لیندسی گراهام، سناتور بانفوذ جمهوریخواه و از نزدیکترین متحدان دونالد ترامپ، در ۷۱سالگی و پس از یک بیماری کوتاه و ناگهانی درگذشت؛ سیاستمداری که طی بیش از دو دهه حضور در سنای آمریکا، به یکی از اصلیترین حامیان اسرائیل، مدافعان مداخله نظامی واشنگتن و سرسختترین مخالفان جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده بود.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، لیندسی گراهام، سناتور بانفوذ جمهوریخواه، متحد نزدیک دونالد ترامپ و یکی از سرسختترین حامیان اسرائیل و اقدام نظامی علیه ایران، در ۷۱سالگی و پس از یک بیماری کوتاه و ناگهانی درگذشت؛ اتفاقی که واشنگتن، حزب جمهوریخواه و متحدان خارجی آمریکا را در شوک فرو برد.
دفتر گراهام بامداد یکشنبه اعلام کرد که این سناتور ایالت کارولینای جنوبی، شامگاه شنبه ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۶ درگذشته است.
در بیانیه دفتر او آمده است: «سناتور آمریکایی لیندسی گراهام پس از یک بیماری کوتاه و ناگهانی درگذشت. خانواده سناتور گراهام در این مقطع قدردان دعاهای مردم هستند و در این دوره فوقالعاده دشوار، خواستار حفظ حریم خصوصیاند.»
در این بیانیه به علت دقیق مرگ گراهام اشارهای نشده است؛ با این حال، گزارشها حاکی از آن است که نیروهای امدادی شامگاه شنبه، پس از دریافت تماسی درباره فردی که در خانه گراهام در منطقه کپیتول هیل از درد قفسه سینه رنج میبرد، به محل اعزام شدند. بر اساس گزارش واشنگتنپست از مکالمات بیسیم نیروهای امدادی، این تماس حدود ساعت ۸:۳۰ شب برقرار شد و نزدیک به ۲۵ دقیقه بعد، امدادگران از انجام عملیات احیای قلبیریوی برای مردی که دچار ایست قلبی شده بود، خبر دادند.
پیش از این، نگرانی شناختهشدهای درباره وضعیت سلامت گراهام مطرح نشده بود. او پنجشنبه گذشته تولد ۷۱سالگی خود را پشت سر گذاشته و تنها چند روز پیش از مرگش نیز به اوکراین سفر کرده بود.
قرار بود گراهام روز یکشنبه، پس از بازگشت از این سفر، بهعنوان مهمان در برنامه «ملاقات با مطبوعات» شبکه انبیسی حضور یابد.
واکنش ترامپ به مرگ متحد نزدیکش
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، اندکی پس از اعلام خبر درگذشت گراهام، در شبکه اجتماعی تروث سوشال به او ادای احترام کرد.
ترامپ نوشت: «سناتور لیندسی گراهام، یکی از بزرگترین انسانها و سناتورهایی که تاکنون شناختهام، درگذشته است! او همیشه در حال کار بود و یک میهنپرست واقعی آمریکایی بود. جای لیندسی بسیار خالی خواهد بود.»
مرگ گراهام برای ترامپ تنها از نظر سیاسی اهمیت ندارد؛ او از مشوقان اصلی برنامههای رئیسجمهوری آمریکا، یکی از مشاوران غیررسمی او در سیاست خارجی و از همراهان همیشگی ترامپ در بازی گلف بود.
رابطه نزدیک این دو، یکی از چشمگیرترین تغییر مواضع سیاسی در حزب جمهوریخواه طی یک دهه گذشته را رقم زد؛ چراکه گراهام در آغاز، یکی از تندترین منتقدان ترامپ بود.
از منتقد تند ترامپ تا یکی از وفادارترین متحدان او
گراهام در سال ۲۰۱۶ برای کسب نامزدی حزب جمهوریخواه در انتخابات ریاستجمهوری تلاش کرد، اما پیش از آغاز انتخابات مقدماتی از رقابت کنار رفت.
