ناظران اوکراینی نیز معتقدند که مذاکرات ابوظبی نشانه قابل توجهی در سابقه جنگ بود، به ویژه اینکه آمریکاییها، اوکراینیها و روسها را برای اولین بار بر سر یک میز جمع کرد.
به گزارش جماران به نقل از الجزیره، مذاکرات مستقیم بین روسیه و اوکراین با میانجیگری ایالات متحده که در روزهای ۲۳ و ۲۴ ژانویه جاری در ابوظبی، پایتخت امارات متحده عربی، برگزار شد، بدون دستیابی به توافقات قاطع و با وجود اختلافات اساسی به پایان رسید، اما قرار شد نشست جدیدی در اول فوریه آینده برگزار شود.
مسکو همچنان بر خروج نیروهای اوکراینی از مناطق شرقی، به ویژه از بخشهایی از منطقه دونتسک که تحت کنترل کییف است، اصرار دارد و مقامات روسی تاکید میکنند که نباید انتظار نتایج سریع را داشت زیرا دستور کار پیچیده است.
در عرصه میدانی، نیروهای روسی به عملیات نظامی خود در داخل خاک اوکراین ادامه دادند، که ناظران آن را تلاشی از سوی مسکو برای تقویت موقعیت خود در میز مذاکرات تعبیر کردند. آنها بر عدم دستیابی به پیشرفت فوری با اهمیت حفظ کانالهای ارتباط دیپلماتیک تاکید کردند.
مسابقه با زمان
به گفته یوگنی دومین، تحلیلگر امور نظامی روس، کییف ممکن است در روند مذاکره با مسکو حداقل تا انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا تعلل کند، به امید وقوع یک رویداد «شگفتانگیز»، مانند تغییر موضع دونالد ترامپ در قبال مسئله اوکراین یا شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای.
دومین در گفتگو با الجزیره نت توضیح داد که این سناریو، اگر محقق شود، تغییر محسوسی در مسیر جنگ یا مذاکرات ایجاد نخواهد کرد، زیرا مسکو به شروط خود برای آتشبس پایبند است که مهمترین آن خروج داوطلبانه نیروهای اوکراینی از مناطق اشغالی است. بنابراین، آتشبس برقرار نخواهد شد و بحث در مورد بندهای دیگر برای پایان دادن به مناقشه به طور دائم و انعقاد معاهده صلح، تنها در صورت تحقق این شرط آغاز خواهد شد.
وی افزود که وضعیت مذاکره برای مسکو به لطف پیشروی ارتش در جبهه بهبود مییابد و ریاست دریابان ایگور کوستیوکوف، رئیس اداره کل ستاد کل روسیه، بر هیئت روسی، نشان میدهد که بحث اصلی بر وضعیت میدانی کنونی اوکراین و چشماندازهای نظامی آن متمرکز بوده است.
دومین معتقد است که اگر کییف شروع به عقبنشینی نیروهای خود کند، به این معنی است که رهبری اوکراین به ناتوانی خود در کنترل خط مقدم اعتراف کرده است و این امر به منزله عقبنشینی واقعی، یا حداقل تخلیه خواهد بود.
از سوی دیگر، الکساندر دودچاک، متخصص در امور اوکراین، معتقد است که عدم وجود اطلاعات در مورد محتوای مذاکرات به این دلیل است که یا طرفین نتوانستهاند به تفاهمات ملموسی دست یابند، یا به این دلیل است که آنها عجلهای برای درز اطلاعات ندارند، تا از ایجاد اختلال در گفتگو جلوگیری کنند.
او در اظهار نظری به الجزیره نت میگوید که دستاورد صوری این دور از مذاکرات این است که ارتباط روسیه و اوکراین، در اشکال مختلف آن، حداقل برای افکار عمومی اوکراین به یک رویه عادی تبدیل شده است، به افکار عمومی که سالها به آنها گفته شده بود که گفتگو با مسکو غیرممکن است.
نشانه قابل توجه
دودچاک نتیجه را توافق بر سر مذاکره توصیف کرد، اما خواستههای روسیه در مورد وضعیت اراضی و تضمینهای عدم گسترش ناتو، احتمالاً به طور نامحدود و تا زمان برگزاری نشست در سطح رهبران به تعویق خواهد افتاد.
