خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از یک گزارش اطلاعاتی فاش کرد که بررسی ۴۰ حمله موشکی و پهپادی به مواضع حساس عربستان سعودی، از تطابق فعالیت ماهوارههای جاسوسی روسیه با زمان و محل این حملات حکایت دارد؛ یافتههایی که احتمال نقشآفرینی مسکو در ارائه اطلاعات هدفگیری به نیروهای صنعا و گروههای عراقی را مطرح کرده است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، یک گزارش اطلاعاتی فاش کرده است که ماهوارههای روسی به صنعا در شناسایی اهداف برای حمله به مواضعی در عربستان سعودی و یمن کمک میکنند. این گزارش همچنین به نقش احتمالی این ماهوارهها در حمله به مقر دولت عدن در جنوب یمن، اشاره کرده است.
بر اساس گزارشی از خبرگزاری آسوشیتدپرس، گمان میرود روسیه در هدفگیری زیرساختهای نفتی و نظامی عربستان سعودی در حملات ایران و نیروهای وابسته به آن در منطقه، به تهران و متحدانش کمک میکند.
ماه گذشته، دولت صنعا حملهای دقیق به ایستگاههای پمپاژ خط لوله اصلی نفت عربستان انجام دادند. چند روز بعد، حمله دیگری یک پایگاه هوایی نظامی عربستان را هدف قرار داد که به واردشدن خسارت به یک جنگنده ایتالیایی در داخل آشیانه هواپیماها منجر شد.
به نوشته آسوشیتدپرس، عامل تعیینکننده در موفقیت این حملات، تحرکات آسمان در روزهای پیش از آن بود: مجموعهای از ماهوارههای جاسوسی روسیه برای جمعآوری اطلاعات، بر فراز خط لوله و پایگاه هوایی متمرکز شده بودند.
بررسی ۴۰ حمله
یک شرکت اطلاعاتی خصوصی اعلام کرد که ۴۰ حمله موشکی و پهپادی به عربستان سعودی را بررسی کرده است؛ حملاتی که از سوی صنعا و مقاومت عراق، بین اول ژوئیه تا ۱۹ اکتبر انجام شده بودند.
این شرکت در تمام موارد، الگوی مشابهی را شناسایی کرد: ماهوارههای دولتی و نظامی روسیه چند روز پیش و پس از حملات، بر فراز مناطق موردنظر در حال گردش بودند.
به گزارش مذکور، نواف عبید، بنیانگذار شرکت اطلاعاتی (AURORAH Geoclinal Intelligence) مستقر در ژنو، گفت: «آنچه ما پیدا کردیم، تطابق صددرصدی میان فعالیت ماهوارهها و حملات بود».
بر اساس این گزارش، این دادهها احتمال حمایت غیرمستقیم روسیه از عملیات علیه تأسیسات نفتی و زیرساختهای نظامی عربستان را مطرح میکنند؛ حملاتی که تأثیر محسوسی بر بازارهای جهانی انرژی داشته و به افزایش قیمتها کمک کردهاند.
سه مقام، از جمله یک مقام سعودی و یکی از فرماندهان ارشد صنعا، به همراه یک تحلیلگر اطلاعاتی، اعلام کردند که صنعا و دیگر متحدان ایران از اطلاعات ماهوارهای روسیه و همچنین قابلیتهای چین بهره بردهاند.
آسوشیتدپرس گزارش داد که مشاوران ایرانی مستقر در میدان، این اطلاعات را تحلیل کرده و در اختیار متحدان خود قرار دادهاند.
رائد کریملی، معاون وزیر خارجه عربستان در امور دیپلماسی عمومی، هفته گذشته به خبرنگاران گفت که ایران و صنعا اطلاعاتی را از «عناصری در روسیه و چین و حتی گاهی از عناصر تجاری» دریافت میکنند.
او افزود: «ما این مسائل را بهطور منظم با چین و روسیه مطرح میکنیم و به این کار ادامه خواهیم داد.»
مقامهای روسیه در پاسخ به پرسشها درباره این ادعاها، از جمله یافتههای سازمان اورورا، بلافاصله اظهارنظری نکردند.
