اسماعیل (احسان) یغمایی، باستانشناس، پژوهشگر و نویسنده برجسته ایرانی درگذشت. او از چهرههای تأثیرگذار باستانشناسی ایران بود که بیش از شش دهه از عمر خود را صرف کاوش، پژوهش و حفاظت از میراث فرهنگی کشور کرد.
به گزارش جماران، یغمایی متولد ۲۷ شهریور ۱۳۲۰ در تهران فرزند حبیب یغمایی بود، او از سال ۱۳۴۶ فعالیت خود را در اداره کل باستانشناسی کشور آغاز کرد و سرپرستی دهها کاوش مهم باستانشناسی را در نقاط مختلف ایران بر عهده داشت. نام او با محوطههایی چون هفتتپه، شوش، ارجان، قلایچی بوکان، بردکسیاه و تپه حصار دامغان گره خورده است.
یکی از مهمترین فصلهای زندگی حرفهای یغمایی به کاوشهای تپه حصار دامغان بازمیگردد؛ جایی که او در برابر عبور مسیر راهآهن از عرصه این محوطه باستانی ایستاد و نسبت به آسیبهای جبرانناپذیر آن هشدار داد. این مخالفت، به گفته نزدیکان و همکارانش، به بازنشستگی پیش از موعد او از سازمان میراث فرهنگی انجامید؛ اتفاقی که بسیاری آن را هزینهای میدانند که یغمایی برای دفاع از میراث تاریخی ایران پرداخت.
او علاوه بر فعالیتهای میدانی، آثار متعددی از جمله کاخ بردکسیاه، شوش، نیایش مهر در ایران، گیسوان هزارساله و وقتی که بچه بودم را منتشر کرد و سهمی ماندگار در شناخت تاریخ و تمدن ایران بر جای گذاشت.
درگذشت اسماعیل یغمایی، پایان زندگی یکی از دلسوزترین و صریحترین مدافعان میراث فرهنگی ایران است؛ باستانشناسی که تا واپسین سالهای عمر، دغدغه حفظ هویت تاریخی این سرزمین را داشت.
