پایگاه خبری جماران: سخنگوی وزارت بهداشت با اشاره به اینکه در طول اعتراضات تعداد زیادی مجروح به بیمارستانهای کشور منتقل شدند، گفت: خیلی وقتها پایین بودن سطح آگاهی مردم نسبت به این موضوع باعث میشود که به نیروهای ما آسیب برسد. دیر رسیدن آمبولانس دلیل بر این نیست که آن دو نفر دیر آمدهاند. چون آمبولانس در جای دیگری مأموریت بوده، تا برسد دیرتر میشود. در این اعتراضات هم همین مسأله را داریم. یعنی آمبولانسی که میتوانست طی 10 تا 15 دقیقه به مسیر برسد، گاهی آنقدر برای آن مشکل ایجاد میکردند تا از جمعیت به محل حادثه برسد، شاید تا یک ساعت طول میکشید و تازه وقتی هم میرسید با اعتراضات و ضد و خورد روبرو میشد و آمبولانس اصلا نمیتوانست برسد.
مشروح گفتوگوی خبرنگار جماران با حسین کرمانپور را در ادامه میخوانید:
لطفا در ابتدا گزارشی از خدماتی که وزارت بهداشت در اعتراضات اخیر به مردم داشته بیان کنید و برای ما بفرمایید که چند نفر به بیمارستانها مراجعه کردهاند و چند نفر درمان شدهاند؟
ما بر اساس پروتکلهای حرفهای ملی و بینالمللی که داریم، در هر حادثهای اعم از زلزله، جنگ و حتی اعتراضات، همیشه آمادهباش هستیم و طبیعی هم هست که در این مسائل حتما تعدادی مجروح و کشته خواهیم داشت؛ که متأسفانه در همه اعتراضات وجود داشت. لذا اورژانسهای پیشبیمارستانی ما مثل آمبولانسها و اورژانسهای بیمارستانی در سراسر کشور خدمات خوبی به مردم دادند. خصوصا پنجشنبه و جمعه شب گذشته، قابل توجه بود تعداد مجروحانی که به بیمارستانهای ما منتقل شدند. صدها عمل جراحی تا این لحظه انجام شده و صدها عمل دیگر هم در پیش خواهیم داشت و بعضی از این مجروحان به دو تا سه عمل نیاز دارند.
نقش اورژانس 115 را در این بین باید خیلی قابل توجه دانست؛ بچههایی که مجبور هستند وسط اعتراضات حاضر شوند که ممکن است هر لحظه به هر چیزی آسیب برسد. به آمبولانسهای ما و بعضی از پرسنل اورژانس 115 ما که تکنسین آمبولانس بودند هم تا یک حدی آسیب رسیده است. ولی با این حال نقش آنها بسیار برجسته بود، حاضر شدند و مجروحان را به بیمارستان منتقل کردند.
چه تعداد آمبولانس در این اعتراضات آسیب دیده است؟
تعداد آمبولانسها را از این جهت نمیگویم که قبح مسأله ریخته نشود. بحث ماشین شخصی جدا است، ولی بعد از اینکه بیانیه اول وزارت بهداشت صادر شد، مردم و نیروهای امنیتی و انتظامی خیلی خوب همکاری داشتند و شرایط را برای ورود آمبولانسها فراهم کردند. چون عدم حمله به آمبولانس یک شاخص فرهیختگی و فرهنگی در معترضان و نیروهای دیگر است. اگر به آمبولانس حمله شود، نشان میدهد که یک جای آن اعتراض مسأله دارد.
همه جای دنیا حتی در شرایط جنگی امنیت محیطهای درمانی - از آمبولانس گرفته تا بیمارستانها را شامل میشود و حتی نیروهای امدادی که گاهی مجبور هستند راه را باز کنند تا یک آمبولانس برود - فرهیختگی یک ملت را میرساند و ما همواره در این شرایط سعی کردهایم این را در قالب آموزش، خواهش و بیانیه از مردم بخواهیم که خوشبختانه بعد از صدور بیانیه اول ما توجه بهتری شد.
نکته دوم این است که آمبولانسها و وسایل امدادی حکم داور فوتبال را دارند؛ وقتی که وارد معرکه میشوند، طرفین باید فضا را آماده کنند تا مجروح از هر گروهی که هست فورا به بخش درمانی منتقل شود که حتی یک مرگ هم کمتر داشته باشیم. پنجشنبه گذشته(19 دی ماه) این اتفاق نیفتاد و متأسفانه هم به آمبولانسها و هم به تکنسینهای ما آسیب رسید و این اتفاق باعث شد مجروحانی که میتوانستند جان سالم به در ببرند، منتقل نشوند یا دیر منتقل شوند و جان خودشان را از دست بدهند.
