حجتالاسلام و المسلمین مرتضی جوادی آملی در دومین همایش «امر ملی و جنگ»، گفت: آیا پس از چهل سال و با این تحولات، میتوانیم با این قانون اساسی به پیش برویم؟ خود امام رضواناللهعلیه با اینکه به این قانون رأی داد و به همه هم گفت رأی بدهند، در آخرین سال حیاتشان فرمودند که نیاز به بازنگری دارد. ایران پساجنگ اقتضا میکند که قانون اساسی نوینی برای این جامعه جهانی تدوین شود و این یکی از اقداماتی است که باید بهطور جدی به آن اندیشیده شود.
رئیس بنیاد بینالمللی علوم وحیانی اسراء با اشاره به اینکه ایران امروز در حال برابری قدرتمندانه با ابرقدرتهاست، تأکید کرد: دشمنان با ایرانهراسی و شیعههراسی میخواستند این تصویر را در ذهن جهانیان و مردم منطقه جا بیندازند که اگر ایران قوی شود، جریانی مثل داعش ایجاد میکند و کل منطقه را ایدئولوژیک میکند. این سیاهنمایی سالها بر فضای بینالملل سایه انداخته بود. ایران پسا جنگ باید بهخوبی رونمایی شود و به جهان نشان داده شود که منطق ایران چیست؛ منطقی که قدرت را در اختیار جریان الهی قرار میدهد تا آن را در مسیر عدالت راهبری کند.
به گزارش خبرنگار جماران، حجتالاسلام و المسلمین مرتضی جوادی آملی، طی سخنانی در دومین همایش «امر ملی و جنگ»، گفت: ایران را آنگونه که هست در دنیا نشناختهاند و جلوههایی بعضا نشان داده شده که در شأن این کشور نبوده و نیست. ایران پس از جنگ با ایران پیش از آن بسیار متفاوت است؛ گویی پردهای غلیظ روی این کشور کشیده شده بود و اکنون باید آن را برای جهان رونمایی کرد.
وی با تبیین مفهوم امر ملی از منظر قرآنی تصریح کرد: در فرهنگ دینی، امر ملی به عنوان امر جامع شناخته میشود؛ امری که همگان در آن شریکند و هیچکس بدون اذن صاحب این امر نباید از آن فاصله بگیرد. امروز ایران با یک امر جامع رو به روست که به تمام هویت این کشور بازمیگردد؛ از جمله جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک آن که امتیازات فراوانی را بهصورت ذاتی به ایران بخشیده است. این موقعیت در جهان امروز یک استثناست.
این استاد حوزه علمیه قم یادآور شد: ایران یک سلسله کرامتهای ذاتی دارد که جغرافیای سیاسی آن از این جمله است، و یک سلسله کرامتهای کسبی که تاریخ، فرهنگ، تمدن و پیشینه بسیار عظیم و بیبدیلش را در بر میگیرد. ایران پس از جنگ یک هویت جدید را آشکار و اظهار کرد، نه اینکه ایجاد کرد. این هویت همواره وجود داشته است.
وی با اشاره به معادلات قدرت در جهان امروز، افزود: فرهنگ حاکم بر نظامهای مادی این است که هر کس قدرت دارد، حق با اوست. این فرهنگ فرعونی است. اما ایران امروز در حال برابری قدرتمندانه با ابرقدرتهاست و این معنای بسیار مهمی دارد. قدرتی که در سایه نظام اسلامی شکل میگیرد بر این منطق نیست که هر کس قدرت دارد حق با اوست. یعنی این قدرت بنا نیست پشتیبان ظالمان باشد، بلکه باید پشتیبان عدالت، صلح، دوستی جهانی و رحمت برای عالمیان باشد.
ایران پساجنگ باید بهخوبی رونمایی شود
جوادی آملی تأکید کرد: دشمنان با ایرانهراسی و شیعههراسی میخواستند این تصویر را در ذهن جهانیان و مردم منطقه جا بیندازند که اگر ایران قوی شود، جریانی مثل داعش ایجاد میکند و کل منطقه را ایدئولوژیک میکند. این سیاهنمایی سالها بر فضای بینالملل سایه انداخته بود .ایران پساجنگ باید بهخوبی رونمایی شود و به جهان نشان داده شود که منطق ایران چیست؛ منطقی که قدرت را در اختیار جریان الهی قرار میدهد تا آن را در مسیر عدالت راهبری کند.
