اسناد تازه منتشرشده از وزارت دادگستری آمریکا ابعاد ناشناختهای از تلاشهای جفری اپستین برای ساخت بنایی الهامگرفته از معماری اسلامی در جزیره خصوصیاش را آشکار میکند؛ ساختمانی که خود او از آن با عنوان «مسجد» یاد میکرد و برای تزئین آن، از کاشیهای مساجد ازبکستان تا قطعاتی از پرده کعبه به کار گرفته شده بود. این اسناد همچنین نشان میدهد اپستین همزمان با پیگیری این پروژه عجیب، از مسیر ارتباط با چهرههایی نزدیک به دربار سعودی، در تلاش برای گسترش شبکه نفوذ و ورود به معاملات بزرگ اقتصادی در خاورمیانه، از جمله نزدیک شدن به محمد بن سلمان، بوده است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، نیویورکتایمز نوشت: عکسی که توسط کمیته نظارت مجلس نمایندگان آمریکا منتشر شده، ساختمانی را نشان میدهد که جفری اپستین در جزیره «لیتل سنت جیمز» (جزیره خصوصی او در دریای کارائیب) مالک آن بود؛ ساختمانی که خود اپستین از آن به عنوان «مسجد» یاد میکرد.
پردههای قلابدوزی شده با آیات قرآن از کعبه در مکه مکرمه — مقدسترین مکان در اسلام — به آنجا فرستاده شد؛ همچنین کاشیهایی از یک مسجد در ازبکستان آورده شد و یک گنبد فلزی طلایی ساخته شد تا از سبک معماری سوریه باستان تقلید کند.
جفری اپستین سالها به دنبال معاملات تجاری و پیگیری دو سرگرمی درهمتنیده در سراسر خاورمیانه بود: جمعآوری آثار باستانی کمیاب اسلامی برای تزئین ساختمانی غیرعادی در جزیره خصوصیاش، و گسترش شبکه آشنایان ثروتمند و با نفوذ خود.
از طریق روابطی که تا دربار سلطنتی عربستان سعودی امتداد داشت، اپستین موفق شد دیداری با محمد بن سلمان (که اکنون ولیعهد عربستان است) ترتیب دهد. او همچنین پردههای مجلل و قلابدوزیشدهای را به دست آورد که زمانی زینتبخش دیوارهای داخلی و خارجی کعبه بودند.
اشتیاق دوگانه اپستین در یک عکس مربوط به سال ۲۰۱۴ تجسم یافته است؛ جایی که او در کنار «سلطان احمد بن سلیم»، مقام برجسته اماراتی ایستاده و این دو به یکی از آن منسوجات که روی زمین عمارت اپستین در نیویورک پهن شده است، خیره شدهاند. مانند دیگران در حلقه اپستین، این رابطه در نهایت باعث سقوط بن سلیم شد. در اوایل سال جاری، او مجبور شد از سمت خود به عنوان رئیس شرکت «موانئ دبی العالمیة» (دیپی ورلد) استعفا دهد.
اپستین و سلطان احمد بن سلیم، تاجر اماراتی، در عکسی مربوط به سال ۲۰۱۴ که وزارت دادگستری منتشر کرده است. آنها در خانه شهری اپستین در نیویورک، در حال نگاه کردن به یکی از پردههای کعبه، مقدسترین مکان اسلام، هستند.
در عکسی که توسط وزارت دادگستری آمریکا منتشر شده و به سال ۲۰۱۴ بازمیگردد، جفری اپستین در کنار تاجر اماراتی، سلطان احمد بن سلیم نشان داده میشود؛ در حالی که در حال تماشای قطعهای از پرده کعبه در خانه مجلل اپستین در نیویورک هستند.
میلیونها صفحه از سوابق و اسنادی که وزارت دادگستری آمریکا در ژانویه گذشته منتشر کرد، جزئیات بیشتری را درباره روشهای اپستین برای گسترش شبکه ارتباطات و مجموعه هنریاش فاش میکند. اپستین در سال ۲۰۱۹ در حالی که در انتظار محاکمه به اتهام قاچاق جنسی بود، خودکشی کرد.
این اسناد همچنین معمای پیرامون یک ساختمان عجیب در جزیره «لیتل سنت جیمز» را حل میکنند؛ ساختمانی که ساخت و تزئین آن سالها دغدغه فکری این سرمایهدار آمریکایی بود. این ساختمان با دیوارهای راهراه آبی و سفید و گنبد طلاییاش، با نامهای مختلفی از جمله اتاق موسیقی، سوئیت استراحت، کلیسای کوچک و حتی معبدی برای آیینهای مرموز توصیف میشد. اما مکاتبات بین اپستین و همکارانش در طول سالیان طولانی و مصاحبه با هنرمندی که برای کار روی آن استخدام شده بود، هدف واقعی آن را روشن میکند: برای اپستین که یک یهودی سکولار بود، این ساختمان حکم یک «مسجد» را داشت.