روسیه و ایران توافقی بلندمدت در زمینه همکاری نظامی دارند که تبادل فناوری پهپادها را نیز شامل میشود. اگرچه روسیه بهطور مستقیم در جنگهای منطقه مشارکت نکرده است، مقامهای آمریکایی و اروپایی اعلام کردهاند که مسکو اطلاعاتی را با ایران به اشتراک گذاشته است.
انصارالله حملات دقیقی انجام دادهاند
صبح دهم سپتامبر، حملات پهپادی از سوی گروههای عراقی، سه ایستگاه حیاتی پمپاژ نفت در امتداد خط لوله شرق ـ غرب عربستان را هدف قرار دادند و جریان نفت بلافاصله متوقف شد.
این خط لوله که ۱۲۰۰ کیلومتر، معادل ۷۴۶ مایل، در سراسر عربستان امتداد دارد، در شرایط حملات ایران به کشتیرانی در تنگه هرمز، مسیر جایگزین بسیار مهمی برای انتقال نفت خام به بازارهای جهانی محسوب میشود.
عبید، پژوهشگر وابسته به بخش مطالعات جنگ در کالج کینگز، گفت ایستگاههای پمپاژ برای انتقال نفت از طریق این خط لوله حیاتی هستند. این خط لوله هنگام عبور از شرق عربستان، از فلات نجد میگذرد و سپس به ساحل غربی کشور در دریای سرخ میرسد؛ مسیری که ارتفاع آن بیش از ۱۱۰۰ متر، معادل ۳۶۰۸ فوت، افزایش مییابد.
او گفت: «این همان نقطهای بود که شبهنظامیان آمده از عراق تصمیم گرفتند حمله خود را انجام دهند.»
از ماه ژوئیه، شرکت او ۱۱ ماهواره از مجموعه روسی «کاسموس ۲۶۰۰» را شناسایی کرده بود که بر سه بخش از این خط لوله متمرکز شده بودند. به گفته او، تعداد عبور این ماهوارهها در هفتههای منتهی به حملات و ساعات پیرامون آنها افزایش یافت که نشاندهنده شناسایی پیش و پس از حملات بود.
یک هفته بعد، پایگاه هوایی ملک فهد در طائف عربستان هدف چندین پرتابه شلیکشده از سوی صنعا قرار گرفت.
بر اساس اعلام وزارت دفاع ایتالیا، علاوه بر آشیانههای هواپیما در این پایگاه، یک فروند جنگنده یوروفایتر تایفون متعلق به نیروی هوایی ایتالیا نیز آسیب دید.
نیروهای نظامی ایتالیا سالهاست بهعنوان بخشی از عملیات ائتلاف تحت رهبری آمریکا در عراق و سوریه، در عربستان حضور دارند.
عبید گفت شرکتش در هر دو مورد، در مقایسه با ماه ژوئیه، افزایش ۵۰ درصدی تعداد ماهوارههای روسی در حال گردش بر فراز اهداف را طی بازه ۷۲ ساعت پیش و پس از حملات شناسایی کرده است.
او افزود: «نکته قابلتوجه این است که حمله به طائف دقیقاً جنگنده ایتالیایی را هدف قرار داد، نه هواپیماهای سعودی مستقر در همان پایگاه؛ موضوعی که از پشتیبانی اطلاعاتی بسیار تخصصی حکایت دارد که صنعا و ایرانیها بهسادگی در اختیار ندارند.»
عبید گفت پروژه اورورا با استفاده از اطلاعات منابع باز و همچنین منابع اطلاعاتی دیگر، از میان بیش از ۱۱ هزار وسیله فضایی در حال گردش به دور زمین، ۷۲ ماهواره شناسایی روسی را مشخص کرده است. این پروژه سپس مسیرها و مانورهای این ماهوارهها را ردیابی و با فعالیتهای نظامی روی زمین مقایسه کرده است.
او تأکید کرد که شرکتش هیچگونه انتقال واقعی اطلاعات محرمانه به ایران یا متحدان آن را رهگیری نکرده است. به گفته او، شرکت الگویی روشن از موقعیت ماهوارههای روسی و فعالیتهای شناسایی پیرامون اهداف راهبردی پیش از حملات مشاهده کرده است؛ الگویی که از جمعآوری اطلاعات و انتقال آن برای هدفگیری حوثیها و شبهنظامیان عراقی حکایت دارد.
