در حالی که از زمان شکست کودتا شمار اخراجی ها از ارتش ترکیه افزایش یافته، بسیاری تلاش دارند دریابند پس از پایان پاک سازی چه کسانی در نهایت باقی خواهند ماند.
پس از پاکسازی گسترده نظامی که پس از کودتای نافرجام ترکیه آغاز شده است، فرماندهی جدید ممکن است استراتژی نظامی متفاوتی را در پیش گیرد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه تحلیلی المانیتور در گزارشی نوشت: در حالی که از زمان شکست کودتای 15 ژوئیه شمار اخراجی ها از ارتش ترکیه افزایش یافته است، بسیاری تلاش دارند دریابند پس از پایان پاک سازی چه کسانی در نهایت باقی خواهند ماند.
«فکری ایسیک» وزیر دفاع ترکیه در تاریخ 18 اوت گفت که در مجموع از 3725 افسر عالی رتبه ارتش، فرماندهی نیروی دریایی و نیروی هوایی و ژاندارمری و گارد ساحلی از نیروهای مسلح ترکیه اخراج شده اند. این افراد متهم به ارتباط با جنبش گولن بودند، و یا در زمان کودتا پست خود را ترک کرده بودند.
بیشترین کسانی که تحت تاثیر این اخراج ها قرار گرفتند، نخبگانی از میان ژنرال ها و دریاسالاران بودند. از 325 ژنرال در ارتش، نیروی دریایی و نیروی هوایی، 149 نفر از آنها (45.8 درصد) اخراج شده اند. در میان آنها دو ژنرال چهار ستاره، نه ستوان، 30 ژنرال اصلی و معاون دریاسالار و 126 ژنرال سرتیپ بودند.
فهرست اخراج شده ها نشان می دهد اکثرا کسانی بودند که اولویت شان داشتن روابط با ناتو بود. از آنجا که ترکیه یکی از اعضای مهم بلوک امنیتی غربی و عضو قوی در ارتش ناتو بوده است، شکی نیست که این اخراج ها اثرات عمده ای بر هویت استراتژیک و فرهنگ سازمانی نیروهای مسلح ترکیه داشته است.
در میان ژنرال ها و سرهنگ های اخراج شده نیروهای مسلح ترکیه نام های بسیار مهمی به چشم می خورد. سوء ظن قوی وجود دارد که دو تن از رهبران کودتا سرلشکر «محمد دیسلی» رئیس دفتر تحول استراتژیک در ستاد ارتش و ژنرال «محمد پارتیگاک» بوده اند.
تلاش برای کودتا، به شکل رنج آوری شکل نهادی نیروهای مسلح ترکیه را سیاسی کرده است. اظهار نظر در مورد نیروهای مسلح ترکیه بدون در نظر گرفتن موقعیت ایدئولوژیک تقریبا غیر ممکن است. نگاه کردن به این موضوع از زاویه ایدئولوژیکی، تجزیه و تحلیل هدفمند، فنی، و سیاسی آن را غیر ممکن کرده است.
سوالاتی که ما در حال حاضر با آنها روبرو هستیم ساده هستند. چگونه چنین نیروهای ضعیفی می توانند با تغییرات بنیادین مقابله کنند؟ آیا نیروهای مسلح ترکیه به وضع قبلی خود باز می گردند یا به چیز دیگری تبدیل می شوند؟
برای پاسخ به این سوال، ما باید ژنرال های نیروهای مسلح ترکیه را در رابطه با تحولات سازمانی طبقه بندی کنیم:
1. طفیلی ها- اینها ژنرال هایی هستند که بر این باورند که به دلیل خدمات گذشته شان در حال حاضر باید به آنها حقوقی پرداخت شود و اکنون زمان آن است که اجازه دهیم سیستم از آنها مراقبت کند. برای این نوع مسئولان تنبل و تن پرور، تحول به معنای عدم قطعیت، در نتیجه ریسک پذیری و کار بیشتر است. آنها این رویه را دوست ندارند. آنها ترجیح می دهند دنبال روی راه های اثبات شده پیشینیان خود باشند.
