مسجدالاقصی همزمان با راهپیمایی موسوم به «روز اتحاد قدس» شاهد یکی از گستردهترین یورشهای شهرکنشینان و جریانهای راستگرای اسرائیلی بود؛ یورشی که با حضور چهرههای افراطی کابینه و کنست، اجرای آیینهای تلمودی، رقصهای تحریکآمیز و شعارهای نژادپرستانه همراه شد. همزمان با تبدیل قدس اشغالی به پادگان نظامی و اعمال محدودیت شدید علیه نمازگزاران فلسطینی، این تحرکات بار دیگر نگرانیها درباره تشدید سیاست یهودیسازی قدس، تغییر وضعیت تاریخی مسجدالاقصی و شعلهور شدن تنشهای مذهبی و سیاسی در سرزمینهای اشغالی را افزایش داده است.
این برنامهها در حالی برگزار میشود که نیروهای اشغالگر اسرائیلی برای تأمین امنیت آنها، شهر قدس را به یک پادگان نظامی تبدیل کرده بودند. این رویدادها همچنین یک روز پیش از سالگرد روز نکبت برگزار شد. نهادها و سازمانهای حامی شهرکسازی اسرائیلی از همزمانی این مناسبتها بهره گرفته و برای اجرای یورشهای تازه در این روز فراخوان دادهاند.
همچنین، در این روز صدها شهرکنشین در میدان بابالعامود در قدس اشغالی تجمع کردند تا در راهپیمایی سالانه پرچمها شرکت کنند؛ راهپیماییای که با حضور بتسالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، برگزار شد.
راهپیمایی پرچمها یکی از برجستهترین نمادهای سیاست یهودیسازی قدس شرقی به شمار میرود و هر سال دهها هزار شهرکنشین و جریانهای راستگرای اسرائیلی در آن شرکت میکنند تا حاکمیت اسرائیل بر این شهر را به نمایش بگذارند. پلیس رژیم نیز اعلام کرده بود که هزاران نیروی امنیتی را در قدس شرقی مستقر کرده تا امنیت این راهپیمایی را تأمین کند.
همزمان با اعمال محدودیتهای شدید علیه نمازگزاران و ساکنان قدس، استانداری قدس فلسطین اعلام کرد که بیش از ۱۴۰۰ شهرکنشین در نوبتهای صبح و عصر به صحنهای مسجدالاقصی یورش بردهاند و شعارهای نژادپرستانهای مانند «مرگ بر عربها» و «روستاهایشان باید سوزانده شود» سر دادهاند.
ادامه سریال افراطیگراییها بنگویر
بنگویر در حالی که پرچم اسرائیل را در دست داشت، همراه گروهی از راستگرایان اسرائیلی مقابل گنبد صخره رقصید. دو خاخام افراطی به نامهای «الیاهو ویبر» و «الیشع وولفسون» از مدرسه توراتی جبلالهیکل در کنار او حضور داشتند.
این وزیر راستگرای افراطی همراه شهرکنشینان سرود «ملت اسرائیل زنده است» را خواند و در میان تشویق حاضران گفت: «امروز بیش از هر زمان دیگری مسجدالاقصی در دستان ماست.» او همچنین شعار «جبلالهیکل در دستان ماست» را تکرار کرد؛ شعاری که سربازان اسرائیلی هنگام اشغال مسجدالاقصی در سال ۱۹۶۷ سر داده بودند.
بنگویر چند روز پیش از این نیز همراه گروهی از شهرکنشینان وارد مسجدالاقصی شده و در صحنهای آن آیینهای تلمودی برگزار کرده بود؛ اقدامی که در ادامه سلسله یورشهای اخیر به این مکان مقدس انجام شد.
مسجد الاقصی شاهد یورش گسترده شهرکنشینان اسرائیلی بود؛ یورشهایی که با حضور یک عضو کنست و یک خاخام سرشناس انجام شد و طی آن آیینها و مناسک تلمودی در صحنهای مسجد برگزار گردید. همزمان، نیروهای اشغالگر محدودیتهای شدیدی را برای ورود نمازگزاران فلسطینی اعمال کرده و تدابیر امنیتی در ورودیهای مسجد را تشدید کردند.
