ترکیه با نگرانی نظاره گر تحولات اخیر در سوریه و عراق است و آرزوی مشارکت در این عملیات را در سر می پروراند. اما آیا به این کشور اجازه چنین کاری داده خواهد شد؟
ترکیه که زمانی تصور می شد تاثیرگذار ترین بازیگر باشد، با کمترین نفوذ خود در منطقه مواجه خواهد شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، پایگاه اینترنتی المانیتور در گزارشی نوشت: در حالی که عملیات نظامی در عراق و سوریه برای آزادسازی مناطق تحت اشغال داعش ادامه دارد، به نظر می رسد ترکیه بیشتر شبیه به یک ناظر نگران باشد تا یکی از شرکت کنندگان فعال در عراق و سوریه.
تنها مشارکت ترکیه در این حملات این بوده است که به جت های جنگنده ائتلاف ضد داعش به رهبری آمریکا اجازه داده است از پایگاه هوایی «اینجرلیک» استفاده کنند، و در حملات توپخانه ای به مواضع داعش در مرزهای شمال سوریه شرکت داشته باشد.
در همین حال، گروه های عمدتا عرب و ترکمن که تحت حمایت آنکارا هستند، عملکرد ضعیفی در برابر داعش داشته اند. این ضعف شدیدا با دستاوردهای نیروهای کرد «واحدهای حفاظت مردمی» تحت حمایت آمریکا در تضاد است.
آنکارا این گروه را به دلیل ارتباط آن با پ ک ک یک سازمان تروریستی در نظر می گیرد. ترکیه نگران آن است که پس از آنکه کردها مواضع تحت اشغال داعش را باز پس بگیرند، بتوانند کنترل زمین هایی به مساحت 98 کیلومتر (60 مایل) بین شهرهای «جرابلس» و «اعزاز» را به دست بگیرند و یک منطقه خودمختار برای خود در امتداد مرز ترکیه ایجاد کنند.
ناظران نظامی ترکیه بر این باورند با وجود تضمین هایی که آمریکا به آنکارا داده، این کشور تلاش دارد چنین اتفاقی بیافتد و منطقه خودمختار کردها شکل بگیرد. «نعیم بابور اوغلو» ژنرال بازنشسته ترک اشاره دارد که زمانی حرکت کردها در غرب فرات «خط قرمزی» برای ترکیه محسوب می شد.
او به المانیتور گفت: «افسانه پردازی در مورد این خط قرمز تمام شده است زیرا واحدهای حفاظت مردمی به تدریج جای پای خود را در این منطقه تثبیت کرده اند. آمریکا می گوید نیروهای دموکراتیک سوریه گروهی به رهبری اعراب هستند و اینکه منطقه بین جرابلس و اعزاز برای کردها رها نخواهد شد. اما عملا به کردها برای افزایش قلمروشان کمک می کند و در نهایت اجازه خواهد داد تا آنها این مناطق را به کنترل خود درآورند.»
بابور اوغلو با اشاره به سیاست اشتباه دولت ترکیه، همچنین تاکید کرد که چگونه آنکارا اجازه می دهد جت های آمریکایی از پایگاه هوایی اینجرلیک برای کمک به کردها برخیزند. او گفت هر دولتی که سیاست منسجمی داشته باشد، اجازه نمی دهد چنین اتفاقی بیافتد.
«ایلکر باسبوگ» رئیس سابق ستاد ارتش ترکیه بار دیگر در طول یک مصاحبه تلویزیونی بر ترس ترکیه تاکید کرد و گفت: ایجاد یک «دالان کردی» در امتداد مرز ترکیه تهدید بزرگی برای این کشور محسوب می شود.
باسبوگ باور دیگری را در میان ناظران نظامی بازتاب داد و گفت حمله به موصل در عراق می تواند بار دیگر به زودی آغاز شود و تاکید کرد که ترکیه در این عملیات مشارکت داده نخواهد شد. دیگر ناظران نظامی اضافه کردند که اکثر بازیکنان در منطقه - به استثنای عربستان سعودی و قطر - به شدت با هر گونه حضور نظامی ترکیه در عراق و سوریه مخالف اند.
