یک استاد روابط بینالملل با تاکید بر اینکه راهبردی که ایران در رابطه با تنگه هرمز دنبال میکند، با معاهدات بینالمللی سازگار است، گفت: ژئوپلیتیک تنگه هرمز باعث شده، تسلط ایران بر این تنگه، افزایش فشارهای بیشتر بر کشورهای حوزه خلیج فارس و مصرف کنندگان نفت در اروپا و شرق آسیا را به همراه داشته باشد، تاکید کرد: طبق کنوانسیون بینالمللی و قواعد حقوق بینالملل درخصوص تنگهها و آبراهها، در حالت جنگی، کشوری که بر تنگه احاطه و سیطره دارد، میتواند عبور بیضرر را اعمال نکند و اجازه ندهد کشتی کشورهایی که سر جنگ دارند و متخاصم محسوب می شوند، اجازه عبور نیابند. ایران نیز مانند بسیاری از کشورها، از این قاعده بهره گرفته است.
داود احمدزاده، استاد روابط بینالملل در گفت وگو با جماران، با بیان اینکه تصور آمریکا و متحدانش این بود که میتوانند اراده خود را در بازه زمانی کوتاهی بر ایران تحمیل کنند، اظهارداشت: ایران برای مقاومت و عدم تسلیم درمقابل فزونطلبی آمریکا، راهبردی در پیش گرفته و تلاش میکند از داراییهای استراتژیک خود برای مقابله با آمریکا به نحو مطلوب استفاده کند. در کنار مقاومت چند وجهی تمام عیار، در حوزههای اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و نظامی، یکی از این داراییهای استراتژیک، تنگه هرمز است. حدود 30درصد از نفت جهان از این تنگه منتقل میشود و نتیجه تسلط ایران بر این تنگه، افزایش قیمت بیش از 30درصدی قیمت نفت بوده و نفت خام برنت، معیار بینالمللی نفت، از زمان آغاز جنگ توسط ترامپ حدود ۴۰درصد افزایش یافته است.
وی تاکید کرد: با ادامه بسته ماندن تنگه هرمز و توقف صادرات نفت خاورمیانه، قیمت نفت بهشدت افزایش خواهد یافت و بحران عرضه بهزودی بازار را با کمبود سوخت حملونقل و سایر محصولات مواجه خواهد کرد. ایران باید بتواند برای میان مدت، کنترل ترددها در تنگه هرمز را به شکل کنونی، در اختیار نگه دارد. براساس برآوردها، در این شرایط، قیمت نفت تا 120 و 150 دلار خواهد رسید. کشورهای مصرف کننده نفت، در شرق آسیا و اروپا در این شرایط متضرر میشوند و در سوی دیگر، صادرکنندگان نفت از این مسیر نیز، همان کشورهایی هستند که سرزمین خود را با هدف آسیب زدن به مردم و زیرساختهای ایران، در اختیار پایگاههای نظامی آمریکا قرار دادهاند.
این کارشناس روابط بینالملل با بیان اینکه اکنون شاهدیم با اینکه در حوزه رسانهای، آمریکاییها همچنان بر طبل جنگ میکوبند، صداهای نارضایتی از سوی متحدان منطقهای و اروپایی آمریکا برای بازگشت به مذاکره و رسیدن به توافق، با صدای رساتری شنیده میشود، ادامه داد: یکی از ابزارهای فرسایشی کردن جنگ، تسلط کامل بر عبور و مرور بر تنگه است. راهبردی که ایران در این رابطه دنبال میکند با معاهدات بینالمللی سازگار است. ژئوپلیتیک تنگه هرمز باعث شده، تسلط ایران بر این تنگه، افزایش فشارهای بیشتر بر کشورهای حوزه خلیج فارس و مصرف کنندگان نفت در اروپا و شرق آسیا را به همراه داشته باشد. در چنین شرایطی، اگر جنگ طولانی نشود، شوکهای مقطعی به تدریج تعدیل میشوند. اما در صورت طولانیشدن جنگ، ذخایر اضطراری کشورها نمیتوانند کاهش عرضه طولانیمدت را جبران کند و هرچه این وضعیت طولانیتر شود، پیامدهای آن جدیتر خواهد شد.
احمدزاده به اخبار منتشر شده درخصوص تفکیک کشورهای متخاصم به غیرمتخاصم برای عبور از این تنگه از سوی ایران اشاره کرد و آن را عاملی برای شکست اجماع مقابله با راهبرد ایران دانست و خاطرنشان کرد: کشورهای اروپایی، با سیاستهای فزون طلبی ترامپ، همراهی نکردند و به نظر می رسد ایران توانسته توفیقات نسبی را در حوزه ژئوپلیتیک منطقه و حفظ تنگه هرمز به عنوان آبراه کلیدی جهانی به دست آورد. از سوی دیگر، مقامات سابق نظامی آمریکا معتقدند وظیفهای که نیروی دریایی ایالات متحده و متحدانش برای باز نگه داشتن هرمز با آن روبهرو هستند، بسیار دشوار است.
وی با اشاره به تلاش آمریکا برای ایجاد ائتلافی با هدف رفع انسداد تنگه هرمز، گفت: طبق کنوانسیون بینالمللی و قواعد حقوق بینالملل درخصوص تنگهها و آبراهها، در حالت جنگی و تخاصم صورت گرفته، کشوری که بر تنگه احاطه و سیطره دارد، میتواند عبور بیضرر را اعمال نکند و اجازه ندهد کشتی کشورهایی که سر جنگ دارند و متخاصم محسوب می شوند، اجازه عبور نیابند. ایران نیز مانند بسیاری از کشورها، از این قاعده بهره گرفته است.
این استاد دانشگاه به اقدام آمریکا برای اعمال فشار به جزیره خارک و حملات موشکی به آن اشاره کرد و با بیان اینکه آزادسازی ذخایر اضطراری نفت نخواهد توانست بلافاصله مشکل را حل کند، افزود: احتمالا حدود ۲ تا ۳میلیون بشکه در روز به بازار عرضه خواهد شد که تنها بخشی از کاهش حدود ۱۵میلیون بشکه در روز ناشی از بسته شدن تنگه را جبران میکند. بنابراین در یک جنگ رودر رو، ایران توانایی دفاع و پاسخگویی را برای خود در مناطق جزیرهای و کل کرانه خلیج فارس حفظ کرده و با تجهیزاتی که دارد، تسلط خود را در این منطقه ادامه داده است. هر میزان، فشارها افزایش یابد، مقاومت در ایران نیز شدت بیشتری مییابد و از طریق ضربه زدن به متحدان آمریکا در منطقه خلیج فارس، پایداری خود را حفظ میکند. به نظر میرسد هر میران فشارها از سوی آمریکا بیشتر شده، ایران هم توانسته در مقابل توازن وحشتی را در حوزه منطقهای خود ایجاد کند و آنها نیز اکنون تلاش می کنند با میانجیگری و بازگشت به رویه مصالحه از آسیب دوربمانند.