ساخت «مسجد»
اپستین از قدیم به طراحیهای اسلامی علاقه مفرطی داشت. او در سال ۲۰۰۳ به مجله «ونیتی فیر» بالیده بود که «بزرگترین فرش ایرانی که ممکن است تا به حال در یک خانه خصوصی ببینید را در اختیار دارد، فرشی که آنقدر بزرگ است که باید از یک مسجد آورده شده باشد».
تصور او برای ایجاد یک عبادتگاه در جزیرهاش زمانی شروع شد که او در حال گذراندن دوران محکومیت خود در زندان پام بیچ فلوریدا (به اتهام تحریک به فحشا) بود. پیش از آزادی در سال ۲۰۰۹، اپستین معمارانی را استخدام کرد تا یک «حمام» به سبک حمامهای ترکی طراحی کنند که توسط «باغهای اسلامی» احاطه شده باشد.
او خیلی زود آن طرح را رها کرد و به جای آن به دنبال مجوز ساخت یک «اتاق موسیقی» در ساختمانی به نام «پالمز ۵» رفت. او ایدههای طراحی شامل تصاویر مساجد قدیمی خاورمیانه را برای خودش ایمیل میکرد. در سال ۲۰۱۱، اپستین به رابطی در ازبکستان برای کاشیهای اصیل پیام داد و نوشت: «دیوارهای داخلی درست مثل یک مسجد خواهد بود.»
هنرمند رومانیایی به نام «آیون نیکولا» برای اجرای پروژه استخدام شد. نیکولا در مصاحبهای در مارس گذشته تایید کرد که اپستین مرتباً به این ساختمان لقب «مسجدش» را میداد (هرچند مشخص نیست آیا اپستین قصد استفاده واقعی از آن برای نماز را داشته یا خیر).
حمام یلبغا در شهر حلب سوریه که قدمت آن به سال ۱۴۹۱ میلادی بازمیگردد.
سوابق اپستین نشان میدهد که او در سال ۲۰۱۳ تصویری از «حمام یلبغا» (حمامی متعلق به قرن پانزدهم در شهر حلب سوریه) را برای نیکولا فرستاد. این حمام دارای یک گنبد طلایی، یک طاق فرورفته بالای در و ساختار سنگی راهراه بود؛ او از این هنرمند خواست طرحهایی بر اساس این الگو بکشد.
در میان درخواستهای دیگر، اپستین خواستار طرحی شد که در آن حروف اول نام خود به زبان انگلیسی (J.E) جایگزین کلمه «الله» شود. او در ایمیلی به نیکولا نوشت: «به یاد داشته باش که ما نوشتههای عربی را به رنگ سیاه و سفید دیدیم… به این فکر کردم که به جای کلمه الله، حروف (J) و (E) را بگذارم.»
دیپلمات و شاهزاده
در حدود سال ۲۰۱۰، رابطه اپستین با فردی که به او در تحقق اهدافش پیرامون مسجد و تجارت کمک کرد، یعنی «تری رود لارسن»، دیپلمات نروژی، تقویت شد. پروندهها نشان میدهد که این دو نفر به طور مداوم درباره معاملات تجاری، مسائل شخصی و بینالمللی با یکدیگر مکاتبه میکردند.
عربستان سعودی موضوعی تکراری در مکاتبات چندساله آنها بود، اما صحبت درباره پادشاهی سعودی در سال ۲۰۱۶ شدت گرفت؛ زمانی که محمد بن سلمان (که در آن زمان جانشین ولیعهد بود) در حال برنامهریزی برای عرضه اولیه سهام شرکت نفتی «آرامکو» بود و اپستین امیدوار بود مشاور مالی او شود.
رود لارسن، اپستین را به «رأفت الصباغ»، مشاور دربار سلطنتی سعودی و دستیارش «عزیزه الأحمدی» متصل کرد. از طریق آنها، اپستین کارزار فشردهای را برای جلب نظر شاهزاده محمد بن سلمان آغاز کرد. او با آنها در نیویورک ملاقات کرد و فشار آورد تا پیشنهاد خود را به طور حضوری به شاهزاده ارائه دهد. او در یکی از نامههایش از ایدههایی مانند ایجاد یک ارز جدید به نام «شریعت» برای استفاده مسلمانان یاد کرده بود.
به زودی مقدمات سفر به عربستان فراهم شد. عزیزه الأحمدی، اپستین را به کنسولگری عربستان فرستاد و به او گفت بگوید: «شما، جفری اپستین، از سوی اعلیحضرت، شاهزاده محمد بن سلمان، دعوتنامه دارید.» پس از ورود به عربستان، اپستین دو عکس از شوخیهای خود با شاهزاده محمد بن سلمان را برای رود لارسن ایمیل کرد؛ او بعدها یکی از این عکسها را در خانهاش در نیویورک به نمایش گذاشت.
