سندیکای روزنامهنگاران فلسطین اعلام کرده علی السمودی، خبرنگار حاضر در صحنه کشته شدن شیرین ابوعاقله، پس از ماهها بازداشت اداری بدون محاکمه در زندانهای اسرائیل با وخامت شدید جسمی روبهرو شده و در معرض خطر مرگ قرار دارد؛ در حالی که نهادهای حقوق بشری بازداشت او را نقض آشکار آزادی مطبوعات و حقوق بینالملل میدانند.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، الجزیره نوشت: سندیکای روزنامهنگاران فلسطین هشدار داده است که علی السمودی، روزنامهنگار فلسطینی که نزدیک به یک سال است توسط اسرائیل زندانی شده، اکنون در معرض خطر مرگ قرار دارد. السمودی ۵۹ ساله از جمله خبرنگارانی بود که در کنار شیرین ابوعاقله، خبرنگار الجزیره، حضور داشت؛ زمانی که او در ماه مه ۲۰۲۲ در جنین واقع در کرانه باختری اشغالی، با شلیک تکتیرانداز اسرائیلی به سر کشته شد.
او در آوریل سال گذشته در جریان یورش سحرگاهی نیروهای اسرائیلی به منزل پسرش در جنین بازداشت شد. اتهام مطرحشده علیه او، انتقال منابع مالی به «جهاد اسلامی فلسطین» بود؛ گروهی که اسرائیل آن را سازمانی تروریستی میداند. با این حال، اسرائیل بعداً اعلام کرد «شواهد کافی» علیه او وجود ندارد.
از ماه مه ۲۰۲۵، السمودی که هنگام کشته شدن ابوعاقله نیز بر اثر تیراندازی زخمی شده بود، تحت بازداشت اداری قرار دارد.
سندیکای روزنامهنگاران فلسطین در بیانیهای در ژانویه اعلام کرد که به السمودی محاکمه عادلانه داده نشده و بازداشت او «نقض آشکار حقوق بینالملل و آزادی مطبوعات» است. این نهاد همچنین هشدار داد «زندگی او اکنون به دلیل رفتارهای سختگیرانه و غیرانسانی در زندان در معرض خطر است.»
چرا اسرائیل او را بازداشت کرد؟ چگونه در زندان با او رفتار شده است؟
آنچه تاکنون مشخص است:
اسرائیل در ابتدا او را به اتهام تأمین مالی تروریسم بازداشت کرد. خبرگزاری فلسطینی وفا گزارش داد او ابتدا در یک پادگان نظامی در جنین در کرانه باختری اشغالی نگهداری شد، سپس به مرکز بازداشت جلامه در نزدیکی حیفا در منتقل و در ادامه به زندان مجدو در شمال اسرائیل انتقال یافت. در تاریخ ۸ مه ۲۰۲۵، وفا گزارش داد یک دادگاه اسرائیلی حکم بازداشت اداری ششماهه برای او صادر کرده است.
ارتش اسرائیل اعلام کرد به دلیل آنکه «شواهد کافی» برای طرح اتهام رسمی وجود نداشته، حکم بازداشت اداری صادر شده است.
در بیانیهای به شبکه سیانان، ارتش اسرائیل گفت: «از آنجا که شواهد کافی علیه او یافت نشد و با توجه به اطلاعات امنیتی انباشته، مقامات امنیتی درخواست بررسی صدور حکم بازداشت اداری را ارائه کردند.» ارتش افزود این حکم به این دلیل صادر شده که «حضور» السمودی «تهدیدی برای امنیت منطقه» محسوب میشود.
از آن زمان، السمودی در بازداشت اداری نگهداری میشود و حکم بازداشت او چندین بار تمدید شده است. در ژانویه امسال، اسرائیل برای سومین بار بازداشت او را به مدت چهار ماه دیگر تمدید کرد.
سندیکای روزنامهنگاران فلسطین این اقدام را «نقض آشکار حقوق بشر» خوانده است.
