«میلیتاری تایمز» در یادداشتی به قلم یک کاپیتان بازنشسته نیروی دریایی آمریکا نوشت حمله ایران به پایگاه پشتیبانی دریایی آمریکا در بحرین، یکی از مهمترین مراکز عملیاتی واشنگتن در خلیج فارس را بهشدت تضعیف کرده است؛ رخدادی که نهتنها زنجیره تأمین و پشتیبانی ناوگان پنجم را مختل کرده، بلکه آسیبپذیری زیرساختهای نظامی آمریکا در منطقه و هزینههای ادامه حضور طولانیمدت در خلیج فارس را نیز آشکار ساخته است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، «میلیتاری تایمز» در یادداشتی تحلیلی به قلم جان کردل (John Cordle)، کاپیتان بازنشسته نیروی دریایی آمریکا، به بررسی ابعاد حمله ایران به پایگاه پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا در بحرین و پیامدهای آن برای ناوگان پنجم، زنجیره تدارکاتی واشنگتن و امنیت حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس پرداخت و نوشت: هرچه اطلاعات بیشتری درباره حملات به پایگاه پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا (NSA) در منامه، بحرین، در روزهای نخست عملیات به اصطلاح «خشم حماسی» منتشر میشود، بیشتر روشن میشود که چرا خبر تقریباً نابود شدن این پایگاه در ابتدا نه گزارش شد و نه بهطور رسمی مورد تأیید قرار گرفت.
آسیب گسترده به یکی از مهمترین پایگاههای پیشروی آمریکا در خاورمیانه، احتمالاً پیامدهای عمیق تاکتیکی و راهبردی به دنبال خواهد داشت؛ پیامدهایی که تازه اکنون ابعاد واقعیشان در حال آشکار شدن است.
اینکه چنین مرکز عملیاتی گستردهای – که طی دههها ساخته و توسعه یافته بود- بتواند ظرف چند روز، به دست یک قدرت منطقهای، تا این اندازه از کارایی بیفتد، واقعاً باورنکردنی است.
من خاطرات خوشی از بحرین دارم؛ هم از سفرهای گذشته که در آنجا فرصتی برای استراحت، خرید و… فراهم میشد و هم از زمانی که هر شش ماه یکبار برای آموزش خدمه کشتیها به بحرین پرواز میکردم. همیشه در آنجا احساس امنیت داشتم.
اینکه پایگاه پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا در بحرین اکنون عملاً غیرقابل سکونت شده و خانوادههایی که در آنجا زندگی میکردند، بنا بر گزارشهای اخیر، همچنان در وضعیتی بلاتکلیف به سر میبرند، واقعاً دشوار است که بتوان آن را هضم کرد.
برآوردها حاکی از آن است که میزان خسارت به حدود ۴۰۰ میلیون دلار میرسد. گفته میشود ساختمانهای آسیبدیده شامل مقر ناوگان پنجم، یک ساختمان محل اسکان نیروها، چندین انبار، برجهای ارتباطی و یک ایستگاه تأمین آب آشامیدنی بودهاند.
به نظر میرسد کشتیها، از جمله چندین شناور گارد ساحلی آمریکا، به نقاط دیگری منتقل شدهاند و بخش قابلتوجهی از کارکنان و تأسیسات مرتبط با آنها نیز جابهجا شدهاند. بر اساس اعلام منابع نظامی آمریکا، در این حمله هیچکس در پایگاه کشته یا بهشدت مجروح نشده است.
اما باید توجه داشت که پایگاه پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا در بحرین صرفاً یک مقر فرماندهی نیست. این پایگاه در کنار وظایف متعدد خود، بهعنوان یک مرکز عملیات دریایی منطقهای برای نیروهای دریایی آمریکا در خاورمیانه عمل میکند. پایگاه پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا در بحرین محل استقرار فرماندهی مرکزی نیروهای دریایی آمریکا (NAVCENT)، ناوگان پنجم آمریکا و شمار زیادی از فرماندهیها و واحدهای مستقر در منطقه است.
هر زمان که کشتیها، هواپیماها، نیروهای نظامی یا محمولهها در سراسر این منطقه جابهجا میشوند، احتمال زیادی وجود دارد که پایگاه پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا در بحرین بهنوعی در پشتیبانی از آنها نقش داشته باشد.
این پایگاه زیرساخت فیزیکی لازم برای حفظ حضور مستمر قدرت نظامی آمریکا در منطقهای با اهمیت حیاتی راهبردی را فراهم میکند. به بیان دیگر، NSA بحرین یکی از پایههای اصلی توانایی آمریکا برای نمایش و اعمال قدرت دریایی خود در این عرصه راهبردی است.
بنابراین، اینکه آمریکا نتوانسته از یک حمله قابل پیشبینی به مقر یک ناوگان -و به ملوانان آمریکایی مستقر در آن- جلوگیری و از آن دفاع کند، بسیار تکاندهنده است. احتمالاً متحدان آمریکا نیز این واقعیت را به همان اندازه نگرانکننده میدانند.
اهمیت واقعی پایگاه پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا در بحرین زمانی آشکارتر شد که گزارشهایی درباره کمبود قطعات یدکی، مواد غذایی، مرسولات پستی و دیگر تجهیزات مورد نیاز ناو هواپیمابر USS Abraham Lincoln منتشر شد. خیلی زود، قطعات مختلف این پازل کنار هم قرار گرفت و ارتباط میان مشکلات تدارکاتی این ناو و از دست رفتن یک منبع آشنای تأمین و پشتیبانی روشنتر شد.
