به گزارش جماران، ناظران غربی هشدار میدهند که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا ، ممکن است در هفتههای آینده به توافقی با ولادیمیر پوتین، همتای روس خود نزدیک شود که اروپا را از این توافق مستثنی میکند و به مسکو کنترل دائمی بر خاک اوکراین میدهد، اقدامی که میتواند کل نقشه امنیت اروپا را از نو ترسیم کند.
این نگرانیها همزمان با آغاز دور جدید مذاکرات سهجانبه بین ایالات متحده، روسیه و اوکراین در ابوظبی در روز سهشنبه است که روز چهارشنبه نیز ادامه یافت، در بحبوحه نگرانیها مبنی بر اینکه ترامپ پس از شکستهای حزبش در انتخابات میاندورهای، به دنبال دستیابی به یک پیشرفت سریع است.
پیش از آغاز مذاکرات سه جانبه، هیئت اوکراینی به منظور هماهنگی مواضع با نمایندگان بریتانیا، اتحادیه اروپا و ناتو دیدار کرده بود ، اما طرفهای اروپایی مستقیماً در مذاکرات شرکت نکردند.
«خیانت بزرگ»
پل تیلور، پژوهشگر مهمان در مرکز سیاست اروپا، در مورد اقدامات پیشبینیشده آمریکا اظهار نظر میکند و میگوید پس از آنکه ترامپ از «توافق بزرگ و فوقالعادهای» که با مسکو در حال انجام آن است، صحبت کرد که شامل «بیش از اوکراین، شاید حتی کل اروپا» خواهد بود اروپا با خطر «خیانت بزرگ» به اوکراین روبرو است.
این اظهارات نگرانیهایی را در مورد تفاهم آمریکا و روسیه ایجاد میکند که نقشه اروپای شرقی را بر اساس منافع دو قدرت از نو ترسیم میکند، آن هم در زمانی که کشورهای اروپایی هنوز قادر به توافق بر سر یک موضع واحد یا یک نماینده واحد برای رساندن صدای خود به میز مذاکره نیستند.
این توافق ممکن است شامل تثبیت یا گسترش کنترل روسیه بر سرزمینهای اشغالی اوکراین، لغو برخی تحریمهای اعمال شده علیه مسکو، مستثنی کردن گسترش ناتو و کاهش نیروهای نظامی این ائتلاف در کشورهای اروپای شرقی نزدیک روسیه باشد.
نویسنده بعید نمیداند که این ترتیبات در هفتههای آینده تسریع شود، به خصوص با موافقت ترامپ برای دیدار با پوتین و احتمال دیدار آنها با شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC) در شنژن چین، در ۱۸ و ۱۹ نوامبر.
به گفته تیلور، این برهه به طور فزایندهای خطرناک میشود، زیرا ترامپ هنوز نفوذ کافی برای تغییر شکل سیاست خارجی آمریکا و تثبیت میراث خود در آن را دارد و ممکن است قبل از روی کار آمدن کنگره جدید با اکثریت دموکرات در ژانویه آینده، به دنبال پیشرفت در این مسیر باشد.
اروپا به حاشیه رانده شده است
در این زمینه، تحلیلی که توسط روزنامه بریتانیایی ایندیپندنت منتشر شده، هشدار میدهد که به حاشیه راندن اروپا در مذاکرات ابوظبی،اروپایی ها را در معرض خطر از دست دادن نفوذ خود در توافقی قرار میدهد که مستقیماً بر امنیت این قاره تأثیر میگذارد.
سام کلی، سردبیر امور بینالملل ایندیپندنت، خاطرنشان میکند که اوکراین عملاً با یک تیم متحد آمریکایی-روسی در میز مذاکره روبرو است، در حالی که حضور اروپاییها محدود به مقامات و مشاورانی است که در پشت صحنه کار میکنند، بدون نمایندگی سیاسی که قادر به تحمیل موضع مشترک اروپایی باشد.
شایان ذکر است که جارد کوشنر، فرستاده ایالات متحده و داماد ترامپ، در جریان مذاکرات خواستار یک معماری امنیتی جدید برای اوکراین و روسیه شد که اروپا را نیز شامل شود، با هدف تضمین «دههها، حتی قرنها، صلح».
به گزارش الجزیره، یک منبع در هیئت روسی نیز موضع مشابهی را ابراز کرد و گفت که حل و فصل جنگ در اوکراین «تنها یکی از عناصر» بحث است و «هدف نهایی آن ایجاد یک معماری امنیتی» است که «کل قاره اروپا» را شامل شود.
یک ضرورت دفاعی که فراتر از اوکراین گسترش مییابد
مارتین ولف، نویسنده فایننشال تایمز، استدلال میکند که دفاع از آزادی اوکراین از مرزهای درگیری منطقهای فراتر میرود و نمایانگر رویارویی بزرگتری بین دموکراسی و اقتدارگرایی است. او تاکید میکند که اوکراینیها با مقاومت در برابر روسیه از سال ۲۰۲۲، تعهد خود را به کشورشان و حق خود برای تعیین آینده آن نشان دادهاند و تحمیل یک توافق ناعادلانه بر آنها، انگیزههای توسعهطلبانه مسکو را پایان نخواهد داد.
در حالی که کلی از موضع متشتت اروپا و ناتوانی اتحادیه اروپا در توافق بر سر یک نماینده واحد در مذاکرات انتقاد میکند، تیلور خاطرنشان میکند که اختلافات داخلی نیز مانع استفاده از داراییهای مسدود شده روسیه برای حمایت از اوکراین میشود؛ بلژیک مانع استفاده از وجوه نگهداری شده در موسسه بلژیکی یوروکلیر برای تأمین مالی اوکراین میشود، حتی اگر این داراییها یک برگه برنده فشار مالی مهم علیه مسکو باشند.
ولف بر لزوم استفاده از داراییهای مسدود شده روسیه، که بالغ بر حدود ۲۱۰ میلیارد یورو (حدود ۲۳۵ میلیارد دلار آمریکا) میشود، برای تأمین بودجه پایدار برای کیف که میتواند تا سال ۲۰۲۹ تمدید شود، تأکید میکند، نه اینکه آنها را گروگان مذاکرات متناوب تأمین مالی اروپا قرار دهد.
او همچنین بر اهمیت حمایت مداوم غرب، به ویژه حمایت اطلاعاتی و نظامی آمریکا، که اروپا به راحتی نمیتواند جایگزین آن شود، تأکید میکند.
این مواضع در یک نقطه به هم میرسند: متحد کردن موضع اروپا دیگر مسئله نفوذ دیپلماتیک یا جایگاه اتحادیه در صحنه بینالمللی نیست، بلکه ضرورتی برای حفاظت از امنیت خود قاره است.
این نویسندگان بر این مساله توافق دارند که اروپا از اتلاف وقت برای اختلافات داخلی خود بیبهره است و اگر به سرعت برای تقویت موضع کی یف و تحمیل حضور خود در مذاکرات اقدام نکند، ممکن است خود را با توافقی مواجه ببیند که آینده امنیتی آن را بدون مشارکتش شکل میدهد و سالها هزینه آن را خواهد پرداخت.