مرتضی مکی در گفتوگو با خبرنگار جماران با اشاره به اعلام ترامپ مبنی بر حصول توافق بر سر گرینلند، در تشریح چرایی اهمیت این منطقه برای آمریکا، اظهار کرد: اساسا قطب شمال ذخایر فسیلی عظیمی دارد و تغییرات اقلیمی رخداده، باعث شدتگرفتن رقابت قدرتهای بزرگ در قطب شمال طی یک دهه اخیر شده است. ذوبشدن یخهای قطب شمال، راههای کشتیرانی جدیدی را در آن منطقه ایجاد کرده و این مسئله مورد توجه دولتهای چین و روسیه قرار دارد و یک بستر جدیدی را برای رقابت بین این دو کشور و آمریکا ایجاد کرده است.
وی ادامه داد: در این چهارچوب، گرینلند به عنوان یک منطقه خودمختار که به لحاظ سیاست خارجی و امنیتی تحت حاکمیت دانمارک قرار دارد نیز منطقهای مهم محسوب میشود ترامپ خصوصا در دولت دوم خود، چندین بار از انگیزهاش برای سیطره بر گرینلند صحبت کرد. این مواضع ترامپ با واکنش گسترده کشورهای اروپایی مواجه شد، زیرا عملا به این معنا بود که حاکمیت و خاک یکی از اعضای ناتو، مورد تهدید عضو دیگر ناتو قرار گرفته است.
این تحلیلگر مسائل اروپا با اشاره به اینکه هماکنون نیز آمریکا یک پایگاه بزرگ نظامی در گرینلند دارد، افزود: اکنون آمریکا به دنبال توسعه حضور خود در این منطقه است و یکی از اصلیترین دلایل این تمایل ایالات متحده، رقابت با چین در گرینلند محسوب میشود. چین در حال انجام سرمایهداریهای بزرگی در گرینلند است و میخواهد نفوذ خود در این منطقه را گسترش دهد. این باعث نگرانی آمریکاست و لذا ترامپ در توافق خود با گرینلند و دانمارک، تاکید کرده که هیچ قدرت دیگری نمیتواند در این منطقه حضور یابند.
وی بیان کرد: با توجه به اینکه عملا این چتر امنیتی آمریکاست که بر سر اروپا قرار گرفته، نه گرینلند و نه خود دانمارک به دنبال چالش با ترامپ نیستند و لذا به سمت امضای یک توافق نظامی با آمریکا رفتند تا ترامپ لااقل از ادعاهای سرزمینی و حاکمیتی خود نسبت به گرینلند دست بردارد. اگرچه هنوز جزئیات این توافق معلوم نیست، اما از همین مفاد منتشرشده میتوان گفت احتمالا چین و روسیه نیز نظارهگر نخواهند ماند و ابتکارهایی را در جهت تقویت حضور خود در گرینلند به کار خواهند گرفت.
مکی در خصوص اینکه آیا این توافق میتواند به منازعه ترامپ بر سر گرینلند پایان دهد، عنوان کرد: اساسا ادعاهای ترامپ پایان ندارد؛ او حتی مدعی است که کانادا و ونزوئلا هم بخشی از آمریکا محسوب میشوند. بنابراین، توافق اخیر نیز نمیتواند به ادعاهای سرزمینی و حاکمیتی ترامپ نسبت به گرینلند پایان دهد.
وی با اشاره به اینکه تا کنون دولتهای اروپایی واکنش منفی نسبت توافق آمریکا با دانمارک و گرینلند نداشتهاند، گفت: کشورهای اروپایی نسبت به خروج گرینلند از تحت سیطره اروپا نگرانیهای جدی دارند و بارها در برابر این امر مواضع محکمی گرفتهاند، اما از زمان اعلام ترامپ مبنی بر رسیدن به توافقی بر سر گرینلند، دیگر چنین موضعگیریهایی را از سمت دولتهای اروپایی ندیدهایم.
این تحلیلگر مسائل اروپا ادامه داد: این میتواند نشان دهد که واقعا بر خلاف ادعاهای ترامپ، این توافق آنچنان لقمه چرب و نرمی برای آمریکا نیست و دسترسیهای چندان بیشتری از آنچه که تا کنون بوده، به آمریکا نمیدهد. قطعا اگر این توافق به گونهای بود که حاکمیت دانمارک بر گرینلند را محدود میکرد، دولتهای اروپایی تا این حد نسبت به آن بیتفاوت نمیبودند.