با این وجود، او معتقد است که روند مذاکره به شکل کنونی خود به سطح جدیدی رسیده است و مشارکت آمریکا، تحریف توافقاتی را که ممکن است حاصل شود، برای اروپاییها غیرممکن میسازد.
او نتیجهگیری کرد که بسیاری چیزها به این بستگی دارد که آیا مذاکرات با فرمت سه جانبه ادامه خواهد یافت یا خیر و اینکه آیا کییف آماده است از مواضع قبلی خود دست بکشد یا خیر.
ناظران اوکراینی نیز معتقدند که مذاکرات ابوظبی نشانه قابل توجهی در سابقه جنگ بود، به ویژه اینکه آمریکاییها، اوکراینیها و روسها را برای اولین بار بر سر یک میز جمع کرد.
ولودیمیر فیسنکو، مدیر مرکز مطالعات سیاسی «پنتا»، از جمله این افراد است که به الجزیره نت گفت: «برای اولین بار، مقامات نظامی در بالاترین سطح در مذاکرات شرکت کردند و در مورد مسائل امنیتی خاص در چارچوب طرح صلح آمریکا بحث کردند.»
وی افزود: «این شامل طرف اوکراینی و روسی میشود و از اینجا میتوانیم نتیجه بگیریم که هر سه طرف مذاکرات ابوظبی را جدی میگیرند. قطعاً تکراری از موارد قبلی نخواهد بود و صرفاً نمایش نیات در برابر رئیسجمهور آمریکا ترامپ نخواهد بود.»
به گفته فیسنکو، مذاکرات اخیر گامی عملی در «مایل آخر» در مسیری طولانی برای حل مسائل اصلی و رسیدن به پایان جنگ بود. اگر طرفین در مذاکرات آتی به آتشبس در زمینه انرژی یا آتشبس دیگری دست یابند، «این نشانه بزرگی از آن خواهد بود».
تنش جدید
در مقابل، برخی دیگر هیچ نتیجه مثمرثمری در نتایج دور اول نمیبینند و انتظار دارند پس از آن وارد یک چرخه خشونت و تشدید جدید شوند.
ویتالی پورتنیکوف، تحلیلگر سیاسی، به الجزیره نت گفت: «من هیچ شکی ندارم که ادامه بمباران غیرنظامیان و تأسیسات حیاتی توسط روسیه در جریان مذاکرات لزوماً به معنای عدم جدیت کرملین در قبال تحرکات دیپلماتیک و هرگونه تلاش سیاسی دیگر برای حل و فصل است.»
این بمباران، آندری سیبیگا، وزیر امور خارجه اوکراین را بر آن داشت تا در ۲۴ ژانویه، دومین روز مذاکرات، بگوید: «جای پوتین در هیچ شورای صلحی نیست، با اشاره به شورای اعلام شده توسط ترامپ در مورد نوار غزه، بلکه پشت میلههای قفس اتهام در یک دادگاه بینالمللی ویژه خود قرار دارد.»
از نظر او، مذاکرات هیچ پیشرفتی در مورد آینده منطقه دونباس در جنوب شرقی اوکراین که مهمترین گره بر سر راه حل است، نداشته است، زیرا کییف علیرغم فشارهای آمریکا از پذیرش خواسته روسیه برای عقبنشینی خودداری میکند.
وی ادامه داد: «آنچه دیدهایم و به زودی خواهیم دید، مذاکرات واقعی نیست، بلکه نمایشی روسی در برابر ترامپ و تلاشهای اوکراینی با حمایت اروپا برای جلوگیری از متهم کردن کییف توسط دولت ترامپ به عدم تمایل به دستیابی به صلح، خروج از میانجیگری و حتی توقف کمک به اوکراین است.»
از سوی دیگر، اولیکساندر کووالنکو، رئیس بخش «مبارزه با اطلاعات نادرست رسانهای» در وزارت دفاع اوکراین، نسبت به خوشبینی بیش از حد هشدار داد و به الجزیره نت گفت: «برای طرف روسی نیز دور اول مذاکرات با شکست مواجه شد، بنابراین آنها به زودی با ترور بیشتر، موضع خود را تقویت خواهند کرد.»
وی افزود که آنها اطلاعاتی دارند مبنی بر اینکه روسها قصد دارند به زودی حداقل یک حمله موشکی بزرگ و دو حمله بزرگ با بیش از ۲۰۰ هواپیمای بدون سرنشین برای هر کدام انجام دهند.
