پایگاه خبری جماران: عضو شورای اطلاعرسانی دولت با تأکید بر اینکه آمریکا و اسرائیل از پیام امروز رئیس جمهور غافلگیر شدند، گفت: من توجه پارهای از مسئولان را به این نکته جلب میکنم که ممکن است طرفهای سومی وارد خط شوند و مجددا آن مناطق را شعلهور کنند و به گردن ایران بیاندازند؛ و به طور مشخص عامل اسرائیلی در این زمینه نباید فراموش شود که در همه زمینهها ممکن است به عنوان «طرف سوم» به صورت پنهانی و به نمایندگی از سیاستهای کلی خودشان برای ایجاد خصومت بین ما و کشورهای همسایه وارد عمل شود. به جز این، من معتقدم انسجام مدیریت واحدی در کشور حاکم است.
مشروح گفتوگوی خبرنگار جماران با ماشاءالله شمس الواعظین را در ادامه میخوانید:
در خصوص پیام امروز رئیس جمهور چیست که گفت ما دیگر به کشورهای همسایه موشک شلیک نمیکنیم و از کشورهای همسایه عذرخواهی کرده، تحلیل شما چیست؟
به نظر من پیام مثبتی بود؛ هم به لحاظ حسن همجواری و هم نتیجهبخش بودن عملیات یک هفتهای ایران در رابطه با بیطرف کردن پایگاههای آمریکا در منطقه. شرطی که رئیس جمهور گذاشته مبنی بر اینکه در صورت حمله ایالات متحده آمریکا یا اسرائیل از سرزمین کشورهای همسایه، ایران مجددا اقدام خواهد کرد، شرط خوبی است که علی القاعده همه کشورهای همسایه التزام زیادی خواهند داشت و از آمریکا خواهند خواست که از این سرزمینشان علیه ایران استفاده نکند. این یک خبر خوب است و من الآن نتایجش را در کشورهای عرب خلیج فارس هم دیدم. به نظر من ایالات متحده آمریکا و اسرائیل در این زمینه هم غافلگیر شدند.
به نظر شما تغییر رویکردی در سیاستهای نظامی ایران اتفاق افتاده یا نه از ابتدا سیاست همین بوده است؟
قابل پیش بینی نبود که ایران این عمل را انجام بدهد و به همین دلیل آمریکا و اسرائیل در پایگاههایشان در منطقه مثل العدید و پایگاه ناوگان ایالات متحده در بحرین شبانهروزی فعالیت داشتند و از این موضع ایران غافلگیر شدند. الآن بحث بر سر این است که آیا ایالات متحده و اسرائیل میتوانند بلافاصله پایگاههایشان در امارات و بحرین را بازسازی و عملیاتی کنند؟ این بحث قابل توجهی است. صرف نظر از اینکه خبرهای رسانههای گروهی از درون این کشورها حکایت از این دارد که تقریبا همه این پایگاهها و مراکزی که به صورت نقطه پرش برای ضربه زدن به ایران استفاده میشد، نابود شده است.
«تقریبا» از این جهت میگویم که ممکن است مثلاً جاهایی 30 تا ۸۰ درصد و جاهایی ۱۰۰ درصد نابود شده است. آمریکا دیگر باید این منطقه را به عنوان بازوی کمکی نگاه نکند. بنابراین، نقاط کور برای ایالات متحده آمریکا زیاد شده و به همین دلیل شناورهای دریایی آنها بلافاصله و آرام آرام دارند از محیط خلیج فارس و دریای عمان فاصله میگیرند و به سمت جنوب شرقی اقیانوس هند در حال حرکت هستند. این نشان میدهد که آمریکا نقاط کور راداری زیادی پیدا کرده و در نتیجه به احتمال زیاد در میان مدت اثر مثبتی در حوزه عملیاتی ایران هم خواهد گذاشت. اینکه بعد چه اتفاقی بیفتد، با شرط ایران مبنی بر عدم استفاده مجدد از این پایگاهها و منطقه برای ضربه زدن به ایران، گره میخورد؛ چون ایران مشروط کرده است.
عذرخواهی رئیس جمهور از این کشورها هم خیلی مثبت تلقی شده است؛ از جهتی فروتنی شخصی ایشان و از جهت دیگر انعطافپذیر بودن سیاست خارجی ایران در قبال کشورهای همسایه را نشان میدهد و این دکترین میتواند تداوم پیدا کند و نقشه ایالات متحده و اتحادیه اروپا را در زمینه گفتوگوهایی که قرار بود برای ایجاد یک پیمان منطقهای با وزرای خارجه این کشورها انجام بدهند را بیاثر کند. نمیگویم کاملا از بین میرود، ولی فعلا بیاثر میشود و باید دنبال راهحل دیگری بگردند. خبرهایی هست که وزرای خارجه اتحادیه اروپا مایل هستند بر سر ایجاد یک راهحل خروج از بنبست فعلی جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران گفتوگو کنند.