بازداشت اداری چیست؟
بازداشت اداری روشی است که بر اساس آن فرد میتواند بدون تفهیم اتهام و بدون محاکمه، برای مدتی نامشخص زندانی شود. بر اساس آمار سازمان حقوق بشری اسرائیلی «بتسلم»، تا پایان سپتامبر ۲۰۲۵، ۳۴۷۴ فلسطینی در بازداشت اداری در زندانهای اسرائیل نگهداری میشدند.
این سازمان اعلام کرده است اسرائیل بهطور مکرر از بازداشت اداری برای فلسطینیان «برای دورههایی از چند ماه تا چند سال، بدون طرح اتهام، بدون اطلاع از اتهام، و بدون ارائه ادله ادعایی به خود فرد یا وکیلش» استفاده میکند.
بتسلم تأکید کرده است: «قدرت زندانی کردن افرادی که محکوم نشده و حتی متهم هم نشدهاند برای دورههای طولانی، بر اساس ‘شواهد’ محرمانهای که امکان به چالش کشیدن آن وجود ندارد، قدرتی افراطی است.» این نهاد اشاره کرده دادگاههای اسرائیلی بهطور معمول چنین احکامی را تأیید میکنند.
بر اساس اعلام «انجمن اسیران فلسطینی»، تا ژوئیه ۲۰۲۵، السمودی یکی از ۲۲ روزنامهنگار فلسطینی بود که در بازداشت اداری نگهداری میشدند.
در گزارشی در سپتامبر ۲۰۲۵، وفا نوشت السمودی به وکیلش گفته اسرائیل به او اطلاع داده قصد ندارد به دلیل فعالیت روزنامهنگاریاش علیه او اعلام جرم کند «تا از واکنش و رسوایی بینالمللی جلوگیری شود.» او گفته بود: «در روزی که همکارم شیرین ابوعاقله شهید شد به من شلیک شد؛ بنابراین بازداشت من خودسرانه، ناعادلانه و غیرقانونی است.»
سارا قضا، مدیر منطقهای خاورمیانه و شمال آفریقای کمیته حمایت از روزنامهنگاران (CPJ)، به الجزیره گفت استفاده از بازداشت اداری برای خاموش کردن روزنامهنگارانی مانند علی السمودی «توهینی به آزادی مطبوعات و روند دادرسی عادلانه» است. او افزود: «هیچ روزنامهنگاری نباید به دلیل گزارشگری خود با زندان نامحدود مواجه شود یا به خاطر وابستگی به یک رسانه خاص مجازات شود. اسرائیل باید به بازداشت روزنامهنگاران بدون طرح اتهام پایان دهد و اطمینان حاصل کند که رسانهها بتوانند آزادانه و بدون ترس فعالیت کنند.»
شرایط نگهداری السمودی چگونه است؟
انجمن اسیران فلسطینی گزارش داده در دوران بازداشت، وضعیت جسمی السمودی بهشدت وخیم شده است. بر اساس این گزارش، «السمودی حدود ۴۰ کیلوگرم از وزن خود را از دست داده و به بیماریهای متعدد از جمله گال، دیابت، فشار خون بالا، زخم معده، خونریزی مداوم لثه، افزایش ناگهانی ضربان قلب، غشهای مکرر، سردردهای مزمن، عفونت مجاری ادراری و مشکلات گوش چپ مبتلا شده است؛ آن هم در شرایطی که از مراقبت پزشکی مناسب محروم بوده است.»
وفا گزارش داد زمانی که او در سپتامبر سال گذشته در بند ۱۵ زندان بدنام نقب نگهداری میشد، از درمان پزشکی محروم شده بود.
در زمان انتقال به زندان مجدو نیز با او «رفتاری غیرانسانی» صورت گرفته، لباسهایش ضبط و عینکش شکسته شده است؛ این گزارش به نقل از «هیئت امور اسرا و آزادگان فلسطینی» منتشر شده است.
کمیته حمایت از روزنامهنگاران در ایمیلی به الجزیره اعلام کرد محمد، پسر السمودی، در ۲ ژانویه ۲۰۲۶ اطلاع داده پدرش از محرومیت شدید پزشکی رنج میبرد.