وی با تأکید بر کافی نبودن تلاشهای فقهی موجود برای اداره جامعه پساجنگ اظهار داشت: اولین اقدامی که باید پساجنگ از جایگاه حوزه صورت بگیرد، نگاهی وسیعتر و عمیقتر در باب فقه است. با اجتهاد موجود، هرچند دستاوردی گرانقدر با بیش از هزار سال سابقه است، نمیتوان آینده پساجنگ را که ایران در ردیف کشورهای قدرتمند جهان قرار میگیرد، در همه شئون مدیریت کرد .بخش اعظم فقه ما فقه فردی و شخصی است. در فقه اجتماعی و حکومتی که باید در جایگاه حکمرانی با جهان وارد تعامل شود، در برخی از مسائل منزوی هستیم، چون فقه ما دستش خالی است و نمیتوانیم فضای جهانی را بر اساس آن بسازیم.
رئیس بنیاد بینالمللی علوم وحیانی اسراء با تأکید بر ضرورت تحول در مبانی فقه تصریح کرد: فقهی که از فلسفه مدد نگیرد، از عرفان بهره نبرد و از اخلاق بینصیب باشد، نمیتواند برای امروز و فردای جامعه ما کارساز باشد. فقه بنا نیست تنها درباره طهارت و نجاست یا واجب و حرام سخن بگوید؛ باید از جهانی سخن بگوید که اعتقادات، اخلاق، تربیت و اجتماع را میسازد، و این نیازمند فقهی قویتر است.
وی افزود: جمهوری اسلامی هنوز تعریف جامع خود را پیدا نکرده است. در چند سال گذشته، در مواردی سیاست ما در چنبره قدرت گرفتار شد و نهادهایی برساختیم که هرچند لازم بودند، توانایی کافی برای انجام وظایف خود را نداشتند. همانطور که در زمان خود پیامبر(ص)، برخی از مهاجران و انصار خدا را در مقابل پیامبر علم کردند و آن حضرت را به گریه واداشتند، و همانطور که در جریان نهروان خدا را در مقابل علیابنابیطالب قرار دادند، امروز هم متأسفانه گاهی همین اتفاق میافتد که گزارهای در مقابل گزاره دیگری قرار میگیرد، در حالی که باید با نگاه طولی به آنها نگریست.
ایران پساجنگ اقتضا میکند که قانون اساسی نوینی تدوین شود
جوادی آملی با طرح پرسشی درباره کارآمدی قانون اساسی موجود گفت: آیا پس از چهل سال و با این تحولات، میتوانیم با این قانون اساسی به پیش برویم؟ خود امام رضواناللهعلیه با اینکه به این قانون رأی داد و به همه هم گفت رأی بدهند، در آخرین سال حیاتشان فرمودند که نیاز به بازنگری دارد. ایران پساجنگ اقتضا میکند که قانون اساسی نوینی برای این جامعه جهانی تدوین شود و این یکی از اقداماتی است که باید بهطور جدی به آن اندیشیده شود.
سازوکار انتخابات شایسته جمهوری اسلامی نیست
وی با انتقاد از سازوکار انتخابات اظهار کرد: سازوکارهای موجود اصلاً شایسته جمهوری اسلامی مدنظر امام نیست. در همین انتخابات، شخصیتی مانند مرحوم دکتر لاریجانی که دوازده سال ریاست مجلس را بر عهده داشت و مورد اعتماد و امین مقام معظم رهبری بود، مقام رهبری تعبیر کردند که به او ظلم شده؛ نه فراموشی، نه اشتباه، نه سهو، بلکه ظلم. این به معنای ناتمام بودن سازوکار است.
این استاد حوزه علمیه قم، افزود: احکام الهی روشن است؛ کجا جنگ، کجا صلح. اما در این فرآیند، مصلحت جامعه اسلامی را باید مجمع تشخیص تعیین کند. آیا این مجمع توان این معنا را دارد؟ ایران پس از جنگ باید این ساختارها را بازنگری و در حدی بازسازی کند. مردم امروز با مردم دیروز متفاوتند. این تفکر، تفکر گذشته نیست. جهان میخواهد ایران را بشناسد و بر این اساس، برخی از نهادها و سازوکارها باید اصلاح شوند، بیآنکه خدمات و زحمات گذشته نادیده گرفته شود.
وی در پایان گفت: ما که در پسپرده نظام فکر میکنیم و نقشآفرینی فکری از جایگاه حوزه داریم، باید درباره این مسائل بهدرستی بیندیشیم، واقعنگر باشیم و مسائل را آنگونه که هست ببینیم.