طولانی شدن خطوط تدارکاتی -که پیشتر ممکن بود تنها چند صد مایل طول داشته باشند اما اکنون به هزاران مایل رسیدهاند- پیامدهای گستردهای برای کشتیهای مستقر در مناطق دوردست دارد و احتمالاً به یکی از محدودیتهای مهم در عملیات دریایی تبدیل خواهد شد.
من که چندین بار در این منطقه مأموریت داشتهام، میتوانم شخصاً آثار چنین تغییراتی را تأیید کنم. اینکه آمریکا نیروها و خانوادههایشان را، یا دستکم با سرعت لازم- از منطقه خارج نکرد، واقعاً حیرتآور است.
حتی اکنون، پس از گذشت شش ماه، بیش از هزار نیروی نظامی تخلیهشده و خانوادههایشان همچنان در وضعیتی بلاتکلیف به سر میبرند. بسیاری از آنها نیز در پی ویرانیهای ایجادشده، از حیوانات خانگی و وسایل شخصی خود جدا ماندهاند.
از دست رفتن پایگاه پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا در بحرین، از منظر عملیاتی، عملاً معادل از دست دادن یک ناو هواپیمابر است.
اینکه ایران در واکنش به عملیات آمریکا دست به حمله تلافیجویانه بزند، نمیتوانست اتفاقی غیرمنتظره باشد. با این حال، این پایگاه -و ساکنان آن- در معرض خطر باقی گذاشته شدند و تأسیسات نیز در برابر موشکهای بالستیک ایران از حفاظت کافی برخوردار نبودند.
آمریکا از قابلیتهای بسیار پیشرفتهای در حوزه پدافند هوایی برخوردار است که بالقوه میتوانستند گنبدی تقریباً نفوذناپذیر بر فراز شهروندان و نیروهای ما ایجاد کنند؛ همانگونه که در سالهای اخیر در اسرائیل و بخشهایی از اوکراین شاهد چنین پوششهای دفاعی بودهایم.
ناوشکنهای مجهز به سامانههای پدافند موشکی بالستیک نیز از توانمندیهای دفاعی فوقالعادهای برخوردارند و میتوانستند بهطور مؤثر در دریا مستقر شوند تا از مقر ناوگان پنجم محافظت کنند.
اما اکنون صحبت از «کاهش حضور» نیروهای آمریکایی در منطقه به میان آمده است؛ نوعی «عقبنشینی راهبردی» که میتواند تأثیر چشمگیری بر پشتیبانی لجستیکی از کشتیها و نیروهای آمریکایی در منطقه داشته باشد و در نتیجه، آنها را حتی آسیبپذیرتر کند.
من از دریاسالار دوم کِرت رِنشا، فرمانده نیروهای دریایی فرماندهی مرکزی آمریکا، ناوگان پنجم و نیروهای دریایی ائتلاف، به خاطر صداقت و صراحتش تقدیر میکنم؛ بهویژه زمانی که او در جلسهای با حضور خانوادههای تخلیهشده از بحرین خطاب به آنان گفت: «وقتی این مسیر را آغاز کردیم، قوانین و چارچوبهای نسبتاً روشنی وجود داشت. اما هرچه جلوتر آمدهایم، اکنون واقعاً وارد قلمروی ناشناخته شدهایم».
ناامیدی و سرخوردگی دریاسالار رنشا قابل درک است. اما آنچه بیش از همه جلب توجه میکند، صرفاً خسارت فیزیکی واردشده نیست؛ بلکه ادامه بلاتکلیفی پس از گذشت شش ماه درباره وضعیت عملیاتی و آینده یکی از مهمترین مقرهای دریایی آمریکا و، مهمتر از آن، وضعیت کارکنان و خانوادههای آنان است.
واقعاً وضعیت عملیاتی کنونی پایگاه پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا در بحرین و مقر ناوگان پنجم چیست؟ و زمانی که ایران نشان داد میتواند به این مرکز حیاتی دریایی حمله کند، آمریکا دقیقاً چه قابلیتی را از دست داد؟
ناوگان پنجم همچنان به فعالیت خود ادامه میدهد، اما زیرساختی که این ناوگان از طریق آن عملیات خود را هدایت و پشتیبانی میکرد، بهشدت آسیب دیده و تضعیف شده است.
البته حفظ امنیت عملیاتی و حفاظت از اطلاعات نظامی ضروری است؛ اما برای مردم آمریکا نیز اهمیت دارد که بدانند این وضعیت چگونه به وجود آمد، ابعاد واقعی پیامدهای آن چه بوده و چگونه میتوان از تکرار چنین اتفاقی جلوگیری کرد.
اگر پایگاه پشتیبانی نیروی دریایی آمریکا در بحرین دوباره به سطحی نزدیک به ظرفیت عملیاتی پیش از حمله بازسازی نشود، نحوه فعالیت، تأمین و نگهداری کشتیهای نیروی دریایی آمریکا بهطور بنیادی تغییر خواهد کرد. این مسئله همچنین شیوه پشتیبانی آمریکا از شرکای ائتلافی خود در منطقه خلیج فارس را نیز دگرگون خواهد کرد.
امیدوارم این پایگاه با برخورداری از پشتیبانی و تدابیر امنیتی کافی، دوباره احیا شود؛ بهگونهای که بار دیگر امن، پایدار و از نظر عملیاتی قابل اتکا باشد.
