ابوالفضل دولتشاهی هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب را فرصتی برای دسترسی آسان و عادلانه به کتابها دانست و گفت: این نمایشگاه مکمل نمایشگاه حضوری است و نه جایگزین آن.
ابوالفضل دولتشاهی کارشناس مسائل فرهنگی به ستاد خبری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب، گفت: هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب در راه است و این رویداد فرصتی برای دسترسی آسانتر به کتابها و تعامل با ناشران و نویسندگان فراهم میکند. با توجه به تجربه سالهای گذشته و گسترش فناوری، نمایشگاه مجازی کتاب میتواند به عنوان مکملی برای نمایشگاه حضوری و حتی جایگزینی در شرایط خاص، نقش مهمی ایفا کند.
به گزارش جماران، وی درباره مزایای این رویداد یادآور شد: نمایشگاه مجازی کتاب مزایای قابل توجهی دارد. اولین مزیت آن، دسترسی گسترده است؛ این نمایشگاه محدود به موقعیت جغرافیایی خاصی نیست و علاقهمندان از سراسر کشور و حتی خارج از ایران میتوانند در آن شرکت کنند. این امر باعث افزایش چشمگیر مخاطبان و فروش کتاب میشود.
این کارشناس مسائل فرهنگی ادامه داد: دومین مزیت، صرفهجویی در زمان و هزینه است؛ شرکتکنندگان نیازی به صرف هزینه و زمان برای رفتوآمد، اقامت و… ندارند. این موضوع برای افرادی که در شهرهای دور زندگی میکنند یا مشغله زیادی دارند، بسیار حائز اهمیت است.
وی افزود: سومین مزیت، تنوع بیشتر محصولات است؛ در نمایشگاه مجازی، ناشران میتوانند با دستهبندی دقیقتر و ارائه اطلاعات کاملتر، محصولات خود را عرضه کنند. همچنین امکان ارائه محتوای چندرسانهای مانند معرفی کتاب توسط نویسنده یا نشستهای نقد و بررسی، فراهم میشود. چهارمین مزیت، تجربه کاربری بهبودیافته است؛ پلتفرمهای نمایشگاه مجازی با ارائه قابلیت جستجوی پیشرفته، دستهبندی موضوعی، امکان مقایسه کتابها و نظرات کاربران، تجربه خرید را برای مخاطبان تسهیل میکنند. پنجمین مزیت، کاهش آسیبهای زیستمحیطی است؛ حذف نیاز به کاغذبازی، حملونقل گسترده و مصرف انرژی برای برگزاری نمایشگاه حضوری، گامی موثر در جهت حفاظت از محیط زیست است.
دولتشاهی همچنین درباره مشکلات احتمالی این رویداد نیز گفت: با وجود مزایای فراوان، نمایشگاه مجازی کتاب چالشها و نقاط ضعفی نیز دارد. اولین چالش، فقدان تجربه لمس فیزیکی کتاب است؛ بخشی از لذت نمایشگاه کتاب، لمس کردن کاغذ، ورق زدن صفحات و بو کردن عطر کتاب است که در فضای مجازی این تجربه از دست میرود. دومین چالش، وابستگی به اینترنت و فناوری است.
این کارشناس مسائل فرهنگی یادآور شد: سومین چالش، کاهش تعاملات اجتماعی است؛ نمایشگاه کتاب همیشه فضایی برای دیدار با دوستان، نویسندگان و ناشران و تبادل نظر بوده است. این جنبه اجتماعی در نمایشگاه مجازی کمرنگتر است. چهارمین چالش رقابت با پلتفرمهای فروش آنلاین است؛ نمایشگاه مجازی کتاب باید بتواند با فروشگاههای آنلاین کتاب که به صورت دائمی فعال هستند، رقابت کند و مزیتهای منحصر به فرد خود را ارائه دهد.
