نشریه «نیشن» در تحلیلی با اشاره به فرسایشیشدن جنگ ایران، فشارهای سیاسی داخلی بر دولت آمریکا، کاهش ذخایر تسلیحاتی و دشواری هدف قرار دادن برخی تأسیسات زیرزمینی ایران، این پرسش را مطرح کرده است که آیا واشنگتن ممکن است به بررسی استفاده از سلاح هستهای تاکتیکی روی بیاورد؛ سناریویی که در این مقاله بهعنوان یک احتمال نگرانکننده مطرح شده و تاکنون نشانهای از اتخاذ چنین تصمیمی از سوی دولت آمریکا ارائه نشده است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، نویسنده این تحلیل در نشریه «نیشن» استدلال میکند که دونالد ترامپ در شرایطی دشوار و پرهزینه در جنگ با ایران قرار گرفته و اکنون با انتخابی میان ادامه یک جنگ فرسایشی یا یافتن راهی برای خروج از آن بدون پذیرش شکست مواجه است؛ وضعیتی که به باور نویسنده، میتواند خطر تصمیمهای بسیار پرریسک، از جمله بررسی گزینه استفاده از سلاح هستهای تاکتیکی، را افزایش دهد.
به نوشته این نشریه، جنگی که قرار بود طی چند روز تعیین تکلیف شود، اکنون شش ماه ادامه یافته و همچنان پایانی برای آن دیده نمیشود. برخلاف انتظار برای تغییر حکومت و شکلگیری قیامی مردمی در ایران، جمهوری اسلامی با رهبری جدید و به تعبیر نویسنده، سرسختتر، همچنان پابرجا مانده است.
نویسنده همچنین میگوید که بهجای نمایش دیگری از قدرت نظامی آمریکا، ارتش ایالات متحده از شماری از پایگاههای مهم خود در منطقه عقب رانده شده، ذخایر برخی موشکهای حیاتی تهاجمی و دفاعی آن کاهش یافته و نیروی دریایی آمریکا تحت فشاری فزاینده و فرسایشی قرار گرفته است.
در همین حال، به نوشته «نیشن»، ایران نیز به افزایش فشار ادامه داده است. این گزارش میگوید ایران کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد و حوثیهای یمن نیز با تصرف مسیرهای راهبردی در نزدیکی تنگه بابالمندب و حمله به خط لوله کلیدی شرق به غرب عربستان سعودی، فشار بر مسیرهای جایگزین انتقال انرژی را افزایش دادهاند.
بر اساس این تحلیل، قیمت نفت خام از ۱۱۰ دلار در هر بشکه فراتر رفته و همچنان روندی صعودی دارد. قیمت گازوئیل، که نقشی اساسی در حملونقل و تجارت جهانی ایفا میکند، نیز به سطوحی بیسابقه رسیده است. هزینه کود، سوخت و تقریباً تمامی کالاهایی که به حملونقل وابستهاند نیز در حال افزایش است و همین مسئله، به اعتقاد نویسنده، اقتصاد جهانی را با مخاطرات بیشتری مواجه کرده است.
اظهارات ترامپ درباره ایران و تنگه هرمز
نویسنده در ادامه، واکنشهای ترامپ به تحولات جنگ را مورد انتقاد قرار میدهد و شماری از اظهارات او را نقل میکند.
ترامپ گفته است: «ملت شکستخورده ایران میخواهد خیلی سریع و با شرایطی بد، توافق کند.»
او همچنین پیشنهاد کرده است که ایران تا پس از انتخابات میاندورهای آمریکا برای درخواست صلح صبر خواهد کرد و در آن زمان قیمت بنزین «بهشدت سقوط خواهد کرد».
ترامپ در اظهارنظری دیگر درباره حضور آمریکا در ایران گفته است: «ما در نهایت خارج خواهیم شد، مگر اینکه تصمیم بگیریم بمانیم و نفت را مانند ونزوئلا نگه داریم.»
به نوشته این گزارش، ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز به عمان بهعنوان میانجی متوسل شد، اما همزمان تهدید کرد: «اگر آنها سر راه قرار بگیرند، ما آنها را بهشدت بمباران خواهیم کرد.»
ترامپ همچنین جنگ را «ناچیز» توصیف کرده و مدعی «کنترل کامل» بر تنگه شده است. او گفته است که «کشورهای جهان... باید و خواهند کرد که هزینههای ایالات متحده آمریکا را پس از پایان این درگیریِ کلاهبرداری بازپرداخت کنند.»