سرکوب نمازگزاران برای تسهیل یورشها
در مقابل، استانداری قدس اعلام کرد که پلیس اسرائیل محدودیتهای شدیدی علیه نمازگزاران مسجدالاقصی اعمال کرده تا زمینه برای ورود شهرکنشینان فراهم شود. بر اساس این گزارش، از ساعات اولیه بامداد، ورود مردان زیر ۶۰ سال و زنان زیر ۵۰ سال به مسجد ممنوع شد و نیروهای اسرائیلی شماری از مردان و زنان را در ورودیهای مسجد هل داده و مورد ضربوشتم قرار دادند.
این نهاد همچنین تأکید کرد که پلیس اسرائیل نمازگزاران، کارکنان اداره اوقاف اسلامی و دانشآموزان مدرسه شرعی را مجبور کرده داخل شبستانها و ساختمانهای سرپوشیده باقی بمانند و اجازه حضور آنان در صحنهای مسجد را نداده است تا مسجد به طور کامل برای یورش شهرکنشینان تخلیه شود.
استانداری قدس شمار مسلمانان حاضر در داخل مسجد ــ شامل کارکنان اوقاف و دانشآموزانی که برخی از آنان در حال شرکت در امتحانات نهایی بودند ــ حدود ۱۵۰ نفر برآورد کرد؛ این در حالی است که تعداد یورشکنندگان تنها در ساعت نخست از ۲۰۰ نفر فراتر رفت. نیروهای اسرائیلی در شهر قدیم قدس، صاحبان مغازهها را مجبور کردند تمام روز واحدهای تجاری خود را تعطیل کنند؛ اقدامی که در چارچوب تدابیر امنیتی برای تأمین یورشها به مسجدالاقصی و برگزاری راهپیمایی پرچمها در عصر همان روز انجام شد.
تغییر روند پلیس رژیم
پیشتر پلیس اسرائیل مانع برگزاری نماز، سرودخوانی و سجده یهودیان در محوطه مسجدالاقصی میشد، اما اکنون این اقدامات را مجاز دانسته است. از سال ۲۰۰۳ تاکنون، پلیس اسرائیل به صورت یکجانبه اجازه ورود شهرکنشینان به مسجدالاقصی را صادر کرده است؛ در حالی که اداره اوقاف اسلامی قدس بارها خواستار توقف این یورشها شده، اما این درخواستها تاکنون بیپاسخ مانده است.
اردن که همچنان از لحاظ قانونی متولی و مسئول نگهداری اماکن مقدس مسلمانان و مسیحیان در قدس شرقی (از جمله مسجدالاقصی) است یورش ایتامار بنگویر به مسجدالاقصی و اقداماتی را که همراه آن از سوی شهرکنشینان افراطی انجام شد محکوم کرد و آن را نقض آشکار وضعیت تاریخی و حقوقی موجود در قدس دانست.
وزارت خارجه اردن همچنین نسبت به پیامدها و عواقب ادامه این «تجاوزها و اقدامات خطرناک و تنشآفرین» هشدار داد و بار دیگر تأکید کرد که مسجدالاقصی با تمام مساحت خود، مکان عبادت اختصاصی مسلمانان است.
این وزارتخانه همچنین تصریح کرد که اداره اوقاف قدس و امور مسجدالاقصی، وابسته به وزارت اوقاف اردن، تنها مرجع قانونی و نهاد دارای صلاحیت انحصاری برای مدیریت تمامی امور مسجد و تنظیم ورود به آن به شمار میرود.
حماس: تلاشهای اسرائیل شکست خواهد خورد
از سوی دیگر، جنبش مقاومت اسلامی حماس، یورشهای اسرائیلی به مسجدالاقصی و راهپیمایی پرچمها را «تلاشهایی شکستخورده» برای تغییر هویت سرزمین مقدس توصیف کرد و تأکید داشت که این سرزمین «همواره فلسطینی-اسلامی باقی خواهد ماند؛ هرچقدر هم که اشغالگران در سرکوب و طرحهای یهودیسازی خود پیشروی کنند.»
حماس در بیانیهای اعلام کرد: «اشغالگران تروریست، هر اندازه هم اقدامات سرکوبگرانه، یورشها و فشار بر ساکنان قدس و مدافعان مسجدالاقصی را تشدید کنند، هرگز نخواهند توانست جایگاه و نمادین بودن قدس و مسجدالاقصی را از دلهای ملت فلسطین خارج کنند یا اراده و پایداری آنان در دفاع از مقدساتشان را تضعیف سازند.»
