به نظر می رسد ترکیه که با مسکو آشتی کرده است، در مسیر دوم دیپلماسی به سمت دمشق پیش می رود.
آنکارا پس از مصالحه با پوتین، به نظر می رسد در مسیر تغییر موضع در قبال دمشق باشد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه المانیتور در گزارشی نوشت: طرح دیپلماتیک ترکیه برای غلبه بر انزوای این کشور در جهان و خاورمیانه که از دیرباز احساس می شد، در حال نتیجه دادن است. پس از مصالحه با اسرائیل و روسیه و ارسال پیام دوستانه به قاهره، آنکارا به نظر می رسد طرح خود را به سمت دمشق گسترش داده است و آشتی با این کشور را نیز محتمل کرده است.
«اسماعیل حقی پکین» یک نام مرتبط با کانال دیپلماسی آنکارا - دمشق است. پکین یک سپهبد بازنشسته است که به عنوان رئیس سابق سازمان اطلاعات ارتش ترکیه خدمت کرده است و در حال حاضر معاون رئیس حزب وطن است که از آغاز بحران سوریه روابط خوبی را با دمشق حفظ کرده است. پکین گفت که او پس از یک درخواست غیر مستقیم از سوی دولت آنکارا نقش میانجیگری را به عهده گرفت. وی در گفت و گو با المانیتور در مورد امکان آشتی بین آنکارا و دمشق و همچنین تحولات اخیر بین آنکارا و مسکو صحبت کرد.
همتایان پکین در دمشق و مسکو بین سال های 2007 تا 2011 - زمانی که او رئیس اطلاعات ارتش ترکیه بود - هنوز هم پست های مهمی در پایتخت های دو کشور دارند. پکین گفت که وی در ماه ژانویه، آوریل و مه سه بار به دمشق سفر کرده و انتظار می رود به همراه یک هیئت شامل نمایندگان و تجار جدید و قدیمی به آنجا بازگردد.
در میان مخاطبین پکین در دمشق «عبدالله الاحمر» دبیر کل حزب بعث؛ سرلشگر «علی مملوک» رئیس اداره امنیت ملی؛ «ولید المعلم» وزیر خارجه؛ و «فیصل مقداد» معاون وزیر خارجه هستند. نتیجه این تماس غیر رسمی آنکارا - دمشق از طریق میانجیگری پکین چه بوده است؟
پکین گفت که مهم ترین خط قرمز آنکارا تغییر نمی کند - «بشار اسد باید برود» و دولت آنکارا همچنان به مخالفت با دولت علوی ادامه می دهد.
پکین به طور خلاصه در مورد موضع دمشق در مذاکرات گفت: «البته آنها قاطعانه تقاضای ترکیه برای سوریه بدون اسد را رد می کنند. آنها می گویند که آماده بحث در مورد تمام گزینه ها هستند اما اجازه تجزیه کشورشان را نمی دهند، و آنها نمی خواهند با تشکیل فدراسیون موافقت کنند. آنها به ویژه می خواهند ترکیه به تمام حمایت های خود از گروه های مخالف پایان دهد و از عبور تروریست ها از طریق مرز ممانعت به عمل آورد.»
پکین اشاره کرد که در طول مذاکرات، مملوک اغلب از اتاق خارج می شد و به اسد گزارش می داد. پکین گفت در جریان مذاکرات در دمشق پیام های آنکارا صادقانه به مردم سوریه در انطباق کامل با منافع ترکیه منتقل شد. نیروهای مسلح ترکیه و وزارت خارجه قبل و بعد از جلسات دمشق در جریان مذاکرات قرار گرفتند.
پکین گفت با توجه به آشتی آنکارا - مسکو، رهبران حزبش به طور غیر مستقیم از دولت درخواست هایی دریافت کرده اند که با تنش بین دو کشور که پس از سقوط یک هواپیمای جنگی روسیه توسط نیروی هوایی ترکیه در اواخر سال گذشته ایجاد شده، کنار بیایند.
