ترکیه در قبال سوریه تغییر رویکرد داده و از موضع قبلی خود برای براندازی نظام سوریه عقب نشینی کرده است.
تغییر رویکردی که در دوره اردوغان - داوود اوغلو غیر قابل تصور بود، در دوره اردوغان - ییلدیریم به واقعیت تبدیل شده است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، روزنامه حریت در گزارشی نوشت: «بینالی ییلدیریم» نخست وزیر ترکیه در یک تغییر اساسی در سیاست آنکارا در قبال سوریه، به ماندن «بشار اسد» رئیس جمهوری سوریه در دوره انتقالی چراغ سبز نشان داده است.
ییلدیریم در یک کنفرانس مطبوعاتی در استانبول در بیستم اوت گفت: «اولویت مهم برای ما جلوگیری از خونریزی ها در سریع ترین وقت ممکن است.» وی همچنین گفت که آمریکا و روسیه توافق کرده اند که اسد نمی توانید در دراز مدت بر سوریه حکومت کند اما می تواند برای همکاری در دولت انتقالی در نظر گرفته شود. در پاسخ به یک سوال، ییلدیریم گفت توافق ترکیه با روسیه برای عادی سازی روابط «سهم مهمی» در این تغییر سیاست داشته است.
ابتدا این «نعمان کورتولموس» معاون نخست وزیر ترکیه بود که از تغییر سیاست این کشور در قبال سوریه خبر داد. وی در سخنانی که 19 اوت در روزنامه حریت منتشر شد، گفت: بسیاری از درد و رنج های امروزی ترکیه نتیجه سیاست ترکیه در سوریه است. وی افزود تا قبل از این آرزو می کرد که یک چشم انداز عملی برای صلح به دست آید، اما ترکیه همچون بسیاری از کشورهای دیگر در دستیابی به این آرزو ناکام ماند.
ییلدیریم گفت ترکیه «طی شش ماه آینده فعال تر» خواهد بود و ترکیه در حال حاضر فعالیت های خود را در منطقه در چارچوب این رویکرد جدید تقویت کرده است. درست بعد از سفر «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهور ترکیه به روسیه، که طی آن او در 9 اوت با «ولادیمیر پوتین» در شهر «سن پترزبورگ» دیدار کرد، یک گروه کاری با مسکو برای رایزنی درباره بحران سوریه تشکیل شد. «مولود چاوش اوغلو» وزیر خارجه ترکیه دو روز پس از ملاقات با «محمد جواد ظریف» وزیر خارجه ایران در شهر «آنکارا»، وی در 19 اوت در سفر به هند، در تهران توقف کرد و بار دیگر با ظریف دیدار کرد. ییلدیریم تاکید کرده است که ترکیه می تواند همراه با آمریکا، روسیه، ایران و عربستان سعودی به یافتن راه حل در سوریه کمک کند. او تاکید کرد «ما بدبین نیستیم.»
اما آیا این راه حل با یا بدون بشار اسد است؟ تا به حال حزب عدالت و توسعه و دولت حاکم اصرار داشته اند که کناره گیری اسد برای صلح در سوریه الزامی است. این مسئله ستون اصلی سیاست ترکیه در زمانی بود که اردوغان، نخست وزیر و «احمد داوود اوغلو» وزیر خارجه او بود، و بعدا زمانی که اردوغان رئیس جمهور و داوود اوغلو نخست وزیر بود.
ییلدیریم گفته است: «در دولت انتقالی ممکن است بنشینیم و در مورد وی صحبت کنیم. چه بخواهیم و چه نخواهیم اسد یک بازیگر تاثیرگذار در بحران سوریه است.»
آیا این بدان معناست که ترکیه می نشیند و با اسد صحبت می کند؟
ییلدیریم در خصوص وحدت سوریه سخن گفته است. تاکید نخست وزیر ترکیه بر وحدت سوریه، تهدیدات از سوی داعش و پ. ک. ک هر دو را افزایش می دهد. آنکارا از این واقعیت ناراحت است که آمریکا با حزب اتحاد دموکراتیک علیه داعش همکاری می کند، در حالی که حزب اتحاد دموکراتیک زیر شاخه ای از پ. ک. ک در سوریه است. ییلدریم در توضیح دلیل دیگر این کشور برای تغییر سیاست در قبال سوریه گفت: «تداوم جنگ در سوریه ما را با اقدامات بیشتر جدایی طلبان مواجه می کند.»
چگونه این تغییر رویکرد که در دوره اردوغان - داوود اوغلو غیر قابل تصور بود، در دوره اردوغان - ییلدیریم به واقعیت تبدیل شده است؟
ییلدریم در مصاحبه با روزنامه صباح به این سوال پاسخ داده است: «پیدا کردن یک راه حل مهم ترین مساله برای ما است. مهم است که هیچ فرد دیگری جان خود را از دست ندهد. اگر ما بتوانیم این افراد را نجات دهیم، باقی مسائل جزئیاتی بی ربط هستند. کشورهای اصلی درگیر - آمریکا، روسیه، ترکیه، عربستان سعودی و دیگران - باید گرد هم بیایند و ترکیه باید تلاش بیشتری کند.»
آیا این دیدگاه شبیه به ایده ای است که «کمال قلیچدار اوغلو» رهبر حزب اصلی مخالفان در نامه ای تقریبا چهار سال پیش در اوت 2012 به نخست وزیر اردوغان پیشنهاد کرد؟
شاید این مسأله در طول صبحانه کاری 22 اوت ییلدیریم با قلیچدار اوغلو و «دولت باغچلی» رهبر حزب حرکت ملی مطرح شده باشد. مبارزه علیه تروریسم، بحران سوریه، اقدامات پس از کودتای نظامی 15 ژوئیه و تلاش برای یک قانون اساسی جدید در این دیدار مورد بحث قرار گرفت.
سفر «جو بایدن» معاون رئیس جمهور آمریکا به ترکیه در روز 24 اوت یکی دیگر از تاریخ های مهم برای خط مشی جدید ییلدیریم است. سوریه به همراه خواسته ترکیه از آمریکا برای استرداد «فتح الله گولن» مغز متفکر کودتای 15 ژوئیه به احتمال زیاد در دستور کار این دیدار قرار خواهد داشت.