به واکنش کشورهای عربی در خصوص این موضع آقای پزشکیان اشاره کردید. واکنش این کشورها را چطور دیدید؟
واکنش تا کنون مثبت بوده است. اولا به شدت رسانهای شد و ثانیا واکنش اجرایی این شد که حیات و زندگی طبیعی به این کشورها برگشت و همه مقررات مربوط به زندگی در مناطق نزدیک یا مجاور مناطق امن لغو شده؛ چه در کویت و چه در بحرین و عربستان سعودی این مقررات لغو شده و میشود گفت از فردا صبح مردم زندگی عادی خودشان را در این مناطق و کشورها از سر خواهند گرفت.
این میتواند اثر مثبتی هم روی روابط این کشورها با ایران بگذارد که فعلا در ارتباط با تنگه هرمز اندکی شکیبایی کنند تا موضوع ایران در ارتباط با ایالات متحده و اسرائیل حل شود. فکر میکنم این اتفاق خیلی مثبت بود که روابط ما با همسایگان خدشهدار شد، ولی آسیب جدی ندید. برای اینکه این کشورها مطمئن هستند که جبر جغرافیا وادار میکند این کشورها تا ابد کنار هم زندگی کنند. در نتیجه تقریبا توجیه قبلی ایران نسبت به ویژه بودن شرایط را مثبت ارزیابی میکنند؛ که از این پایگاهها به ما حمله شده است.
چون ایالات متحده و حتی برخی کشورها مثل فرانسه، کشورهای میزبان را از افداماتشان در آن پایگاهها مطلع نمیکنند. وقتی ایران طی یک هفته این پایگاهها و این فعالیتها را هدف قرار داد، تازه رهبران این کشورها میفهمیدند که در زیر سایه کشورشان و در پایگاههایی که در اختیار ایالات متحده آمریکا و سایر اعضای ناتو قرار دادن چه اتفاقاتی داشت میافتاد تازه اینا دارن میفهمن حجم مداخله ایالات متحده و اعضایی از ناتو قرار دادهاند، داشت چه اتفاقاتی میافتاد. تازه اینها دارند میفهمند ایالات متحده و اعضایی از ناتو کشورشان برای ضربه زدن به کشور همسایه بزرگی مثل ایران استفاده میکردند و آگاه میشوند که چه اتفاقاتی داشت میافتاد.
در نتیجه دوباره به حقوق طبیعی کشورها در دفاع ذاتی از منافع خودشان بر میگردیم و در صورت انتقال چالش به حوزههای همسایگان و اینکه حریفان ما از آن سکوها برای ضربه زدن به ایران استفاده کنند، حق ذاتی ایران است که آنها را مورد هدف قرار بدهد. کشورهایی که میزبان این پایگاهها هستند، دقیقا مثل اقلیم کردستان عراق، باید کاملا منطقه را از نیروهای جداییطلب ایران پاکسازی یا آنها را در جنگهایی از این قبیل بیطرف کنند. این جنگ «جنگ میهنی» و سرنوشتسازی است و باید کاملا مورد توجه کشورهای همسایه قرار بگیرد که پایگاهها و سرزمینشان به سکویی برای پرش خصومت و دشمنی با ایران تبدیل نشود.
امروز ظاهرا ایران به یکی دو نقطه کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله دبی موشک شلیک کرده است. به نظر شما چطور میتوانیم هماهنگی بین موضع دولت – در شرایطی که رئیس جمهور عضو شورای موقت رهبری هم هست - و نیروهای مسلح را تقویت کنیم؟
لحظات آخر حمله، الزاما نباید به معنای عدم هماهنگی با تصمیمات عالی کشور تلقی شود. بلکه باید این طور معنا شود که مثل حملاتی که پیش از شروع آتش بس بین طرفها انجام میشود، ساعات آخر معمولا تنشها بالا میرود. چنین اتفاقی میتواند به موضوع مورد اشاره شما سرایت پیدا کند.
اصلا مسائل نظامی برای کشورها جنبه راهبردی دارند و به هیچ عنوان قابلیت پذیرش شکاف مدیریتی را ندارند؛ باید کاملا منسجم عمل کنند و محل شوخی و کشمکشهای بین جناحها نیست. اینجا عرصهای است که به هیچ عنوان قابلیت انعطاف، نرمش و امثال اینها را ندارد و باید بلافاصله انسجام حاکم شود، که خوشبختانه هست، و ما از اول جنگ تا کنون که امروز وارد دومین هفته آن شدهایم، انسجام فوقالعاده و تقریبا بینظیری میان ارتش، سپاه و تمام نیروهای مسلح مشاهده میکنیم.
اجرای فرمان شورای موقت رهبری یکی از دستاوردهای این انسجام خواهد بود که به زودی در صحنه دیده خواهد شد. من توجه پارهای از مسئولان را به این نکته جلب میکنم که ممکن است طرفهای سومی وارد خط شوند و مجددا آن مناطق را شعلهور کنند و به گردن ایران بیاندازند؛ و به طور مشخص عامل اسرائیلی در این زمینه نباید فراموش شود که در همه زمینهها ممکن است به عنوان «طرف سوم» به صورت پنهانی و به نمایندگی از سیاستهای کلی خودشان برای ایجاد خصومت بین ما و کشورهای همسایه وارد عمل شود. به جز این، من معتقدم انسجام مدیریت واحدی در کشور حاکم است.
