طبق برآوردهای دولت اوکراین، حدود ۹۰ درصد از موشکها و پهپادهای روسی حاوی قطعات ژاپنی هستند که نشان دهنده اهمیت فناوری ژاپنی برای مجموعه نظامی-صنعتی روسیه، به ویژه پس از تشدید تحریمهای غرب، است.
به گزارش جماران، نیویورک تایمزدر گزارشی نوشت: تحقیقات نیویورک تایمز نشان داد که روسیه، علیرغم تحریمهای اعمال شده پس از حمله به اوکراین در سال ۲۰۲۲ ، موفق شده است ژاپن را به یکی از مهمترین مراکز دستیابی به فناوری پیشرفته مورد نیاز برای حفظ صنایع نظامی خود تبدیل کند و از خلاهای قانونی و شبکههای پیچیده قاچاق که تحت پوشش دیپلماتیک و تجاری فعالیت میکنند، بهره ببرد.
این تحقیقات میگوید، پس از آنکه اروپا و ایالات متحده محدودیتهای خرید قطعات الکترونیکی، میکروچیپها و تجهیزات مورد استفاده در تولید سلاح را تشدید کردند توکیو به مقصد اصلی دهها افسر اطلاعاتی روسیه تبدیل شده است که در سالهای اخیر از پایتختهای غربی اخراج شدهاند.
به گفته مقامات اطلاعاتی غربی، عنصر کلیدی در این عملیاتها، یک واحد مخفی از اطلاعات نظامی روسیه به نام «اداره ۲۰» است، واحدی که قبلاً هرگز به طور عمومی افشا نشده است و مسئول خرید یا سرقت فناوریهای حساس و قاچاق آن به روسیه از طریق شبکههایی از شرکتها و واسطهها است.
کشورهای واسطه
تحقیقات نشان میدهد که این واحد از داخل دفتر شرکت هواپیمایی روسی آئروفلوت در توکیو فعالیت میکند، جایی که افسر روسی، ماکسیم ولادیمیروویچ ویلچنکوف - که تحت پوشش کارمند شرکت کار میکند - مدیریت تهیه تجهیزات مورد نیاز صنایع نظامی روسیه را بر عهده دارد.
طبق برآوردهای دولت اوکراین، حدود ۹۰ درصد از موشکها و پهپادهای روسی حاوی قطعات ژاپنی هستند که نشان دهنده اهمیت فناوری ژاپنی برای مجموعه نظامی-صنعتی روسیه، به ویژه پس از تشدید تحریمهای غرب، است.
این تحقیقات به یک موشک روسی Kh-101 اشاره میکند که ماه مه گذشته به یک ساختمان مسکونی در کیف برخورد کرد، جایی که بازرسان اوکراینی قطعات الکترونیکی ژاپنی را در میان لاشههای آن پیدا کردند که صادرات آنها به روسیه ممنوع است.
این تحقیق توضیح میدهد که روسیه به حمل و نقل مستقیم از ژاپن متکی نیست، بلکه از کشورهای واسطه برای صادرات مجدد محصولات استفاده میکند. در این زمینه، نقش شرکتهای حمل و نقلی که ژاپن را به کشورهایی مانند سریلانکا، ازبکستان و ویتنام متصل میکنند ، و بعد کالاها به روسیه منتقل شوند، برجسته میشود.
محصولات شرکتهای بزرگ
در میان این شرکتها، پروکو ایر قرار دارد که خود را «پلی بین ژاپن و روسیه» معرفی میکند. تاکهیکو میکی، مالک ژاپنی این شرکت، میگوید سالهاست که با ویلچنکوف معامله میکند و هرگونه اطلاعی از روابط او با اطلاعات روسیه یا دخالتش در حمل کالاهای ممنوعه را انکار میکند.
اما تحقیقات به اسناد حمل و نقلی که توسط روزنامهنگاران مشاهده شده اشاره دارد که نشان میدهد با شرکت روسی R-Pharm معاملههایی انجام شده است، که مشمول تحریمها نیست، در حالی که بنیانگذار آن، الکسی رپیک، به دلیل روابط نزدیکش با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه و حمایتش از تلاشهای جنگی روسیه، مشمول تحریمهای بریتانیا، کانادا و استرالیا است.
نویسندگان این تحقیق تأیید میکنند که مقامات ژاپنی علیرغم هشدارهای مکرری که از متحدان خود دریافت کردند، هیچ اتهامی علیه شرکت یا صاحب آن مطرح نکردند و هیچ اقدامی علیه افسر روسی انجام ندادند.
تحقیقات نشان میدهد که در طول سال ۲۰۲۵، اوکراین مجموعهای از یادداشتهای دیپلماتیک را به وزارت امور خارجه ژاپن ارسال کرده است که شامل تصاویر و فهرستهایی از قطعات ژاپنی یافت شده در داخل موشکها و پهپادهای روسی، از جمله محصولات شرکتهای بزرگی مانند پاناسونیک، توشیبا و NEC، بوده است.
کانالهای مخفی
این شرکتها تعهد کامل خود را به تحریمهای ژاپن تأیید کردند و تأکید کردند که محصولات خود را به روسیه نمیفروشند و این قطعات از طریق صادرات مجدد از کشورهای ثالث به دست آنها رسیده است.
تحقیقات نشان میدهد که این مشکل تا حدودی به دلیل ضعف سیستم ضد جاسوسی ژاپن است که یک آژانس اطلاعاتی خارجی مستقل ندارد و قوانین مربوط به جاسوسی آن در مقایسه با سایر کشورهای غربی سختگیرانهتر است، که به گفته مقامات غربی، آن را به محیطی مناسب برای تحرکات آژانسهای اطلاعاتی روسیه تبدیل کرده است.
اگرچه توکیو به تحریمهای غرب پیوسته و به اوکراین کمک نظامی کرده است، اما مقامات غربی و اوکراینی از کندی اقدامات ژاپن در رسیدگی به شبکههایی که تحریمها را دور میزنند و مانع رسیدن فناوریهای حساس به مسکو میشوند، ابراز نارضایتی کردهاند.
تحقیقات نیویورک تایمز به این نتیجه رسیده است که توانایی روسیه برای ادامه جنگ در اوکراین نه تنها به منابع نظامی آن، بلکه به موفقیت آن در حفظ کانالهای مخفی برای دستیابی به فناوری غربی نیز بستگی دارد، که ژاپن را - علیرغم موضع سیاسیاش در حمایت از اوکراین - به یکی از مهمترین عرصههای درگیری اطلاعاتی در پشت خطوط مقدم تبدیل میکند.
