روزنامه الاخبار لبنان گزارش داد همزمان با ازسرگیری عملیات نظامی آمریکا علیه ایران و پاسخهای تهران، مصر و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس دور تازهای از رایزنیها و تحرکات هماهنگ را آغاز کردهاند؛ اقداماتی که هدف آن مهار تشدید تنش، جلوگیری از کشیدهشدن منطقه به یک رویارویی فراگیر و تدوین برنامههای اضطراری مشترک برای مدیریت پیامدهای فوری جنگ عنوان شده است.
به گزارش سرویس بین الملل جماران، روزنامه الاخبار لبنان گزارش داد همزمان با ازسرگیری عملیات نظامی آمریکا علیه ایران و پاسخهای تهران، مصر و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس دور تازهای از رایزنیها و تحرکات هماهنگ را آغاز کردهاند؛ اقداماتی که هدف آن مهار تشدید تنش، جلوگیری از کشیدهشدن منطقه به یک رویارویی فراگیر و تدوین برنامههای اضطراری مشترک برای مدیریت پیامدهای فوری جنگ عنوان شده است.
منابع دیپلماتیک آگاه به الاخبار گفتهاند تماسهای قاهره و پایتختهای خلیج فارس در شرایط فعلی، بیش از همه بر اعمال فشار سیاسی و دیپلماتیک هماهنگ بر واشنگتن متمرکز است تا از ورود مستقیم تلآویو به جنگ جلوگیری شود. به ارزیابی این منابع، ورود اسرائیل میتواند به گشودهشدن چند جبهه همزمان منجر شود؛ جبهههایی که کنترل آنها در ادامه بسیار دشوار خواهد بود.
بر اساس این گزارش، راهکاری که مصر و برخی کشورهای خلیج فارس در حال پیگیری آن هستند، بازگشت ایران و آمریکا به اجرای مفاد تفاهمنامه پیشین و ازسرگیری مذاکرات است. این کشورها چنین مسیری را امنترین و عملیترین گزینه برای حفظ ثبات منطقهای میدانند.
تحولات اخیر همچنین بر دیدارهای عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر و محمد بن زاید، رئیس امارات، در سواحل شمالی مصر سایه انداخته است. منابع الاخبار میگویند شدت و خطرناکبودن شرایط باعث شد رئیس امارات سفر خود را نیمهکاره رها کند و برای مدیریت مستقیم بحران و هماهنگی با متحدان منطقهای و بینالمللی، به ابوظبی بازگردد.
در همین حال، قاهره بهشدت در تلاش است مانع رسیدن درگیریها به «نقطه بیبازگشت» شود. ارزیابیهایی که در اختیار تصمیمگیران مصری قرار گرفته، نشان میدهد ادامه عملیات و گسترش دامنه اهداف میتواند اوضاع را به سمت سناریوهایی فاجعهبار سوق دهد.
با وجود این نگرانیها، ارزیابی مشترک مصر و کشورهای خلیج فارس همچنان یک «پنجره امید باریک» را باز نگه داشته است. این امید به تحولات داخلی آمریکا، از جمله ملاحظات سیاسی و انتخاباتی و همچنین فشارهای اقتصادی وابسته است؛ عواملی که ممکن است واشنگتن را از ورود به یک جنگ فرسایشی و طولانیمدت بازدارد.
کشورهای خلیج فارس همچنین پیامهایی برای دولت آمریکا ارسال کردهاند و خواستار جلوگیری از گسترش جنگ شدهاند. این کشورها نسبت به پیامدهای ویرانگر درگیری بر بازار جهانی انرژی و تجارت بینالمللی هشدار دادهاند. مصر نیز بهطور خاص نگران آن است که تشدید جنگ، رفتوآمد دریایی در کانال سوئز را مختل یا فلج کند.
در مقابل، منابع الاخبار میگویند با وجود نگرانی قاهره از گستره عملیات نظامی آمریکا که از پایگاههای واقع در کشورهای خلیج فارس علیه ایران انجام میشود، گفتوگوهای مصر و این کشورها همزمان بر هماهنگی نظامی مستقیم نیز متمرکز شده است؛ هماهنگیهایی برای مقابله با حملات تلافیجویانه احتمالی ایران یا گروههای همپیمان آن علیه زیرساختها، تأسیسات نفت و گاز و نفتکشهای حامل انرژی در خلیج فارس.
بر اساس همین گزارش، مصر متعهد شده است در صورت نیاز، حمایت فوری نظامی و اطلاعاتی برای تأمین نیازهای دفاعی و فنی کشورهای خلیج فارس ارائه کند.
اردن نیز ظاهراً در دایره این هماهنگیها قرار دارد. منابع از تماسهای سطح بالا میان قاهره و امان خبر دادهاند که بر تأمین کالاهای حیاتی و حفظ زنجیرههای تأمین با هدف تضمین امنیت غذایی در صورت آسیبدیدن مسیرهای حملونقل زمینی و دریایی متمرکز است.
به گفته این منابع، دولت اردن درخواستهای مشخصی را به طرف مصری ارائه کرده و قاهره نیز با انعطاف در حال بررسی آنهاست؛ با این حال، به دلیل حساسیت شرایط، جزئیات این درخواستها محرمانه باقی مانده است.
یک مقام ارشد نظامی مصر نیز به الاخبار گفته است در ساعات اخیر، تحرکات گسترده و سفرهای اعلامنشدهای از سوی هیئتهای برجسته نظامی و امنیتی کشورهای خلیج فارس به قاهره و دیگر پایتختهای مهم منطقه انجام شده است. هدف این سفرها، بازبینی طرحهای دفاع هوایی، تقویت حفاظت از سواحل و بررسی پیچیدهترین سناریوهای احتمالی در میدان عنوان شده است.
منابع همچنین از احتمال سفر گسترده عبدالفتاح السیسی به کشورهای خلیج فارس در آینده نزدیک خبر دادهاند؛ سفری که در ادامه دیدارهای اخیر او از بحرین و قطر انجام خواهد شد و هدف آن ایجاد یک موضع واحد عربی با مشارکت شورای همکاری خلیج فارس است. با این حال، الاخبار مدعی شده است که همچنان تنشی خاموش و اعلامنشده در روابط مصر و کویت وجود دارد.
این تحرکات در عرصه سیاسی و رسانهای نیز خود را نشان داده و به اتخاذ گفتمانی سختگیرانهتر در قبال تهران منجر شده است؛ هرچند کشورهای عربی همزمان تلاش میکنند مسیر بازگشت به گفتوگو را باز نگه دارند و همچنان بر خویشتنداری و بازگشت به راهحلهای دیپلماتیک تأکید میکنند.