در دفتر آقای اپستین، عکسی از او در کنار محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، به نمایش گذاشته شده بود.
اشیاء مذهبی از اماکن مقدسه
اپستین در اوایل سال ۲۰۱۷ با عزیزه الأحمدی در نیویورک ملاقات کرد. همزمان، دستیاران هر دو طرف در حال مکاتبه در مورد حمل یک چادر از عربستان به جزیره اپستین بودند. نماینده الأحمدی گفت که به زودی اشیاء بیشتری «برای مسجد» فرستاده خواهد شد. دستیار اپستین به یک ترخیصکار گمرک گفت: «ما در حال دریافت ۳ قطعه از کعبه هستیم.»
یک سند جداگانه شامل تصاویری از منسوجات قلابدوزی شده بود. بر اساس این سند، یکی از این قطعات «درون کعبه استفاده شده بود»، قطعه دیگری به نام «کسوه» بخش بیرونی کعبه را میپوشاند، و قطعه سوم از همان کارخانه مخصوص در مکه مکرمه آمده بود.
پرده کعبه اهمیت مذهبی بسیار بالایی دارد. هر ساله یک پرده جدید کعبه با هزینهای نزدیک به ۵ میلیون دلار توسط صدها هنرمند در کارخانهای سلطنتی با استفاده از حدود ۱۵۰۰ پوند ابریشم خام و ۲۵۰ پوند نخ طلا و نقره ساخته میشود. پس از برداشتن پرده قدیمی، آن را به قطعاتی تقسیم میکنند و به نهادها یا افراد اهدا میکنند یا برای حراجهای خیریه میفرستند.
عزیزه الأحمدی در ایمیلی به اپستین اهمیت این محموله را توصیف کرد و نوشت: «این قطعه سیاه توسط دستکم ۱۰ میلیون مسلمان از مذاهب مختلف (سنی، شیعه و غیره) لمس شده است. آنها هفت بار دور کعبه میچرخند و سپس هر یک تا جایی که میتوانند برای لمس آن تلاش میکنند. آنها در این قطعه دعاها، آرزوها، اشکها و امیدهای خود را به ودیعه گذاشتهاند و از خداوند میخواهند که نماز و دعایشان را بپذیرد.»
هنوز مشخص نیست عزیزه الأحمدی چگونه این قطعات را به دست آورده است. او، دولت عربستان، الصباغ و وکیل رود لارسن به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
یکی از پردههای منسوب به کعبه که برای اپستین ارسال شده بود.
ابرهای سیاه
در سال ۲۰۱۷، طوفان ماریا در سراسر منطقه کارائیب از جمله جزیره اپستین ویرانی به بار آورد. سوابق نشان داد که برخی از اشیاء داخل «مسجد» تخریب یا آسیب دیدهاند.
اما شرایط نامساعد جوی تنها مشکلی نبود که اپستین و اطرافیانش را نگران میکرد. محمد بن سلمان به مقام ولیعهدی رسید و توصیههای اپستین را رد کرد که این امر اپستین را به وضوح آزردهخاطر ساخت. در یک پیام متنی به رود لارسن، اپستین نوشت: «پادشاهی سعودی اکنون به کمکهای پرهزینه زیادی نیاز دارد زیرا آنها از دستورات آن یهودی پیروی نکردند»؛ او احتمالاً به خودش اشاره میکرد.
پس از قتل جمال خاشقجی در کنسولگری عربستان در استانبول در اکتبر ۲۰۱۸، اپستین درباره ادعاهایی مبنی بر اینکه شاهزاده محمد دستور این کار را داده است، به رود لارسن پیام داد (ولیعهد دستور قتل خاشقجی را رد کرد اما مسئولیت این جنایت را که تحت نظارت او رخ داده بود، پذیرفت). این دیپلمات در پاسخ نوشت: «ابرهای سیاهی بالای سر اوست و از بین نخواهد رفت.»
برای اپستین، آن پیشبینیها خیلی زود محقق شد. در عرض چند هفته، تحقیقات روزنامه «میامی هرالد» جزئیات محرمانهای از توافق اعتراف به گناه او در سال ۲۰۰۸ را فاش کرد که در نهایت منجر به سقوطش شد. اپستین در ازای آن مدت کوتاه حضور در زندان، وعده مصونیت از تعقیب قضایی در اتهامات بسیار جدیتر را گرفته بود.
در جولای ۲۰۱۹، او بر اساس اتهامات جدید دستگیر شد. ماه بعد، اپستین مالکیت جزیره خود را به یک صندوق امانی خاص منتقل کرد. دو روز بعد، جسد او در حالی که خود را در سلول یک زندان فدرال در منهتن حلقآویز کرده بود، پیدا شد.