به گفته کمیته حمایت از روزنامهنگاران، «محمد گفت پدرش بهصورت شفاهی به وکیلش، ضیاء محیسن، گفته است که از دسترسی به دارو محروم شده و دچار میگرنهای شدید، کاهش شنوایی جزئی در گوش چپ، تپش قلب و خونریزی لثه شده است. السمودی همچنان کاهش وزن قابلتوجهی را تجربه میکند.»
سندیکای روزنامهنگاران فلسطین اعلام کرده «درخواست فوری» از سازمانهای جهانی حقوق بشر و اتحادیههای روزنامهنگاری ارائه داده تا بر اسرائیل فشار آورند «سیاست بازداشت اداری علیه روزنامهنگاران را پایان دهد، آزادی فوری علی السمودی را تضمین کند و مسئولان نقضهای مستمر علیه روزنامهنگاری فلسطینی را پاسخگو کند.»
این سندیکا تأکید کرده است: «ادامه استفاده از بازداشت اداری علیه روزنامهنگاران نشاندهنده سیاستی سیستماتیک برای خاموش کردن صدای فلسطینیان و سرکوب حقیقت است.»
آیا اسرائیل در گذشته روزنامهنگاران فلسطینی را بازداشت یا کشته است؟ بله. اسرائیل سابقهای در بازداشت و کشتن روزنامهنگاران فلسطینی دارد.
بر اساس گزارش «گزارشگران بدون مرز» (RSF)، در سال گذشته ۶۷ روزنامهنگار در سراسر جهان کشته شدند که ۲۹ نفر از آنان روزنامهنگاران فلسطینی بودند که توسط نیروهای اسرائیلی در غزه کشته شدند.
تیبو بروتن، مدیرکل «گزارشگران بدون مرز»، گفته است این روزنامهنگاران «بهصورت تصادفی کشته نشدهاند و قربانیان جانبی نبودهاند؛ بلکه به دلیل کارشان هدف قرار گرفتهاند.»
بر اساس آمار وبسایت Shireen.ps که به نام ابوعاقله نامگذاری شده، طی ۲۶ ماه جنگ از اکتبر ۲۰۲۳، نزدیک به ۳۰۰ روزنامهنگار و کارکن رسانه در حملات اسرائیل در غزه کشته شدهاند؛ بهطور میانگین حدود ۱۲ روزنامهنگار در هر ماه.
گزارش ژانویه ۲۰۲۶ کمیته حمایت از روزنامهنگاران نیز نشان میدهد تعداد روزنامهنگاران فلسطینی زندانی از آغاز جنگ اسرائیل و غزه در اکتبر ۲۰۲۳ افزایش یافته است. اگرچه در اکتبر ۲۰۲۵ آتشبسی با میانجیگری آمریکا اعلام شد، حملات اسرائیل به غزه ادامه داشته و دستکم ۵۹۱ فلسطینی از آن زمان کشته شدهاند.
این نهاد اعلام کرده اسرائیل بیش از ۹۰ روزنامهنگار فلسطینی را در طول جنگ بازداشت کرده است.
در این گزارش آمده است: «روزنامهنگاران اغلب بر اساس اتهامهای اعلامنشده زندانی میشوند یا بدون طرح اتهام در بازداشت خودسرانه نگهداری میشوند — در نقض حقوق بینالملل. در حالی که شهروندان اسرائیلی از برخی حقوق مدنی و آزادیها برخوردارند، کارشناسان حقوقی از وجود استانداردی کاملاً متفاوت برای فلسطینیان در سرزمینهای اشغالی سخن میگویند.»
علاوه بر بازداشت و کشتن روزنامهنگاران، اسرائیل ورود خبرنگاران خارجی به غزه را نیز ممنوع کرده است. تنها در موارد محدودی به خبرنگارانی اجازه ورود داده شده که در قالب تورهای بهشدت کنترلشده ارتش اسرائیل حضور یافتهاند؛ این در حالی است که گروههای رسانهای و سازمانهای مدافع آزادی مطبوعات خواستار دسترسی آزادتر شدهاند.
