در فاصله سه ماه مانده به انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل و در آستانه سفر بنیامین نتانیاهو به واشنگتن، نخستوزیر اسرائیل تلاشهای سیاسی، رسانهای و امنیتی گستردهای را برای آمادهسازی افکار عمومی این رژیم و متقاعد کردن دولت آمریکا به ازسرگیری جنگ با ایران آغاز کرده است؛ تلاشی که با تردید جدی دونالد ترامپ و مخالفت بخشی از فرماندهان ارتش و مقامهای امنیتی اسرائیل روبهرو شده و همزمان میتواند در خدمت اهداف انتخاباتی نتانیاهو قرار گیرد.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، بن کاسپیت، تحلیلگر و روزنامهنگار باسابقه اسرائیلی، در گزارشی برای پایگاه خبری «المانیتور» مینویسد که تنها سه ماه مانده به انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو در تلاش است افکار عمومی این رژیم را برای احتمال از سرگیری جنگ با ایران آماده کند. به گفته منابع سیاسی و امنیتی اسرائیل، نخستوزیر این رژیم با انتشار هدفمند گزارشها و اطلاعات امنیتی و اطلاعاتی، تلاش میکند هم جامعه اسرائیل و هم دولت آمریکا را برای بازگشت به گزینه نظامی علیه ایران متقاعد کند.
سفر نتانیاهو به واشنگتن با محوریت ایران
این تحرکات درست در آستانه سفر نتانیاهو به واشنگتن انجام میشود. نخستوزیر اسرائیل قرار است روز دوشنبه ۲۷ ژوئیه وارد پایتخت آمریکا شود و روز سهشنبه ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶ با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دیدار کند. به نوشته کاسپیت، مهمترین محور این دیدار، آینده جنگ با ایران و موضع ایالات متحده در قبال احتمال ازسرگیری درگیریهای نظامی خواهد بود.
نتانیاهو امیدوار است در این دیدار، ترامپ را به حمایت از ادامه فشار نظامی علیه ایران یا دستکم صدور مجوز لازم برای اقدام دوباره اسرائیل متقاعد کند؛ با این حال، نشانهها حاکی از آن است که رئیسجمهور آمریکا هنوز درباره ورود دوباره به یک جنگ گسترده با ایران تصمیم نگرفته است.
کاهش محبوبیت لیکود در آستانه انتخابات
کاسپیت مینویسد، نتانیاهو در شرایط سیاسی دشواری قرار دارد. براساس آخرین نظرسنجی روزنامه اسرائیلی «معاریو»، حزب لیکود در انتخابات آینده تنها ۲۰ کرسی به دست خواهد آورد؛ رقمی که نسبت به هفته قبل نیز دو کرسی کاهش نشان میدهد. منابع سیاسی اسرائیلی معتقدند تشدید دوباره تنشها با ایران میتواند موقعیت نتانیاهو را در داخل حزب لیکود و در آستانه انتخابات مقدماتی این حزب تقویت کند.
نتانیاهو حتی احتمال داده است انتخابات داخلی حزب لیکود را با استناد به شرایط امنیتی و ضرورت تمرکز بر تهدیدهای خارجی به تعویق بیندازد؛ اقدامی که میتواند به او فرصت بیشتری برای تثبیت موقعیت خود در رهبری حزب بدهد.
اختلاف جدی ترامپ و نتانیاهو بر سر جنگ با ایران
به نوشته بن کاسپیت، در شرایط کنونی میان اهداف نتانیاهو و ترامپ اختلاف جدی وجود دارد. رئیسجمهور آمریکا هنوز درباره ازسرگیری جنگ با ایران تصمیم نگرفته و تمایل چندانی به ورود دوباره به یک درگیری گسترده و پرهزینه ندارد. در مقابل، نتانیاهو معتقد است ادامه فشارهای نظامی میتواند جمهوری اسلامی ایران را بیش از گذشته تضعیف کند و زمینه تحقق اهداف راهبردی اسرائیل را فراهم آورد.
یک مقام ارشد دیپلماتیک اسرائیلی در گفتوگو با المانیتور، اختلاف میان نخستوزیر اسرائیل و رئیسجمهور آمریکا را اینگونه توصیف کرده است: «ترامپ میتواند جنگ را از سر بگیرد، اما نمیخواهد؛ نتانیاهو میخواهد، اما بدون موافقت آمریکا نمیتواند.»
در همین حال، اسرائیل امیدوار است در صورتی که ایران آغازگر حمله جدیدی باشد، بهانهای مشروع و قابل دفاع برای بازگشت به جنگ در اختیار تلآویو قرار گیرد؛ سناریویی که میتواند زمینه جلب حمایت آمریکا و کاهش فشارهای بینالمللی بر اسرائیل را فراهم کند.
انتشار هدفمند اطلاعات امنیتی علیه ایران
کاسپیت معتقد است انتشار بیانیه اخیر موساد درباره کشف یک شبکه جاسوسی وابسته به ایران و همچنین گزارشهایی درباره انتقال هزاران سانتریفیوژ غنیسازی به تأسیسات زیرزمینی موسوم به «کوه پیکاکس» در این مقطع زمانی، تصادفی نیست. منابع اطلاعاتی اسرائیل به نویسنده گفتهاند که انتشار این اطلاعات میتواند زمینه لازم را برای توجیه تصمیم احتمالی نتانیاهو جهت بازگشت به جنگ فراهم کند؛ هم در برابر افکار عمومی اسرائیل و هم در گفتوگوهای نخستوزیر اسرائیل با دونالد ترامپ. به باور این منابع، نتانیاهو تلاش میکند تصویری از احیای سریع توانمندیهای هستهای و اطلاعاتی ایران ارائه کند تا نشان دهد نتایج دور قبلی درگیریها پایدار نبوده و اقدام نظامی جدید ضروری است.