ترکیه با توجه به تجربه سرنگونی جنگنده روس در مرز سوریه در ماه نوامبر و از ترس حملات تلافی جویانه روسیه، قادر نیست جت های خود را در حریم هوایی سوریه به پرواز درآورد و یا نیروهای نظامی در منطقه مستقر کند.
بابور اوغلو گفت: «سیاست های ترکیه در زمینه حمایت از سنی ها و همچنین حمایت از اخوان المسلمین مدت ها است که توجه آمریکا را به خود جلب کرده است. این کشور همچون بغداد نمی خواهد ترکیه در آزادسازی موصل هیچ نقشی داشته باشد زیرا این نگرانی وجود دارد که سربازان ترک زمانی که از آنها خواسته شود این منطقه را ترک کنند، از این کار سر باز زنند.»
بغداد هنوز هم خواستار عقب نشینی نیروهای ترکیه مستقر در اردوگاه «بعشیقه» در نزدیکی موصل است. واشنگتن نیز خواستار خروج این نیروها شده است اما ترکیه از انجام این کار خودداری کرده است در نتیجه، سوء ظن به نیات ترکیه در عراق تشدید شده است.
یک منبع دیپلماتیک غربی که خواست نامش فاش نشود به المانیتور گفت که بی اعتمادی به اهداف آنکارا باعث شده تا از نگاه بسیاری از کشورهای عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) ترکیه به متحدی غیرقابل اعتماد تبدیل شود.
آنکارا همچنان بر مواضع خود برای برکناری «بشار اسد» رئیس جمهور سوریه از قدرت، جلوگیری از کردها برای به دست آوردن قلمرو و یا نفوذ سیاسی در شمال سوریه و تقویت موقعیت اقلیت سنی در عراق پافشاری می کند.
«ارمغان کول اوغلو» سرلشکر بازنشسته گفت موضع فعلی دولت ترکیه تنها تضمین خواهد کرد که منافع امنیتی استراتژیک ترکیه در مخاطره خواهد بود.
او به المانیتور گفت: «اشتباه بودن موضع پافشاری برای براندازی نظام اسد بیش از هر زمانی هویدا شده است. او کنترل همه چیز را در این کشور در دست داشت. مشکلات ترکیه از زمانی آغاز شد که او تا حدی کنترل بر اوضاع را از دست داد. آنکارا اگر می خواهد منافعش بیش از این تضعیف نشود، باید با دمشق در ارتباط باشد.»
کول اوغلو با اشاره به این واقعیت که نیروهای واحدهای حفاظت مردمی - که مورد حمایت آمریکا هستند - در حال پیشروی از شمال به سمت دژ داعش در رقه هستند و اینکه ارتش سوریه با پشتیبانی روسیه از جنوب به سمت این شهر پیشروی می کند، گفت این اتفاق نمی تواند بدون هماهنگی میان واشنگتن و مسکو اتفاق بیافتد.
او ادامه داد: «ترکیه همچنین اگر می خواهد در تحولات سوریه و عراق شرکت داده شود، باید روابط خود را با روسیه ترمیم کند و همچنین همکاری هایش با ایران را ارتقاء بخشد.
با این حال مخالفان در ترکیه معتقد هستند که دولت این کشور برای تغییر سیاست های خود آماده نیست، حتی اگر این دریابد که این سیاست ها اشتباه است. برای مثال «اوزتورک ییلماز» معاون رئیس حزب جمهوری خواه خلق به عنوان یکی از احزاب مخالف اصلی می گوید آنکارا تمایلی برای همکاری با آمریکا، روسیه و ایران ندارد.
ییلماز به روزنامه حریت گفت: «آمریکا سیاست خود را در قبال سوریه تغییر داده است. اما ما قادر به درک لزوم این تغییر نبودیم بنابراین در حال حاضر تاوان آن را پس می دهیم.»
با ادامه وسواس های نابجای آنکارا در قبال اسد و همچنین کردها، «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهوری ترکیه نه تنها در داخل تضعیف خواهد شد، بلکه منافع ترکیه در خارج از این کشور نیز به خطر خواهد افتاد و این کشور که زمانی تصور می شد تاثیرگذار ترین بازیگر باشد، با کمترین نفوذ خود در منطقه مواجه خواهد شد.
