرائیلی در منطقه در بالاترین درجات آمادهباش و آمادگی قرار دارند. نتانیاهو و دستیارانش و نیز وزیر جنگ او این ادعا را بهشدت رد میکنند،
نویسنده گفت که بهاندازه کافی نمیداند تا درستی این ادعاها را قطعی کند، اما آنچه روشن است این است که نخستوزیر این روزها در امور امنیتی با گروهی کوچک مشورت میکند که شامل رؤسای موساد و شاباک، رئیس شورای امنیت ملی، سفیر اسرائیل در واشنگتن و وزیر جنگ است؛ همه آنها از منصوبان نتانیاهو هستند و به مواضع و خوی «تهاجمی» خود شناخته میشوند. او افزود که اختلافنظر در چنین مسائلی مشروع است و روزانه در بحثهای میان سطوح نظامی و سیاسی رخ میدهد.
او اشاره کرد که رئیس ستاد کل زامیر محتاط و بسیار باتجربه است و ثابت کرده که مصمم است هر کاری در محدوده مسئولیتش انجام دهد تا روند دموکراتیک مسیر خود را بدون دخالت یا اخلالگری از حوزه امنیتی طی کند.
ارزیابی: رویارویی به تعویق افتاده، نه پایانیافته
بنیامین نتانیاهو به این نتیجه رسید که اسرائیل به احتمال زیاد در آیندهٔ نزدیک دست به اقدام تهاجمی مستقل در ایران نخواهد زد و تنها به تلاشی فشرده برای اعمال نفوذ بر دولت ترامپ بسنده میکند، تا آنکه ترامپ تفاهمنامهای رضایت بخش امضا نکند—همانگونه که چند ماه پیش چنین کرد—بلکه به فشار خود ادامه دهد و تا رسیدن به توافقی معقول از دیدگاه اسرائیل پایدار بماند.
او افزود که تجربهٔ انباشته با نظام کنونی، در واشنگتن و تلآویو امیدبخش نیست؛ از این رو بسیار محتمل است که جنگ با ایران پایان نیافته باشد، بلکه چند ماهی—شاید تا بهار یا تابستان ۲۰۲۷—به تعویق افتاده باشد. در آن زمان این بار ابتکار عمل در دست نظام کنونی ایران خواهد بود که به این نتیجه میرسد باید برای دفاع از بقای خود حمله کند.