پکین در خصوص اینکه آنها چگونه به این موضوع نزدیک شدند، گفت: «پس از افزایش تنش با روسیه، بازرگانان نزدیک به حزب عدالت و توسعه با مشاوران رئیس جمهور و نخست وزیر دیدار داشتند و توضیح دادند که بحران با روسیه تا چه حد بر تجارت آنها تاثیر منفی گذاشته است. مشاوران از بازرگانان خواستند تا با «دوگو پرینسک» رئیس حزب وطن دیدار کنند. ما تماس هایی با دولت داشتیم و پس از آن با مسکو تماس گرفتیم و قرار ملاقات ها گذاشته شد و در ماه دسامبر به مسکو سفر کردیم.»
پرینسک به خوبی «الکساندر دوگین» نماینده شخصی «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه و مشاور سیاست خارجی را می شناسد. از طریق تلاش های دوگین و پکین که در راس یک هیات سه نفره در سفر به مسکو قرار داشتند، امکان تماس با کرملین فراهم شد. پکین گفته است که در مسکو آنها با دوگین و «کنستانتین»، یک تاجر نزدیک به کرملین جلساتی داشت.
موارد کلیدی دستور گفت و گوها، گام هایی بود که می تواند برای ازسرگیری روابط میان مسکو و آنکارا و رویکرد مسکو برای بحران سوریه در نظر گرفته شود. شرکت کنندگان روسی در جلسات به تیم داخلی گفتند که مسکو انتظار دارد یک نامه عذرخواهی نوشته شود و خواسته ها و انتظارات روسیه در مورد سوریه هم برآورده شود. پکین گفت که پس از بازگشتشان، اعضای تیم ترکیه دفتر مرتبط با وزارت خارجه را در جریان تماس ها با مسکو قرار دادند.
پکین گفت مشاوران دولت در ماه مه از آنها خواستند دوگین را به آنکارا دعوت کنند. بنابراین دوگین مطلع شد. وقتی که او پاسخ مثبت داد، دعوت رسمی از دوگین توسط اتحادیه اداره محلی اوراسیا که به دولت آنکارا نزدیک بود، تمدید شد. این چنین بود که روابطی که تقریبا قطع شده بود، با دعوت نامه ارسال شده به کرملین در 27 ژوئن احیا شد.
در حالی که اقدامات دیگری برای از سرگیری روابط بین ترکیه و روسیه صورت گرفت، مسکو نخستین گام غیر رسمی خود را به سمت آنکارا برداشت و دوگین در 13 ژوئیه وارد آنکارا شد و با مشاوران «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه ملاقات کرد. موضوع کلیدی مورد بحث سوریه بود. پیام دوگین که به مشاوران ترکیه ارائه شد، در مورد «همکاری ترکیه برای یافتن یک راه حل در سوریه و برداشتن گام های سریع در این خصوص» بود.
به گفته پکین، دوگین در 3 اوت به آنکارا بازگشت و جلسات دو جانبه ای با مشاوران اردوغان و «بینالی ییلدریم» نخست وزیر این کشور داشت. باز هم موضوع مورد بحث، سوریه بود.
نشست پوتین و اردوغان در شهر «سنت پترزبورگ» روسیه در 9 اوت آغاز یک دوره جدید در روابط بین روسیه و ترکیه بود. «مراد یتکین» سردبیر ارشد روزنامه حریت در مقاله ای در نهم اوت جزئیاتی را در خصوص «دیپلماسی مخفی» ارائه کرد که از تنش های میان ترکیه و روسیه کاست. به گفته پکین، حزب وطن معتقد است که این دیپلماسی نقش مهمی در بهبود روابط ایفا می کرده، اما در راهروهای دیپلماتیک آنکارا زمزمه هایی وجود دارد که این حزب می خواسته از طریق مانور سیاسی برای خود اسم و رسمی دست و پا کند.
در حالی که روابط آنکارا با آمریکا بیش از رد تقاضا ترکیه برای استرداد «فتح الله گولن» به سردی گراییده است، ترکیه توانسته است روابط خود را با روسیه به لطف طرح های دیپلماتیک عاقلانه بهبود بخشد. درست قبل از دیدار با پوتین، اردوغان به خبرگزاری ایتارتاس گفت: «برای بازگرداندن صلح به سوریه، روسیه بازیگر مهمی است.»
حالت فعلی یکی از حالت های انتظار برای دیدن این امر است که آنکارا خط قرمز خود را در قبال اسد تلطیف خواهد کرد و با اولویت های سوریه مطابقت خواهد یافت یا خیر.
