با وجود برخی مشکلات پس از لغو تحریم ها، ایران با پیروی از قیمت های رقابتی بازارهای خود را در اروپا با صادرات به فرانسه، اسپانیا و یونان در کنار انجام معاملات در آسیا بدست آورده است.
تحریم های اعمال شده توسط آمریکا و اتحادیه اروپا صادرات نفت ایران را تا بیش از یک میلیون بشکه در روز کاهش داده بود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه اماراتی گلف نیوز در گزارشی نوشت: بن بست یک دهه ای بین غرب و ایران بر سر برنامه هسته ای این کشور در تاریخ 16 ژانویه به پایان رسید پس از آنکه جمهوری اسلامی توافق ها با آژانس بین المللی انرژی اتمی توسط اعضای دائم شورای امنیت به علاوه آلمان را عملی کرد. ایران با محدود کردن برنامه هسته ای خود و نظارت بلند مدت آژانس موافقت کرده است.
تحریم های اعمال شده توسط آمریکا و اتحادیه اروپا صادرات نفت ایران را تا بیش از یک میلیون بشکه در روز کاهش داد و از 2.537 میلیون بشکه در روز در سال 2011 به حدود 1.26 میلیون بشکه در روز رساند. هنگامی که آشکار شد که قرار است تحریم های ایران برداشته شود، حدس و گمان هایی در این خصوص مطرح شد که ایران چه مقدار نفت تولید خواهد کرد و چگونه صادرات را تحت تاثیر قرار خواهد داد؛ با توجه به اینکه حدود 46 میلیون بشکه نفت در نفتکش ها انباشته شده بود.
اظهارات ایران بسیار خوش بینانه بود تا جایی که «رکن الدین جوادی» مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران به رویترز گفت صادرات طی سه تا شش ماه پس از لغو تحریم ها به سطح پیش از تحریم ها باز خواهد گشت. «بیژن زنگنه» وزیر نفت ایران نیز گفت: تهران ظرف یک ماه پس از برداشته شدن تحریم ها 500 هزار بشکه دیگر در روز و ظرف شش یا هفت ماه بعد از آن تا 1 میلیون بشکه در روز نفت دیگر تولید خواهد کرد.
او به اوپک هشدار داد تا شرایط را برای ایران مهیا کند و اینکه دیگر کشورها به ویژه عربستان سعودی باید برای حفظ تعادل در بازار تولید خود را کاهش دهند.
با این حال بسیاری از تحلیلگران گفتند که برای بازگشت ایران به سطح پیش از تحریم ها ممکن است چند ماه لازم باشد زیرا میادین نفتی تعطیل شده ممکن است به سرمایه گذاری نیاز داشته باشند. متوسط انتظارات بر این مسئله استوار بود که ایران ممکن است بتواند تا پایان سال 2016 به تولید خود 500 هزار بشکه در روز بیافزاید. اما ایران می تواند با فروش حجم زیادی نفت ذخیره شده در نفتکش های خود، بازار نفت را تحت تاثیر قرار دهد.
بنابراین ایران در این پنج ماه پس از اجرای تحریم ها چگونه عمل کرده است؟
برای شروع، باید گفت که ایران از ژوئیه 2015 که برجام امضا شد تا ژانویه 2016 که تحریم ها در نهایت برداشته شد - برای زمینه چینی فرصت بسیاری داشت. به گزارش اوپک، تولید نفت ایران از 2.91 میلیون بشکه در روز در ماه دسامبر به نزدیک به 3 میلیون بشکه در روز در ماه ژانویه، 3.125 میلیون بشکه در روز در ماه فوریه، 3.56 میلیون بشکه در روز در ماه آوریل و 3.6 میلیون بشکه در ماه مه افزایش یافت.
صادرات حتی با روندی سریع تر از تولید افزایش یافت به گونه ای که از 1.4 میلیون بشکه در روز در ماه فوریه به 2.6 میلیون بشکه در روز در ماه می افزایش یافت.
با این حال، نرخ افزایش در تولید کند شده است و در انتظار است تا ببیند که ایران تا چه حد می تواند تولیدات بعدی خود را افزایش دهد. آژانس بین المللی انرژی ظرفیت تولید نفت خام پایدار ایران را در ماه مه 3.6 میلیون بشکه در روز گزارش داده است و تا زمانی که ایران در جریان احیاء میادین نفتی باشد، افزایش های بعدی ممکن است به کندی صورت گیرد. بنابراین، هر گونه افزایش در صادرات ایران به احتمال زیاد از ذخایر و یا از افزایش تولید میعانات به دست خواهد آمد.
پیش بینی کاهش قیمت نفت پس از لغو تحریم های ایران درست از آب درنیامد. اوپک - و به ویژه عربستان سعودی - علاقه مند به کاهش تولید نبود چرا که در ماه ژوئن سال 2014، سیاستی را برای افزایش سهم تصویب کرده بود.
قیمت نفت خام از 110 دلار در بشکه در سال گذشته به 26.50 دلار در ماه ژانویه 2016 کاهش یافت. با این حال، تولید کنندگان نفتی خوش شانس بودند زیرا قیمت نفت از رقم پایین ژانویه، به 43.21 دلار در هر بشکه در ماه مه و 46.13 دلار در هر بشکه در ماه ژوئن افزایش یافته است. دلایل این بهبود اختلالات تولید در نیجریه، لیبی، کویت و ونزوئلا علاوه بر کاهش عرضه تولیدکنندگان غیر اوپک بیش از حدی است بتواند افزایش تولید ایران و یا اوپک را در کل جبران کند.
با وجود تحریم های بانکی آمریکا و برخی مشکلات در بیمه نفتکش ها با توجه به محدودیت های مربوط به دلار، ایران با پیروی از قیمت های رقابتی بازارهای خود را در اروپا با صادرات به فرانسه، اسپانیا و یونان در کنار انجام معاملات در آسیا بدست آورده است.
تولید نفت ایران اکنون تقریبا به سطح پیش از تحریم های خود بازگشته است.