مخالفت و تردید در نهادهای امنیتی اسرائیل
با وجود تلاشهای نتانیاهو، همه نهادهای امنیتی اسرائیل با دیدگاه او همنظر نیستند. بسیاری از فرماندهان ارتش و مقامهای امنیتی اسرائیل نسبت به آغاز دور جدیدی از جنگ با ایران تردید دارند. این مقامها معتقدند هیچ تضمینی وجود ندارد که در حملات جدید، برنامه هستهای یا توان موشکی ایران بهطور کامل نابود شود. در مقابل، اسرائیل باید خود را برای حملات تلافیجویانه گسترده ایران آماده کند؛ حملاتی که ممکن است زیرساختهای حیاتی، مراکز نظامی و مناطق شهری اسرائیل را هدف قرار دهد.
بخشی دیگر از مقامهای امنیتی اسرائیل تنها در صورتی از مشارکت تلآویو در دور جدید جنگ حمایت میکنند که آمریکا اجازه حمله به زیرساختهای حیاتی ایران، بهویژه تأسیسات نفت و گاز این کشور را صادر کند. با این حال، همین مقامها نیز احتمال موافقت واشنگتن با چنین حملاتی را اندک ارزیابی میکنند؛ زیرا حمله به زیرساختهای انرژی ایران میتواند بازار جهانی نفت را با بحران روبهرو کرده و دامنه جنگ را به سراسر منطقه گسترش دهد.
نگرانی اسرائیل از توافق احتمالی آمریکا و ایران
به گفته مقامهای امنیتی اسرائیل، در صورتی که توافق احتمالی میان آمریکا و ایران به تهران اجازه دهد ذخایر اورانیوم غنیشده خود را حفظ کند، هدف اصلی جنگ علیه ایران محقق نخواهد شد.
یکی از این مقامها در گفتوگو با المانیتور گفته است: «هدف جنگ، حذف تهدید هستهای ایران بود، نه صرفاً تضمین آزادی کشتیرانی.»
از نگاه این مقامها، هر توافقی که به ایران اجازه دهد بخش مهمی از ظرفیت غنیسازی یا ذخایر اورانیوم خود را حفظ کند، تنها یک توقف موقت ایجاد خواهد کرد و نمیتواند نگرانیهای راهبردی اسرائیل را برطرف سازد.
توافق هستهای آمریکا و عربستان؛ نگرانی دوم نتانیاهو
بن کاسپیت در بخش دیگری از مقاله به توافق جدید آمریکا و عربستان سعودی برای ساخت نیروگاه هستهای غیرنظامی میپردازد.
دونالد ترامپ اعلام کرده است اجرای این توافق به پیوستن عربستان سعودی به توافقهای ابراهیم و عادیسازی روابط ریاض با اسرائیل مشروط خواهد بود.
نویسنده یادآور میشود که عربستان سعودی بارها تأکید کرده است بدون ایجاد مسیری روشن و معتبر برای تشکیل کشور مستقل فلسطین، حاضر به عادیسازی روابط با اسرائیل نخواهد بود.
در مقابل، دولت نتانیاهو با چنین شرطی مخالفت کرده و حاضر نیست تشکیل کشور فلسطین را بهعنوان بخشی از روند عادیسازی روابط با عربستان بپذیرد. به همین دلیل، احتمال اجرایی شدن توافق هستهای میان واشنگتن و ریاض پایین ارزیابی میشود.
نگرانی از شکلگیری دو تهدید هستهای
کاسپیت در پایان مینویسد که با وجود استقبال علنی نتانیاهو از شرط ترامپ برای پیوند دادن توافق هستهای آمریکا و عربستان به عادیسازی روابط ریاض و تلآویو، نخستوزیر اسرائیل در واقع از پیامدهای این توافق بهشدت نگران است.
یکی از نزدیکان نتانیاهو در توصیف نگرانی نخستوزیر اسرائیل گفته است: «نتانیاهو وحشتزده است؛ زیرا به جای یک تهدید، اکنون ممکن است با دو تهدید روبهرو شود: هم احتمال دستیابی ایران به توان هستهای و هم شکلگیری یک برنامه هستهای در عربستان.»
از نگاه نویسنده، نتانیاهو ترجیح میدهد توافق هستهای آمریکا و عربستان به دلیل محقق نشدن شرط عادیسازی روابط میان ریاض و تلآویو متوقف شود.
به این ترتیب، نخستوزیر اسرائیل در آستانه انتخابات داخلی و دیدار حساس خود با رئیسجمهور آمریکا، همزمان با دو پرونده پیچیده روبهروست: نخست، تلاش برای جلب موافقت واشنگتن با ادامه فشار نظامی و احتمال بازگشت به جنگ با ایران؛ و دوم، جلوگیری از شکلگیری یک برنامه هستهای غیرنظامی در عربستان سعودی که از دید تلآویو میتواند در آینده به یک چالش امنیتی تازه تبدیل شود.
