تیم ملی فوتبال ایران در شرایطی از صعود به مرحله حذفی جام جهانی باز ماند که نگاهی به عملکرد تیم و موقعیت های از دست رفته، نشان می دهد شاگردان قلعه نویی چندان هم بدشانس نبوده اما خودش صعودش را دودستی به رقبا تقدیم کرده است.
جماران ورزشی- امیررضا احمدی؛ مرحله گروهی جام جهانی فوتبال 2026، سرانجام بعد از 72 بازی به پایان رسید و چهره 32 تیم راه یافته به مرحله یک شانزدهم نهایی مشخص شد. در جامی که برای اولین بار با حضور 48 تیم برگزار شد و علاوه بر تیم های اول و دوم هر گروه، 8 تیم برتر سوم هم صعود کردند، سهم ایران دوباره هیچ بود. در مسابقاتی که کشورهایی مانند کیپ ورد، ساحل عاج، کنگو و غنا با گروه هایی سخت تر از ایران به مرحله بعد راه یافتند، تیم ملی ایران با 3 تساوی و بدون برد سوم شد اما باز هم در حسرت صعود ماند.
تنها لحظاتی بعد از پایان دور گروهی بود که سیل دوباره نظرات هیجانی شروع شد و از همان صندلی های صداوسیما و مجریان گرفته تا صفحات مجازی، فریاد وا حسرتا بلند شد که ما ایرانی ها چه قدر بدبختیم، چه قدر گردش دوران و فلک به ضرر ماست و چه قدر بد شانسیم که نتوانستیم صعود کنیم. گروهی هم پا را فراتر گذاشتند و مثل محمدحسین میثاقی رسما توهم توطئه برداشتند که الجزایر و اتریش بت زده اند، مسخره بازی بوده و از پیش تعیین کرده اند تا ایران صعود نکند! گویی ابر و باد و مه و خورشید و فلک دست به دست هم داده اند تا فقط جلوی صعود ایران را بگیرند، مبادا تیم قلعه نویی به مرحله بعد برود و از آنجا تخته گاز تا قهرمانی همه را گلباران کند!
در چنین لحظات و رخدادهایی که با هیجان آدمی سر و کار دارد، طبیعی است منطق چندان جایگاهی نداشته باشد و مغز برای تسکین لحظه ای و تحلیل سریع آنچه اتفاق افتاده، به هیجان های سطحی بپردازد تا اینکه سوار بر منطق، تحلیل کند. اما حقیقت آن است اگر از دریچه منطق همان فوتبالی که آقای میثاقی می گفت بخواهیم موضوع را نگاه کنیم، هیچ توجیهی برای صعود ایران وجود ندارد. وقتی تیمی با بیش ترین میزان آشفتگی راهی مهم ترین تورنمنت جهان می شود و در بازی با ضعیف ترین تیم جام یعنی نیوزلند هم از بردن عاجز است، نمی توان این تیم را مستحق صعود دانست. وقتی تیمی بدون ذره ای جسارت و شجاعت، بدون ردی از برنامه و تاکتیک به دل رقبایی مثل مصر و بلژیک می زند، پنالتی هدر می دهد، موقعیت ها را دو دستی به حریف تعارف می کند و فقط با تکیه بر توانایی فردی برخی بازیکن ها در لحظاتی به دروازه رقیب فشار می آورد، نمی توان از آن انتظار صعود داشت. کافی بود ایران نیوزلند را شکست می داد، طارمی پنالتی اش را گل می کرد تا مقابل بلژیک 10 نفره تیم فقط اندکی برنامه و تاکتیک داشت تا سرنوشت صعود در دست بقیه نیفتد.
درست است که فوتبال سرزمین شگفتی هاست اما همین شگفتی سازی هم منطق خاص خودش را دارد؛ اگر کیپ ورد، غنا و کنگو صعود می کنند، این صعود نتیجه ی جسارت، جنگندگی و برنامه ای است که در لحظه لحظه بازی هایشان مشهود بوده و ثمره اش را چشیده اند. در تیم ایران اما کافی است به لحظات حساس بازی بلژیک و مصر که ایران سوار بر بازی بود نگاه کنید تا ببینید چطور همه چیز در توانایی فردی بازیکنان خلاصه می شود و هیچ برنامه ای پشت آن نیست. تا جایی که روی کین اسطوره منچستر یونایتد در تحلیل بازی ایران و بلژیک، به صراحت اعلام کرد وقتی بلژیک 10 نفره شد ایران نمی دانست چطور باید نبض بازی را در دست بگیرد!
وقتی این تکه ها کنار هم قرار بگیرند، همان منطق فوتبالی که مجریان صداوسیما از آن دم می زنند حکم می کند چه تیمی شایسته صعود است. حقیقتا نه کسی در آن سر دنیا نشسته و چرتکه می اندازد تا چطور بت بزند که ایران صعود نکند، نه خدا برای ما امتحان الهی فرستاده و نه بدشانسی فقط مختص ماست. وقتی تیمی بدون برنامه و تاکتیک و صرفا با شور و هیجان لحظه ای به جنگ برترین های دنیا می رود، و استدلال ستاره اش این است فقط بدویید، طبیعتا نتیجه ای بهتر از حذف هم حاصل نمی شود. حتی اگر ایران در بین 8 تیم برتر مرحله گروهی بود و صعود هم می کرد، در اصل قضیه تفاوتی ایجاد نمی شد؛ بازی بدون برنامه و سیستم علی اصغری، در فوتبال روز دنیا جایی ندارد و تیمی که بر این موارد تکیه می کند، سرنوشتی جز حذف ندارد. حالا هر چه قدر سرمربی و مجریان صداوسیما و... بخواهند آن را به زمین و آسمان ربط بدهند و از زیر بار مسئولیت آن شانه خالی کنند. دلیل باخت و حذف در همین زمین و بیخ گوش خودمان است، نیازی نیست آن را به آسمان گره بزنیم!