او در آن مقطع، ترامپ را «نادان»، «عوامفریب»، «متعصبی که از تحریک نژادی بهره میگیرد» و «پرنقصترین نامزد در تاریخ حزب جمهوریخواه» توصیف کرده بود.
گراهام در سال ۲۰۱۵ در مصاحبهای با سیانان گفت: «میدانید چگونه میتوان آمریکا را دوباره باعظمت کرد؟ به دونالد ترامپ بگویید به جهنم برود.»
او همچنین در شبکههای اجتماعی هشدار داده بود: «اگر ترامپ را نامزد کنیم، نابود خواهیم شد و سزاوارش هم خواهیم بود.»
ترامپ نیز در مقابل، گراهام را «احمق» و «بیمایه» خوانده بود.
گراهام در اکتبر ۲۰۱۶، پس از آنکه ترامپ از تعهد به پذیرش نتیجه انتخابات در صورت شکست خودداری کرد، گفت: «اگر او شکست بخورد، به این دلیل نخواهد بود که سیستم دستکاری شده، بلکه به این دلیل است که بهعنوان یک نامزد شکست خورده است.»
با این حال، پس از ورود ترامپ به کاخ سفید، رابطه آن دو بهتدریج تغییر کرد و گراهام به یکی از نزدیکترین متحدان و مدافعان رئیسجمهوری تبدیل شد.
او در سالهای بعد، در بیشتر موضوعات سیاسی با ترامپ همسو بود و بهعنوان یکی از مشاوران کلیدی او در حوزه سیاست خارجی، بهویژه درباره ایران، روسیه، اسرائیل و اوکراین، شناخته میشد.
گراهام ماه گذشته در سخنرانی جشن پیروزی خود در انتخابات مقدماتی جمهوریخواهان، خطاب به ترامپ شوخی کرده و گفته بود: «آقای رئیسجمهور، فاصله شما با خدا چندان زیاد نیست.»
او در جریان کارزار انتخاباتی اخیر خود نیز خطاب به رأیدهندگان گفته بود: «اگر کسی را میخواهید که بتواند به واشنگتن برود و به ترامپ کمک کند، من بهترین انتخاب شما هستم.»
جدایی کوتاهمدت پس از حمله به کنگره
رابطه گراهام و ترامپ پس از حمله حامیان رئیسجمهوری به ساختمان کنگره آمریکا در ۶ ژانویه ۲۰۲۱، برای مدتی دچار تنش شد.
گراهام پس از آن حمله گفت: «من و ترامپ مسیر عجیبی را با هم طی کردهایم. متنفرم که اینگونه تمام شود. خدای من، واقعاً از این پایان متنفرم. او رئیسجمهوری تأثیرگذار بوده است، اما تنها چیزی که میتوانم بگویم این است که دیگر روی من حساب نکنید. دیگر بس است.»
این مخالفت، اما دوام چندانی نداشت. گراهام در دومین محاکمه استیضاح ترامپ از رأیدادن به محکومیت او خودداری کرد و در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴ نیز بهسرعت از بازگشت ترامپ حمایت کرد.
او با این حال، در اوایل سال ۲۰۲۵ با تصمیم ترامپ برای عفو حدود ۱۵۰ نفر از افرادی که در حمله ۶ ژانویه به کنگره مشارکت داشتند، مخالفت کرد و هشدار داد که این اقدام میتواند زمینهساز خشونتهای بیشتری شود.
حامی اقدام نظامی علیه ایران
گراهام در طول دوران فعالیت سیاسی خود، بهعنوان یکی از صریحترین و جنگطلبترین چهرههای سیاست خارجی آمریکا شناخته میشد.
او از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ حمایت کرد و در سالهای بعد نیز بارها خواستار استفاده از قدرت نظامی ایالات متحده در نقاط مختلف جهان شد.
گراهام از مخالفان سرسخت جمهوری اسلامی ایران بود و مدتها برای اعمال تحریمهای شدیدتر و انجام اقدام نظامی علیه تهران فشار میآورد. او با توافق هستهای ایران که در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما منعقد شد، مخالفت میکرد و در ماههای اخیر نیز از اقدام نظامی تهاجمی علیه ایران حمایت کرده بود.
