خلجی: دین الهی با سخت‌گیری و مشقت همراه نیست

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به اینکه تقوا دارای مراتب گوناگون است، گفت: دین الهی با سخت‌گیری و مشقّت، همراه نیست و در شریعت اسلام تکالیفی که موجب عسر و حرج شود، وجود ندارد، چون شریعت آسان و باگذشت و باسخاوت است. لذا خدا در قرآن می‌فرماید دین به میزان استعداد هرکسی است و تک‌تک انسان‌ها و استعدادها تفاوت دارند و هرکس به میزان توان خویش، مکلّف به رعایت تقوای الهی است. بر همین اساس خداوند متعال می‌فرماید: «لا یکلّف الله نفساً إلا وسعها»؛ خدا هیچ‌کس را جز به اندازه توانش تکلیف نمی‌کند. بنابراین، هرکس به اندازۀ قدرت و ظرفیت خود، مأمور به تقوا و بندگی است.

به گزارش خبرنگار جماران، حجت‌الاسلام و المسلمین محمدتقی خلجی طی سخنانی در سلسله سخنرانی‌های ماه مبارک رمضان دفتر آیت‌الله العظمی صانعی(ره)، با اشاره به فرازهایی از صحیفه سجادیه گفت: تقوا، از ارکان اصلی و مفاهیم بنیادین در قرآن کریم، نهج‌البلاغه و روایات اهل‌بیت(ع) است که فراوان تکرار شده و در واقع، می‌توان گفت تقوا، هدف نهایی همه رسالت‌ها و بعثت‌های الهی بوده است.

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به اینکه تقوا دارای مراتب گوناگون است، تصریح کرد: مرتبۀ عالی آن، همان است که قرآن کریم می‌فرماید «ای مؤمنان! از خدا پروا کنید آن‌گونه که شایستۀ مقام ربوبیت او است». البته چنین مرتبۀ والایی از تقوا از همه بندگان، صادر نمی‌شود، اما خدای مهربان که رحمان و رحیم است، مراتب پایین‌تر آن را نیز بیان فرموده و بندگان را به میزان توان و استعداد خود، مکلّف ساخته است.

وی تأکید کرد: دین الهی با سخت‌گیری و مشقّت، همراه نیست و در شریعت اسلام تکالیفی که موجب عسر و حرج شود، وجود ندارد، چون شریعت آسان و باگذشت و باسخاوت است. لذا خدا در قرآن می‌فرماید دین به میزان استعداد هرکسی است و تک‌تک انسان‌ها و استعدادها تفاوت دارند و هرکس به میزان توان خویش، مکلّف به رعایت تقوای الهی است. بر همین اساس خداوند متعال می‌فرماید: «لا یکلّف الله نفساً إلا وسعها»؛ خدا هیچ‌کس را جز به اندازه توانش تکلیف نمی‌کند. بنابراین، هرکس به اندازۀ قدرت و ظرفیت خود، مأمور به تقوا و بندگی است.

خلجی اظهار داشت: در بیان جایگاه و ارزش تقوا همین بس که خداوند به انسان، کرامت می‌بخشد و کرامت در پرتو تقوا حاصل می‌گردد. در واقع تقوا، میزان سنجش و ارزیابی ایمان و کرامت انسان است. بر این اساس، هیچ تفاوتی میان زن و مرد مؤمن وجود ندارد. آنجا که قرآن کریم خطاب می‌کند «یا أیّها الّذین آمنوا»، مقصودش تنها مردان نیستند، بلکه همۀ مؤمنان اعم از زن و مرد را در بر می‌گیرد، مگر در مواردی که احکام خاصی برای هرکدام صادر شده باشد.

وی تأکید کرد: زن مؤمن در مسیر بندگی و تقوا هیچ تفاوتی با مرد مؤمن ندارد. حتی در مواردی که زنان بر اثر عذر شرعی از انجام عبادات معذورند، همان حالت هم – چون در پرتو امر خداوند و تسلیم در برابر فرمان او است – راهی برای تقرب به خداوند محسوب می‌شود.  اگر کسی در چنین شرایطی بخواهد از روی تقدس‌مآبی و ناآگاهی، عبادتی انجام دهد که در آن حال از او خواسته نشده، در حقیقت نافرمانی کرده است. بنابراین، چه زن باشد چه مرد، هرکس به میزان توان، وظیفه و موقعیت خود اگر در مسیر اطاعت و تقرب خداوند، گام بردارد، در مدار تقوا و در مسیر قرب الهی حرکت کرده است.

استاد حوزه علمیه قم با طرح این پرسش که «چه عملی در این ماه از همه، برتر است و انسان را بیش از هر چیز به خدا نزدیک می‌کند؟»، گفت: پاسخ‌های متنوعی شنیده می‌شود؛ برخی می‌گویند بهترین عمل در این ماه، تلاوت قرآن است، برخی نماز شب را برتر می‌دانند، شماری به مراسم احیاء، یا صله رحم و گروهی بر رسیدگی به فقرا در صورت توان تأکید دارند. همه این‌ها اعمال پسندیده‌اند.

وی یادآور شد: پیامبر اکرم(ص) تکلیف را روشن فرموده است. آن حضرت در خطبه معروف پایان ماه شعبان فرمودند «برترین عمل در این ماه، پرهیز از محرمات الهی است». بنابراین، باید از خداوند خواست که در این ماه مبارک رمضان، توفیق دوری از گناه، حتی اندیشۀ گناه، را به ما عنایت کند، تا نه تنها جسم ما روزه‌دار، بلکه قلب و ذهن ما نیز از آلودگی‌ها پاک باشد.