او حتی به شوخی پیشنهاد کرده است که نام تنگه به «تنگه ترامپ» تغییر پیدا کند و افزوده است: «من باید چیزی از آن به دست بیاورم.»
فشارهای سیاسی داخلی بر ترامپ
«نیشن» استدلال میکند که ترامپ در جنگی گرفتار شده که نویسنده آن را از پیش شکستخورده توصیف میکند؛ نتیجهای که رئیسجمهور آمریکا هرگز حاضر نخواهد بود به آن اذعان کند.
بر اساس این تحلیل، مجلس نمایندگان تحت کنترل جمهوریخواهان بارها به پایان جنگ رأی داده است. نویسنده همچنین با اشاره به احتمال کسب اکثریت توسط دموکراتها در انتخابات میاندورهای مینویسد که ترامپ دستکم با خطر برگزاری جلسات استماع و تحقیقات کنگره درباره ابعاد واقعی تلفات، هزینههای جنگ و مخالفتهای درون ارتش آمریکا مواجه خواهد بود.
از این منظر، ترامپ نیازمند یافتن راهی برای اعلام پیروزی و خروج از جنگ است و از نگاه نویسنده، این تصمیم باید در آیندهای نزدیک اتخاذ شود.
احتمال دور جدید حملات آمریکا و اسرائیل
به نوشته این مقاله، شماری از کارشناسان از احتمال آمادهسازی آمریکا و اسرائیل برای آغاز یک عملیات گسترده دیگر خبر دادهاند؛ عملیاتی که ممکن است پس از انتخابات میاندورهای ایالات متحده آغاز شود.
دولت ترامپ نیز بهتازگی یک بسته تسلیحاتی ۲.۸ میلیارد دلاری برای اسرائیل تصویب کرده است که شامل ۴۰ هزار بمب میشود. طبق گزارش، نیمی از این بمبها از نوع ۲ هزار پوندی هستند.
با این حال، نویسنده میگوید برخی منتقدان و تحلیلگران تردید دارند که با توجه به کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا، فشار بر نیروی دریایی و محدودیتهای مربوط به پشتیبانی پایگاههای منطقهای، موج دیگری از بمبارانهای متعارف بتواند دستاورد تعیینکنندهای ایجاد کند.
نویسنده سپس همین مسئله را نقطهای میداند که بحث درباره گزینه هستهای را، از نگاه او، نگرانکننده میکند.
فعالیتهای جدید در کوه «پیکاکس»
در ادامه مقاله ادعا شده است که تصاویر ماهوارهای منتشرشده اخیراً، از ازسرگیری فعالیتهای ساختوساز در زیر کوهی دورافتاده موسوم به «پیکاکس» (Pickaxe) در ایران حکایت دارد.
به ادعای «نیشن»، تصور میشود تأسیساتی زیرزمینی و بهشدت مستحکم در زیر صدها متر سنگ گرانیت سخت در این منطقه قرار داشته باشد؛ سقفی طبیعی که گفته میشود در برابر سلاحهای متعارف مقاومت بسیار بالایی دارد.
نویسنده استدلال میکند که چنین مکانی میتواند گزینهای طبیعی برای بازسازی بخشهایی از برنامه هستهای ایران باشد.
ترامپ نیز اخیراً هشدار داده است که ایالات متحده «بهزودی» این کوه را بمباران خواهد کرد.
جایگاه سلاحهای هستهای تاکتیکی در راهبرد پنتاگون
این گزارش سپس به تغییرات در سیاست هستهای وزارت دفاع آمریکا میپردازد و میگوید پنتاگون در دوره مدیریت پیت هگست در جهت ادغام بیشتر سلاحهای هستهای تاکتیکی با راهبرد جنگ متعارف حرکت کرده است.
در این زمینه، مقاله به سخنان البریج کولبی، معاون وزیر دفاع آمریکا، اشاره میکند که از ضرورت فراهم کردن «گزینههای هستهای معتبر و عقلانی» سخن گفته است؛ گزینههایی که به گفته او، رئیسجمهور آمریکا بتواند با تکیه بر «عقل سلیم» واقعاً دستور اجرای آنها را صادر کند.