او از مشاوران مهم ترامپ در پرونده ایران محسوب میشد و بارها خواستار هدف قرار دادن زیرساختهای اقتصادی، نفتی و هستهای ایران شده بود.
گراهام در یکی از مواضع خود پس از حمله موشکی ایران به اسرائیل، از دولت آمریکا خواسته بود با هماهنگی تلآویو، پاسخی «گسترده و قاطع» سازماندهی کند و پالایشگاههای نفت ایران را بهشدت هدف قرار دهد.
او همچنین از عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه برنامه هستهای ایران حمایت میکرد و معتقد بود تهران نباید به توانایی ساخت سلاح هستهای دست پیدا کند.
در وبسایت رسمی گراهام آمده بود که او «همواره برای دستیابی به نتایجی در جنگ علیه تروریسم تلاش کرده است که از منافع بلندمدت امنیت ملی آمریکا محافظت کند.»
یکی از قدرتمندترین حامیان اسرائیل
گراهام که از متحدان جریان راست مسیحی آمریکا نیز محسوب میشد، یکی از جدیترین حامیان اسرائیل در کنگره بود.
او در تمامی سالهای حضورش در سنا، از کمکهای سیاسی و نظامی آمریکا به اسرائیل حمایت میکرد و در مقاطع مختلف، بهویژه پس از آغاز جنگ غزه و تشدید درگیریها با ایران، در کنار دولت بنیامین نتانیاهو قرار گرفت.
پس از اعلام خبر مرگ او، چندین مقام ارشد اسرائیلی پیام تسلیت منتشر کردند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اسرائیل یکی از بزرگترین دوستان خود را از دست داده است. آمریکا یک میهنپرست بزرگ را از دست داده و من یک دوست عزیز را از دست دادهام.»
نتانیاهو افزود: «لیندسی درک میکرد که امنیت اسرائیل و آمریکا از یکدیگر جداییناپذیر است.»
اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهوری اسرائیل، نیز اعلام کرد که از شنیدن این خبر «شوکه و دلشکسته» شده است.
او گراهام را «چراغی از شفافیت اخلاقی و رهبر واقعی شراکت آمریکا و اسرائیل» توصیف کرد و گفت: «ما هرگز فراموش نخواهیم کرد که او چگونه در دشوارترین لحظات در کنار مردم اسرائیل ایستاد.»
یسرائیل کاتز، وزیر جنگ اسرائیل، نیز گفت از مرگ کسی که «در سختترین لحظات در کنار اسرائیل ایستاد»، عمیقاً اندوهگین شده است.
یک منبع اسرائیلی به جروزالمپست گفته است که نتانیاهو در حال بررسی سفر به آمریکا برای شرکت در مراسم تشییع جنازه گراهام است و در صورت انجام این سفر، احتمالاً با ترامپ نیز دیدار خواهد کرد.
حمایت از اوکراین و فشار بر روسیه
گراهام علاوه بر اسرائیل، یکی از حامیان برجسته اوکراین در کنگره آمریکا بود و پس از حمله تمامعیار روسیه در سال ۲۰۲۲، بارها به کییف سفر کرد.
او در آخرین سفر خود به اوکراین، با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری این کشور، دیدار و از یک کارخانه تولید پهپاد بازدید کرد.
محور گفتوگوهای گراهام و زلنسکی، نیازهای پدافند هوایی اوکراین و لایحه تحریمهای جدید علیه روسیه بود.
گراهام در میدان میخاییلیفسکا در کییف به خبرنگاران گفته بود: «تقویت تواناییهای نظامی اوکراین و همراستا کردن تحریمها با فشار دیپلماتیک میتواند مسکو را وادار به مذاکره کند.»
او همچنین معتقد بود چین میتواند نقشی تعیینکننده در فشار بر روسیه برای پایان دادن به جنگ ایفا کند.
گراهام گفته بود: «مسیر پایان دادن به این جنگ و مسیر صلح، بیشتر از آنکه از واشنگتن، کییف یا مسکو بگذرد، از پکن میگذرد. چین نفوذ بسیار زیادی دارد و دوست دارم از این نفوذ برای خیر جهان استفاده کند.»
