سیاست های دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بیش از یک دهه است که مسیر رویارویی با نظام تجاری جهانی را از طریق جنگ های تعرفه ای، تهدیدات مکرر و تعریف مجدد روابط اقتصادی در پیش گرفته است.
به گزارش جماران به نقل از بلومبرگ، دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، نه تنها پایه های نظام تجاری جهانی موجود را متزلزل کرد، بلکه از طریق سال ها جنگ تعرفه ای، تهدیدات حمایتی و تعریف مجدد ائتلاف های اقتصادی، انحلال آن را نیز تسریع کرد. با این حال، به گفته تحلیل بلومبرگ، وقتی صحبت از مرحله بعدی به میان می آید، تصویر کمتر واضح است: چه کسی بازسازی را رهبری خواهد کرد و با چه قوانینی؟
در حالی که واشنگتن مشغول مدیریت پیامدهای سیاست های قبلی خود است، دیگر قدرت های اقتصادی، به ویژه اتحادیه اروپا، برای پر کردن این خلاء از طریق توافقات گسترده تر و الزام آورتر در حال حرکت هستند.
مقایسه توافقات تازه منعقد شده نشان می دهد که آمریکا در تبدیل نفوذ سیاسی به ترتیبات تجاری محکم کندتر شده است، در لحظه ای که مراکز ثقل در اقتصاد جهانی دوباره توزیع می شوند.
انحلال سریع و بازسازی ناموفق
سیاست های دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، بیش از یک دهه است که مسیر رویارویی با نظام تجاری جهانی را از طریق جنگ های تعرفه ای، تهدیدات مکرر و تعریف مجدد روابط اقتصادی در پیش گرفته است.
اما بلومبرگ اشاره می کند که دستاورد بازسازی هنوز محدود است، زیرا آمریکا تنها پنج توافق تجاری کامل را منعقد کرده است، در حالی که حدود دوازده توافق دیگر در قالب «توافقات چارچوب» غیرالزام آور باقی مانده اند.
این خبرگزاری اشاره می کند که اتحادیه اروپا پس از امضای توافقنامه ای با بلوک مرکوسور در آمریکای جنوبی و اعلام تکمیل مذاکرات توافق گسترده با هند، گام های ملموسی را از آمریکا پیشی گرفته است. اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، این توافق را «مادر همه معاملات» توصیف کرد.
توافقات با چارچوب کلی و نه تعهدات محکم
به گفته بلومبرگ، پاسخ آمریکا با توافقات کم عمق تر است. بیانیه مشترک بین واشنگتن و دهلی نو فراتر از یک چارچوب کلی نیست، زیرا وندی کاتلر، مذاکره کننده تجاری سابق آمریکا، اشاره می کند که بیشتر تعهدات «در زمان آینده تنظیم شده اند، از نوع ‘بحث خواهد شد’ و ‘طرفین قصد دارند»، که به این معنی است که این سند «بیش از آنکه تعهدات الزام آور را تحمیل کند، نقاط عطف مذاکرات آینده را تعیین می کند.»
توافق آمریکا با آرژانتین، با وجود اینکه شامل جدول تعرفه ای 492 صفحه ای است، دامنه محدودتری نسبت به توافق اتحادیه اروپا با مرکوسور دارد و شامل کشورهایی محوری مانند برزیل نمی شود.
چین بین ابتکار آمریکا و پیشرفت دیگران
در پرونده چین، بلومبرگ اعتراف می کند که دولت ترامپ در پیشبرد سیاست «کاهش ریسک»، به ویژه در زنجیره های تامین فلزات کمیاب، از طریق دعوت از ده ها وزیر به واشنگتن و آغاز مسیرهای مذاکراتی با اتحادیه اروپا و ژاپن، نقش داشته است.
اما این خبرگزاری خاطرنشان می کند که رهبران دیگر گام های عملی را از واشنگتن پیشی گرفته اند، زیرا اخیراً کر استارمر، نخست وزیر انگلیس، مارک کارنی، نخست وزیر کانادا و امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، در چارچوب تقویت روابط اقتصادی خود با پکن، به چین سفر کرده اند. بلومبرگ همچنین اشاره می کند که ژاپن به یک بازیگر تاثیرگذار در شکل دادن به گفتمان بین المللی در قبال چین تبدیل شده است، به ویژه پس از پیروزی حزب لیبرال دموکرات با اکثریت قاطع.
بلومبرگ نتیجه می گیرد که جهان، در آغاز سال 2026، به نظر می رسد که به جلو حرکت می کند، در حالی که آمریکا همچنان مشغول مدیریت پیامدهای انحلال است تا رهبری روند ساخت.
نظام تجاری که واشنگتن برای دهه ها رهبری می کرد ممکن است از هم بپاشد، اما نشانه های فعلی نشان نمی دهد که دولت ترامپ لزوماً در صدر مهندسی نظامی که جانشین آن خواهد شد، قرار خواهد گرفت، آن هم در صحنه ای که برای تغییر موقعیت جهانی بیشتر بدون مرکز رهبری واضح باز است.