دولتشاهی ادامه داد: با توجه به این مزایا و چالشها، به نظر میرسد نمایشگاه مجازی کتاب تهران، بیش از آنکه جایگزینی برای نمایشگاه حضوری کتاب تهران باشد، مکمل آن خواهد بود. نمایشگاه حضوری تهران با قدمت و اعتبار خود، همچنان جایگاه ویژهای در فرهنگ نشر ایران دارد و فرصتی برای رویدادهای فرهنگی، دیدار چهره به چهره و ایجاد شور و هیجان عمومی است.
وی افزود: نمایشگاه مجازی میتواند در شرایطی مانند همهگیری بیماریها، محدودیتهای دسترسی یا برای پوشش دادن مخاطبانی که امکان حضور در تهران را ندارند، به عنوان بخشی از استراتژی جامع نمایشگاهی عمل کند. این انعطافپذیری، قدرت نمایشگاه مجازی را در مواقع ضروری نشان میدهد.
این کارشناس مسائل فرهنگی درباره آینده نمایشگاه کتاب تهران گفت: همانطور که در این سالها تجربه شده، آینده نمایشگاه کتاب نیز ترکیبی از هر دو مدل مجازی و حضوری خواهد بود. با پیشرفت تکنولوژی، پلتفرمهای مجازی نیز هوشمندتر و جذابتر خواهند شد و میتوانند تجربهای نزدیک به واقعیت مجازی یا افزوده را برای کاربران فراهم کنند. در عین حال، نمایشگاه حضوری با تمرکز بر جنبههای فرهنگی، اجتماعی و تعاملی خود، همچنان به عنوان یک رویداد مهم باقی خواهد ماند. در نهایت، موفقیت هر دو نوع نمایشگاه به برنامهریزی دقیق، همکاری ناشران و نویسندگان، و فراهم آوردن زیرساختهای لازم برای تجربه کاربری مطلوب بستگی دارد.
وی یادآور شد: برای برگزاری بهتر نمایشگاه مجازی کتاب، پیشنهاد میشود بر تقویت تجربه کاربری و ایجاد تعامل عمیقتر تمرکز شود. این امر میتواند با بهبود رابط کاربری پلتفرم، ارائه امکانات جستجوی پیشرفته و فیلترهای دقیقتر، و همچنین امکان مقایسه جامع کتابها شامل خلاصه، نظرات کاربران و اطلاعات نویسنده و مترجم صورت گیرد. علاوه بر این، ادغام قابلیتهای واقعیت مجازی (VR) یا واقعیت افزوده (AR) میتواند به شبیهسازی حس حضور در نمایشگاه و تعامل با کتابها کمک کند. برگزاری نشستهای زنده پرسش و پاسخ با نویسندگان و مترجمان، کارگاههای آموزشی مرتبط با کتاب و نشر، و همچنین امکان تورهای مجازی غرفههای ناشران، میتواند جذابیت نمایشگاه را دوچندان کند.
دولتشاهی اضافه کرد: پیشنهاد دیگر، تمرکز بر ایجاد جامعه آنلاین پیرامون نمایشگاه است. این امر میتواند از طریق ایجاد انجمنهای گفتوگو و برای علاقهمندان به کتاب و نشر، برگزاری مسابقات مرتبط با کتابخوانی و نویسندگی، و همچنین ارائه تخفیفهای ویژه و بستههای تشویقی برای خریدهای گروهی یا اولین خرید، محقق شود. همکاری با اینفلوئنسرهای حوزه کتاب و فرهنگ برای معرفی و نقد کتابها در پلتفرم نمایشگاه و شبکههای اجتماعی، میتواند به افزایش دیده شدن و جذب مخاطب کمک کند. در نهایت، ایجاد یک سیستم امتیازدهی یا وفاداری برای کاربران فعال و خریداران دائمی، میتواند انگیزه مشارکت و خرید مستمر را در طول سال افزایش دهد و نمایشگاه را به یک رویداد مستمر و نه صرفاً یک رویداد دورهای تبدیل کند.
هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران از بیستوششم اردیبهشت تا دوم خرداد (۱۴۰۵) با شعار «بخوانیم برای ایران» در نشانی book.icfi.ir برگزار میشود.