متأسفانه پنجشنبه شب انتقالهایی که با مرگ رو به رو بود، نسبت به شبهای دیگر خیلی بیشتر بود؛ ولی شبهای دیگر که همکاری بیشتر شد، چون انتقال صورت گرفت، سرعت عمل بیشتر بود و مردم همکاری کردند و نیروی انتظامی هم فضا را امن کردند، خوشبختانه مجروحان بیشتری منتقل شدند و جانهای بیشتری نجات پیدا کرد.
بعضی امدادگران دچار سوختگیهای تا 40 درصد شدند
نکته بعدی این است که وقتی فضا را برای حضور تیمهای امدادی امن میکنیم، آنها هم احساس امنیت میکنند و کیفیت کارشان بالا میرود اما وقتی مضطرب و نگران هستند که هر لحظه تیر، چوب یا ضربهای به آنها بخورد - که متأسفانه خورد و حتی بعضی همکاران عزیز من در این مسیر دچار سوختگیهای تا 40 درصد شدند – خدماتی که باید را نمیتواند بدهد؛ با واهمه و اضطراب است و بدترین امکان برای یک امدادگر این است مضطرب باشد.
متأسفانه هم در محیطهای پیشبیمارستانی که آمبولانسهای 115 ما بودند و هم بعضی وقتها اورژانسهای بیمارستانی ما، چون اکثرا در دسترس مردم و کنار خیابان هستند، خشونتهایی که ناشی از شکستن شیشه یا سر و صدای بیرون است، محیط درمان را هم دچار اضطراب میکند و اگر به هر دلیلی بیماری به اورژانس منتقل شده باشد، ممکن است این واهمه باعث شود که کیفیت درمان کاهش پیدا کند.
اعمال جراحی انجام شد و هنوز هم در حال انجام است
بخش قابل توجهی از بیماران مرخص شدهاند
در هر حال با توجه به اینکه تعداد زیادی مجروح منتقل شدند، خوشبختانه اعمال جراحی انجام شد و هنوز هم در حال انجام است. بخش قابل توجهی از بیماران مرخص شدهاند، ولی بخشی هم در بخشهای ICU مستقر هستند که ما نگران آنها هستیم و امیدواریم که با دعای مردم و همراهی کادر سلامت – که جای تشکر دارد و من از این فرصت استفاده و از آنها تشکر میکنم – آسیب کمتری به اینها وارد شود و زنده بمانند. بخشی از آنها هم در بخشهای بستری و در حال درمان هستند و ممکن است چند عمل جراحی دیگر داشته باشند؛ که آنها هم انجام میشود.
درمان مجروحان اعتراضات رایگان خواهد بود
کار بزرگی هم که بر اساس تجربهای که از قبل و جنگ 12 روزه داشتیم سریع اقدام شد، با دستور وزیر و شورای عالی بیمه بلافاصله اعلام شد که تمام درمان و پیگیری مجروحان این حادثه رایگان خواهد بود که کسی درگیر هزینهها نشود. از سوی دیگر با توجه به اختلالی که در شبکه اینترنت شده بود، برای ساعاتی دستور داده شد نسخههایی که به مردم داده میشود به صورت دستی وارد شود و با کمک بخشهای مختلف خوشبختانه بحث نسخه الکترونیک هم پابرجا بود و کمتر دچار اختلال شد و مردم توانستند دارویشان را بگیرند.
ظرفیت اورژانسهای ما به شدت توسط مجروحان پر شد
نکته مهم دیگر هم بیماران دیگر ما بودند. یعنی در تمام حوادثی که اتفاق میافتد، بخش خیلی مهم برای ما بیماران غیرمرتبط با حوادث هستند. یعنی بیمارانی که احیانا سکته قلبی، مشکل ریوی، خونریزی و سایر مسائل اورژانسی و امدادی پیدا میکنند و آنها نباید فراموش شوند. با تمهیدی که شد، خوشبختانه با اینکه ظرفیت اورژانسهای ما به شدت توسط مجروحان پر شد، ولی خدماتدهی به این بیماران اگرچه با مقداری اختلال اما انجام شد، مردم هم همکاری کردند و نارضایتی کمتری پیش آمد. با این حال باز هم از این تریبون استفاده میکنم و اگر در این چند شب مریضی به هر دلیلی خارج از محدوده مجروحیت آمد و کمتر به او توجه شد، عذرخواهی میکنیم و امیدواریم با آرامشی که ان شاء الله ایجاد میشود، دیگر از این اتفاقات نیفتد و خدماترسانی ما به مردم کاهش پیدا نکند.