زلنسکی پس از مرگ گراهام نوشت: «لیندسی مدافع واقعی آزادی و ارزشهایی بود که جهان ما را امنتر میکنند.» او اعلام کرد که از درگذشت این سناتور آمریکایی «عمیقاً اندوهگین» شده است.
بیش از دو دهه حضور در سنای آمریکا
لیندسی گراهام نخستینبار در سال ۱۹۹۴ بهعنوان نماینده حوزه سوم انتخاباتی کارولینای جنوبی وارد مجلس نمایندگان آمریکا شد.
او در سال ۲۰۰۲ به سنا راه یافت و از ژانویه ۲۰۰۳ نمایندگی کارولینای جنوبی را بر عهده گرفت. گراهام در انتخابات سالهای ۲۰۰۸، ۲۰۱۴ و ۲۰۲۰ نیز بار دیگر انتخاب شد.
او ماه گذشته در انتخابات مقدماتی جمهوریخواهان کارولینای جنوبی پیروز شده و پنج رقیب خود را شکست داده بود. گراهام قرار بود در انتخابات ماه نوامبر برای کسب پنجمین دوره حضور در سنا رقابت کند.
او در زمان مرگ، رئیس کمیته بودجه سنا و عضو کمیتههای تخصیص بودجه، قضایی و محیطزیست و کارهای عمومی بود.
گراهام پیشتر ریاست کمیته قضایی سنا را نیز بر عهده داشت و در تغییر ساختار دستگاه قضایی فدرال در دوران ترامپ نقشی اساسی ایفا کرد.
او در سال ۲۰۱۸ دفاع از برت کاوانا، نامزد جنجالی ترامپ برای دیوان عالی، را سازماندهی کرد. پس از مرگ روث بیدر گینزبرگ نیز روند تأیید صلاحیت ایمی کُنی برت برای عضویت در دیوان عالی را هدایت کرد.
گراهام همچنین در مناقشه سال ۲۰۱۶ بر سر معرفی مریک گارلند از سوی باراک اوباما برای عضویت در دیوان عالی، نقشی حیاتی در جلوگیری جمهوریخواهان از تأیید این نامزد داشت.
در دوران ریاست او بر کمیته قضایی، سنا بیش از ۲۰۰ قاضی فدرال، از جمله ایمی کُنی برت، را تأیید کرد؛ اقدامی که به تثبیت یکی از مهمترین میراثهای محافظهکارانه دوران ترامپ منجر شد.
گراهام در مقام رئیس کمیته بودجه نیز در تبدیل برنامه داخلی ترامپ به قانون نقش محوری داشت.
او بر قطعنامه بودجهای نظارت کرد که به جمهوریخواهان اجازه داد بخش بزرگی از بسته گسترده مالیاتی، مهاجرتی و هزینهای ترامپ را بدون حمایت دموکراتهای سنا پیش ببرند.
این فرایند ماهها مذاکره میان جناحهای مختلف حزب جمهوریخواه را در پی داشت و سرانجام به تصویب بسته مالیاتی مورد نظر دولت منجر شد.
از وکالت در نیروی هوایی تا سیاست
لیندسی گراهام در ۹ ژوئیه ۱۹۵۵ در شهر سنتر، در غرب ایالت کارولینای جنوبی، به دنیا آمد.
والدینش یک کافه، رستوران و سالن بیلیارد را اداره میکردند و گراهام و خواهرش در دوران کودکی در آنجا کار میکردند.
او نخستین عضو خانوادهاش بود که به دانشگاه راه یافت و مدرک کارشناسی و حقوق خود را از دانشگاه کارولینای جنوبی دریافت کرد.
گراهام در خاطرات سال ۲۰۱۵ خود با عنوان «داستان من» نوشته بود: «خانه من یک بار بود. من مورد محبت بودم. درون آن دیوارها، به اندازهای که هر کودکی میتوانست از سوی دو والد فداکار مورد محبت قرار گیرد، دوست داشته میشدم.»