2. پراگماتیست ها - کسانی که با نیروهای مسلح ترکیه بده بستان دارند اما وظایف خود را در اولویت قرار می دهند. پراگماتیست ها از نزدیک تمام تغییرات را دنبال می کنند و به دنبال بیشترین منافع هستند. آنها نسبت به سیاسی سازی آسیب پذیرتر هستند. آنها میان تغییر و وضع موجود با ارزیابی خطراتی که برای آنها دارد و با پیگیری دیدگاه مافوق خود انتخاب می کنند. اکثر پراگماتیست ها ترجیح می دهند با اجتناب از خطرات وضع موجود را حفظ کنند.
3. اصلاح طلبان - کسانی که از وضعیت فعلی نیروی مسلح ترکیه ناراضی هستند و می خواهند آن را تغییر دهند. طرفداران تحول از وضع موجود خشمگین هستند. آنها دائما از فرهنگ غالب، ساختار سازمانی و شیوه های نیروی مسلح ترکیه انتقاد می کنند. آنها نیروی مسلح ترکیه را از ارتش های مدرن بسیار عقب تر می بینند. در واقع دو زیر شاخه از افسران اصلاح طلب در نیروی مسلح ترکیه وجود دارد.
اصلاح طلبان اصلی، که رویای آنها بازگشت نیروی مسلح ترکیه به ریشه های آن در اوایل جمهوری است: سکولاریسم فعال، دولتگرایی و ناسیونالیسم. برای این افسران، نیروی مسلح ترکیه از این ایده آل منحرف شده و این انحراف باید در اسرع وقت اصلاح شود. همانطور که برخی این روزها می گویند، آنها به دنبال بازگشت به تنظیمات کارخانه هستند.
اصلاح طلبان پیشرو، که افرادی هستند که تا آن حد با مسائل بر اساس ارزش ها برخورد نمی کنند مبتنی نیست، بلکه بر این اعتقاد است که نیروی مسلح ترکیه باید روابط اجتماعی و نظامی و غیرنظامی در ترکیه و عرصه جهانی را بر آن اساس دنبال کنند.
همچنین ممکن است ژنرال های نیروی مسلح ترکیه با توجه به انتخاب سیاسی شان از راست یا چپ و برداشت شان از روند جهانی به عنوان ملی گرا و جهان گرا، اینگونه طبقه بندی شوند: محافظه کاران (راست ملی)، نئو ملی (چپ ملی)، طرفداران ناتو (جهان گراهای راست)، طرفداران اوراسیا (چپ جهان گرا).
در فهرست اخراجی نیروی مسلح ترکیه ما بیشتر طرفداران ناتو و افسران محافظه کار را می بینیم. ما همچنین در حال حاضر تشخیص داده ایم که کسانی که وانمود می کنند ناتو گرا هستند، در حققیقت از طرفداران گولن هستند.
در حال حاضر، نیروهای مسلح ترکیه گرفتار شده است؛ در حالی که از جریان تحول سازمانی عبور می کند. آیا این ارتش به طرف دیگر حرکت می کند و با تغییر به راه خود ادامه می دهد و یا به عقب باز می گردد و وضع موجود را باز می گرداند؟
طرفداران ناتو در نیروهای مسلح ترکیه به دلیل تأثیرات طرفداران گولن و اخراج دسته جمعی قدرت قابل توجهی از دست داده اند. آیا «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه که گفتنی های بسیاری در بخش نظامی دارد، حامی تغییر خواهد شد یا همین مسیر کنونی را دنبال خواهد کرد یا به گذشته باز خواهد گشت؟
برای پاسخ به این سوالات ما باید بدانیم که آیا «هلوسی آکار» فرمانده کنونی ستاد مشترک ارتش در پست خود باقی می ماند یا خیر. اگر او برکنار شود، ضربه جدی به ناتو گراها خواهد بود. به نظر می رسد ما در این جهت حرکت کنیم. از سوی دیگر، اردوغان سرتیپ بازنشسته ژنرال «عدنان تانریوردی» را به عنوان مشاور ارشد خود در امور دفاع امنیتی منصوب کرد. تانریوردی نام کلیدی در سنت های محافظه کارانه است، و انتصاب وی به خوبی می تواند تلاش برای تعادل افزایش قدرت اوراسیایی ها در نیروهای مسلح باشد.