53 نفر از کادر درمان آسیبهای سطحی تا عمقی دیدند
در اخبار چند روز پیش داشتیم که یک پرستار اورژانس به شهادت رسیده است. آیا آماری از تعداد شهدای کادر درمان دارید؟
تا این لحظه غیر از آن پرستار عزیز ما که به هر دلیلی ناجوانمردانه دچار حریق شد و متأسفانه جانش را از دست داد، آمار دیگری از شهادت یا فوت نداشتیم. 53 نفر از همکاران ما که بیشترشان هم تکنسینهای آمبولانسها بودند، آسیبهای سطحی تا عمقی دیدند که تحت مداوا هستند؛ بخش اعظم آنها ترخیص شدهاند ولی بخشی از آنها همچنان در حال مداوا هستند.
این نکته آموزشی را هم باید بگویم که مردم بدانند؛ هر دو نفری که همراه آمبولانس میآیند تکنسین هستند، ولی بسته به شیفتی که دارند جای خودشان را عوض میکنند؛ یک بار این راننده است و آن تکنسین کناری است و یک بار این تکنسین و آن راننده است. یعنی هر دو نفر تبحر لازم را برای رسیدگی به بیمار دارند و اگر یکی از آنها آسیب ببیند، عملا تیم درمانی ما آسیب میبیند و انتقال یا رسیدگی به بیمار دچار اختلال میشود.
آمبولانسی که میتوانست طی 10 دقیقه برسد، شاید تا یک ساعت طول میکشید
متأسفانه در تهران و بعضی از شهرستانها این اتفاق افتاد و به این دوستان آسیب رسید. البته ما مسبوق به سابقه هستیم. یعنی خیلی وقتها پایین بودن سطح آگاهی مردم نسبت به این موضوع باعث میشود که به نیروهای ما آسیب برسد. دیر رسیدن آمبولانس دلیل بر این نیست که آن دو نفر دیر آمدهاند. چون آمبولانس در جای دیگری مأموریت بوده، تا برسد دیرتر میشود. در این اعتراضات هم همین مسأله را داریم. یعنی آمبولانسی که میتوانست طی 10 تا 15 دقیقه به مسیر برسد، گاهی آنقدر برای آن مشکل ایجاد میکردند تا از جمعیت به محل حادثه برسد، شاید تا یک ساعت طول میکشید و تازه وقتی هم میرسید با اعتراضات و ضد و خورد روبرو میشد و آمبولانس اصلا نمیتوانست برسد.
تعداد قابل توجهی آمبولانس از رده خارج شدند
کمتر از 10 آمبولانس قطعا امکان بازگشت به سیستم امدادی کشور را ندارند
تعداد قابل توجهی از آمبولانسهای ما در شب اول و دوم(18 و 19 دی ماه) از رده خارج شدند. اما بلافاصله از طریق سیستم فنی ما بازسازی شدند و دوباره به چرخه برگشتند. بیشتر آمبولانسهای ما به دلیل تکنولوژی که دارند، غیر ایرانی است و حتی اگر یک شیشه آن بشکند، جایگزینی آن شیشه به آسانی نیست و آمبولانسی هم که شیشه نداشته باشد، عملا از رده خارج است. با این حال کمتر از 10 آمبولانس ما قطعا امکان بازگشت به سیستم امدادی کشور را ندارند؛ یعنی کاملا از بین رفت و دیگر به سیستم بر نمیگردد. اما بقیه آنها در حال بازسازی، بررسی و جایگزینی است.
اگر مثلا یک سنگ به بدنه خورده، اصلا مهم نیست ولی شیشه عقب آمبولانس که بیمار در آنجا قرار میگیرد، تا بخواهد برگردد هم هزینه کلانی دارد – چون به دلار است – هم طول میکشد تا جایگزین شود. علتش این است که کسی فکر نمیکرد یک باره در سراسر کشور این مقدار به شیشه نیاز پیدا کنیم. اگر روی روال قبل بود، از محل سیستم فنی ما جایگزین میشد و الآن پیشبینی آسیب به این تعداد آمبولانس نبود. ولی خوشبختانه در حال برگشت به سیستم هست و من فکر میکنم طی یکی دو ماه آینده اغلب آنها به سیستم اصلی خودش برگردد.
شش هزار آمبولانس در سراسر کشور کم داریم
ما همیشه کمبود آمبولانس داشتیم و شش هزار آمبولانس در سراسر کشور کم داریم؛ یکی از آنها هم که کم شود، فکرش را بکنید که چقدر جایگزینی آن سخت است.
تا این لحظه هیچ فشاری روی ما نبوده؛ بیشترین فشار برای ما «مدیریت تخت بیمارستانی» بوده است
یکی از نکاتی که در خصوص اعتراضات توسط رسانههای بیگانه مطرح میشود، بحث فشار روی کادر درمان برای اعلام لیست اسامی مجروحان به نهادهای امنیتی است. آیا این موضوع صحت دارد؟
تا این لحظه هیچ فشاری روی ما نبوده و اصولا هم در این رده نه وارد میشویم و نه امکان این را داریم که بخواهیم چنین کاری انجام بدهیم. بیشترین فشار ما این است که مجروحان سریعتر به یک نقطهای برسند، درمان و از بیمارستان خارج شوند. بیشترین فشار برای ما «مدیریت تخت بیمارستانی» بوده است.