زندگی او در دوران دانشگاه و پس از مرگ پدر و مادرش با فاصله ۱۵ ماه از یکدیگر تغییر کرد. مادرش بر اثر لنفوم هوچکین و پدرش بر اثر حمله قلبی درگذشتند.
گراهام پس از مرگ والدینش، سرپرستی قانونی خواهر ۱۳سالهاش دارلین را بر عهده گرفت و بعداً او را به فرزندخواندگی پذیرفت تا بتواند از مزایای نظامی او بهرهمند شود.
دارلین گراهام نوردون درباره برادرش گفته بود: «لیندسی همیشه برای من نقش پدر و مادر را داشت. هیچ تردیدی وجود نداشت که لیندسی سرپرست من بود.»
گراهام پس از پایان تحصیلات، بیش از شش سال بهعنوان وکیل در نیروی هوایی ایالات متحده خدمت کرد.
او سپس به گارد ملی هوایی کارولینای جنوبی و بعد به نیروهای ذخیره نیروی هوایی پیوست و فعالیت نظامیاش را در بخش عمده دوران حضور در کنگره ادامه داد.
گراهام در دوران سناتوری خود برای مدتی کوتاه به عراق و افغانستان اعزام شد و سرانجام با درجه سرهنگی بازنشسته شد.
او هرگز ازدواج نکرد و در سنکا در ایالت کارولینای جنوبی زندگی میکرد.
پایان گروه «سه رفیق»
مرگ گراهام بهمعنای درگذشت آخرین عضو گروهی بود که در محافل سیاسی آمریکا با عنوان «سه رفیق» شناخته میشد.
این گروه از گراهام، جان مککین و جو لیبرمن تشکیل شده بود؛ سه سناتور و دوست نزدیک که از سیاست خارجی مداخلهگرایانه آمریکا حمایت میکردند و هر سه نیز به شکلی ناموفق برای ریاستجمهوری نامزد شده بودند.
جان مککین در سال ۲۰۱۸ و جو لیبرمن در سال ۲۰۲۴ درگذشتند.
کرسی خالی گراهام چه خواهد شد؟
درگذشت گراهام، جمهوریخواهان سنا را از یک قانونگذار ارشد و رأیی قابل اتکا محروم میکند؛ آن هم در شرایطی که ترامپ برای پیشبرد برنامههای قانونگذاری خود به حمایت اعضای حزبش نیاز دارد.
هنری مکمستر، فرماندار جمهوریخواه کارولینای جنوبی، میتواند فردی را بهطور موقت برای پرکردن کرسی گراهام منصوب کند.
بر اساس قانون این ایالت، انتخابات برای تعیین جانشین او و تکمیل دوره سنا، در ماه نوامبر برگزار خواهد شد.
مکمستر در پیامی گراهام را «جایگزینناپذیر، سرسختترین مبارز برای کارولینای جنوبی و آمریکا و دوستی وفادار و استوار» توصیف کرد.
جان تون، رهبر اکثریت جمهوریخواه سنا، نیز گفت: «گراهام مدافع قدرتمند ایالات متحده و متحدی نیرومند برای کشورهای آزادیخواه در سراسر جهان بود. او به قدرت آمریکا برای انجام کارهای خوب در جهان باور داشت و زندگی خود را وقف پیشبرد این هدف کرد.»
تون افزود: «تأثیر او بر دستگاه قضایی فدرال، دفاع ملی آمریکا و کارولینای جنوبی محبوبش، برای نسلها احساس خواهد شد.»
درگذشت گراهام در شرایطی اعلام شده است که انتقادها درباره نبود شفافیت پیرامون وضعیت سلامت برخی اعضای کنگره افزایش یافته است.
دفتر او تا زمان اعلام خبر مرگ، هیچ اطلاعاتی درباره بیماری یا نگرانیهای احتمالی مربوط به وضعیت سلامتش منتشر نکرده بود؛ موضوعی که بار دیگر بحث درباره ضرورت شفافیت بیشتر درباره سلامت مقامهای ارشد سیاسی آمریکا را مطرح کرده است.