نویسنده با لحنی انتقادی، این دیدگاه را بخشی از ادبیات نظری مرتبط با استفاده قابلتصور از سلاح هستهای در یک درگیری متعارف توصیف میکند.
ایالات متحده تنها کشوری است که تاکنون در جنگ از سلاح هستهای استفاده کرده و در دورههای مختلف نیز از پذیرش رسمی سیاست «عدم استفاده نخست» از سلاح هستهای خودداری کرده است.
طبق ساختار فعلی فرماندهی هستهای آمریکا، رئیسجمهور اختیار بسیار گستردهای برای صدور دستور استفاده از سلاح هستهای دارد و الزام قانونی برای دریافت مجوز قبلی از کنگره وجود ندارد.
در چنین شرایطی، نویسنده این پرسش را مطرح میکند که آیا ترامپ ممکن است استفاده از یک سلاح هستهای تاکتیکی علیه تأسیسات واقع در کوه دورافتاده «پیکاکس» را بهعنوان آخرین گزینه خود در جنگ در نظر بگیرد؟
این پرسش در مقاله بهعنوان یک احتمال و نگرانی مطرح شده و نه بهعنوان تصمیمی تأییدشده از سوی دولت آمریکا.
بحث حقوق بینالملل و استفاده از سلاح هستهای
مقاله با استناد به «بولتن دانشمندان اتمی» مینویسد که استفاده از سلاح هستهای علیه یک کشور غیرهستهای میتواند با اصول حقوق بینالملل عرفی تعارض داشته باشد.
در ادامه، نویسنده به اظهارات استیون میلر، معاون رئیس دفتر ترامپ، اشاره میکند که حقوق بینالملل و معاهدات را در قالب «ظرافتهای بینالمللی» توصیف کرده و گفته است: «دنیای واقعی... توسط قدرت، توسط زور... توسط توان اداره میشود.»
ترامپ نیز پیشتر درباره محدودیتهای قدرت بینالمللی خود گفته است: «یک چیز است. اخلاق خودم. ذهن خودم. این تنها چیزی است که میتواند مرا متوقف کند.»
سیاست هستهای آمریکا در قبال کشورهای غیرهستهای
این مقاله همچنین به سیاست اعلامی دیرینه آمریکا درباره استفاده از سلاح هستهای اشاره میکند؛ سیاستی که در «بازبینی وضعیت هستهای» سال ۲۰۱۸ دولت ترامپ نیز مورد تأکید قرار گرفته بود.
بر اساس این سیاست، ایالات متحده اعلام کرده بود که «از سلاحهای هستهای علیه کشورهای غیرهستهای که عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) هستند و به تعهدات منع گسترش هستهای خود پایبندند، استفاده نخواهد کرد و آنها را تهدید به استفاده نخواهد کرد.»
این تعهد بیش از ۱۹۰ کشور، از جمله ایران، را دربر میگیرد.
با این حال، نویسنده مینویسد که این وضعیت ممکن است پس از آن تغییر کرده باشد که دولت ترامپ هفته گذشته قطعنامهای را در آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تصویب رساند که طبق توصیف مقاله، ایران را ناقض تعهدات خود ذیل این معاهده اعلام کرده است.
برخی تحلیلگران ایرانی، به نوشته «نیشن»، هشدار دادهاند که چنین اقدامی میتواند مقدمهای برای حمله تازه به تأسیسات هستهای ایران باشد.
پیامدهای احتمالی استفاده از سلاح هستهای
نویسنده در پایان بهشدت با استفاده احتمالی از سلاح هستهای علیه ایران مخالفت کرده و آن را اقدامی با پیامدهای بسیار خطرناک توصیف میکند.
به باور او، چنین اقدامی میتواند با واکنش گسترده ایران همراه شود؛ از جمله حملات به سکوهای نفتی، تأسیسات آبشیرینکن و زیرساختهای انرژی در امارات متحده عربی و همچنین حملهای گسترده به اسرائیل.
از دید نویسنده، مجموعه این عوامل نشان میدهد که طولانی شدن جنگ، محدود شدن گزینههای متعارف واشنگتن و فشارهای سیاسی داخلی میتواند خطر اتخاذ تصمیمهای پرریسکتر را افزایش دهد؛ هرچند مقاله هیچ مدرکی ارائه نمیکند که نشان دهد تصمیمی برای استفاده از سلاح هستهای تاکتیکی علیه ایران اتخاذ شده است.