همیشه در هر بیمارستانی آمار دقیق استخراج میشود
همیشه در هر بیمارستانی آمار دقیق استخراج میشود. فارغ از اینکه امنیتی باشد یا نباشد، بالأخره بیماری که میآید با یک کدملی وارد میشود؛ همیشه این بوده، هنوز هم هست و بعد از این هم خواهد بود. چون غیر از این باشد ما اصلا نمیتوانیم آماری استخراج کنیم که چه شخصی وارد شده است. افرادی که بخواهند بینام وارد سیستم شوند، سخت است.
من تا این لحظه گزارشی را نداشتهام؛ اگر هم بوده، شاید فردی و گزارشات منطقهای یک فرد خاص با یک فرد خاص بوده ولی کلیت ندارد.
این اتفاقات عوارض روانی شدیدی را برای همه مردم به همراه خواهد داشت
توصیه شما به مردم برای اینکه در این شرایط بتوانند سلامت روان خودشان را حفظ کنند چیست؟ وزارت بهداشت چه برنامهای در این زمینه دارد؟
تیمی از بچههای ما تشکیل شدهاند؛ همان تیمی که برای پس از جنگ [12 روزه] یک سری مطالب آماده کردند و در اختیار مردم قرار دادند. بالأخره این اتفاقات عوارض روانی شدیدی را برای همه مردم به همراه خواهد داشت. حتی کسی که صدمهای ندیده باشد، دلهره، دلشوره و اضطراب هست. همین الآن هم که من داخل بیمارستان در حال کشیک هستم، بعضی بیماران مراجعه میکنند که عبور کردهاند و گاز اشکآوری به بینی آنها خورده، ولی دچار اضطراب و نگرانی هستند. از این حد بگیرید تا کسانی که خدای ناکرده یکی از عزیزانشان خواسته یا ناخواسته از دست رفته یا زخمی شدهاند.
مثلا من بیمارانی داشتم که رفتند مراسم یکی در شهرستانی رفتند و در مسیر تیر خوردند و اصلا نمیدانند از کجا و چطوری خوردند. اتفاقی که برای آنها افتاده و ماشین یک دفعه تیر خورده، اینها حتما با عارضهای تحت عنوان سندورم اضطراب پس از حادثه همراه خواهند شد که درمان خاص خودش را دارد و بیشتر هم رواندرمانی است تا اینکه بخواهد دارویی مصرف کند.
توصیه میشود که این افراد به همکاران ما مراجعه کنند و تحت نظر باشند تا آرامش قبلی خودشان را به دست بیاورند. این اتفاق در جنگ میافتد و در اعتراضات خیابانی این طوری که سطح خشونت با تمام اعتراضاتی که تا حالا ما در خیابانها داشتهایم متفاوت بوده؛ خیلی سطح خشونت بالا بوده و از نوع مجروحانی که میآوردند تا شهدای این اتفاق، مشخص بود که خشم غیر قابل کنترلی وجود داشته و عوارض این ممکن است تا سالیان سال در جامعه ایجاد شود.
خواهشی هم دارم که بالأخره مردم باید با هم کمک کنند که اگر میخواهند اعتراضی هم داشته باشند، با کمترین حدّ از خشونت همراه باشد و به راحتی افراد تحریک نشوند. هر شیشهای که شکسته شود، هر خونی که ریخته شود و حتی تابلویی که شکسته شود، موجی از خشونت جدید ایجاد میکند. بالأخره خونی که ریخته میشود، عوارض بدی همراه خودش دارد؛ تا این اتفاق نیفتاده ما سرمایه داریم، ولی وقتی این اتفاق بیفتد سرمایه روحی و روانی فرد دچار اختلال میشود.
مأموران امنیتی و انتظامی هم دچار حوادث بسیار وحشتناکی شدند
ان شاء الله آن مطالب که در بیاید تقدیم مردم میکنیم تا همه افراد بتوانند استفاده کنند. حتی مأموران امنیتی و انتظامی ما هم دچار حوادث بسیار وحشتناکی شدند که آنها هم باید مداوا شوند؛ آنها هم آسیب روحی دیدند. همه اینها باید یک آمادگی لازم پیدا کنند که بالأخره فردا روز کار، تجارت، علم، خبرگزاری و روزنامه است. زندگی به قوت خود باقی است و باید همه اینها نیروی کار جامعه خودمان باشند.