الگوهای مشابه فعالیت ماهوارهای در ارتباط با حملات ایران به پایگاههای آمریکا در خاورمیانه طی جنگ آمریکا و ایران که در فوریه آغاز شد نیز مشاهده شدهاند.
عبید گفت: «این تحول اساسی در موازنه نظامی منطقه است: سامانه اطلاعاتیِ پشتِ سلاح، بهاندازه خود سلاح اهمیت پیدا کرده است.»
آدام مارش، معاون رئیس بخش راهکارهای فنی شرکت اطلاعات مداری «لیولابس» مستقر در کالیفرنیا، گفت استفاده از چنین شمار زیادی ماهواره برای جمعآوری اطلاعات، امری قابلانتظار است.
او افزود که روسها ممکن است این اقدام را انکار کنند، اما در این زمینه صرفاً یک سیاست کلی وجود دارد و هیچ نهاد ناظری فعالیتها را کنترل نمیکند. او پرسید: «چگونه میتوان جلوی هر کسی را گرفت؟»
کمک به صنعا در جنگ داخل یمن
یک مقام آگاه از تحقیقات جاری در عربستان درباره حملات اخیر گفت اطلاعات موجود نشان میدهد ماهوارههای روسی به صنعا و مقاومت عراقی در هدفگیری مواضع حساس، از جمله ایستگاههای پمپاژ آب در امتداد خط لوله گاز شرق ـ غرب، کمک کردهاند.
این مقام گفت ماهوارهها همچنین در هدایت حملات ایران در ماه مارس به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان نقش داشتهاند؛ حملاتی که در آن یک هواپیمای شناسایی آمریکایی بهشدت آسیب دید. به گفته او، یک واحد وابسته به سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در محوطه سفارت این کشور در ریاض نیز هدف قرار گرفت.
این مقام گفت: «تحقیقات نشان داد موشکها و پهپادهایی که صنعا در حملات خود استفاده کردهاند، حاوی قطعات ساخت روسیه و چین هستند.»
به گفته عبید و یکی از فرماندهان صنعا، اطلاعات ماهوارهای روسیه همچنین به این جنبش در پیشرویهای چشمگیر علیه نیروهای مخالف مورد حمایت عربستان در جنگ داخلی یمن کمک کرده است.
عبید گفت پروژه اورورا فعالیت ماهوارهای را بر فراز اهداف مرتبط با حمله صنعا در ۱۵ اکتبر به کاخ ریاستجمهوری در شهر ساحلی عدن در جنوب یمن و یک مرکز فرماندهی نزدیک آن که ائتلاف تحت رهبری عربستان از آن استفاده میکند، شناسایی کرده است. این فعالیتها همچنین با حمله به مرکز دولتی جذب نیرو در استان شبوه مرتبط بودهاند؛ حملهای که به کشتهشدن ۷۵ نیروی تازهاستخدامشده منجر شد.
یکی از فرماندهان ارشد صنعا به آسوشیتدپرس گفت مشاوران ایرانی مستقر در یمن، دادههای برگرفته از اطلاعات ماهوارهای روسیه را در اختیار این نیروها قرار میدهند تا به شناسایی اهداف کمک کنند.
مزحم السلوم، تحلیلگر امنیتی که نزدیک به یک دهه گروههای مورد حمایت ایران را دنبال کرده و اکنون یک شرکت اطلاعاتی خصوصی را اداره میکند، گفت مشاوران از اطلاعات ماهوارههای جاسوسی روسیه برای تهیه فهرست اهداف و اطلاعات عملیاتی در اختیار ایرانیها استفاده میکنند.
این فرمانده انصارالله همچنین گفت ایرانیها تجهیزات پیشرفتهتری در اختیار این نیروها قرار دادهاند؛ از جمله سامانههایی برای هدایت پهپادها و کمک به موشکها برای گریز از سامانههای پدافند هوایی.
او گفت این تجهیزات بهدست ایرانیها توسعه یافتهاند، بهصورت تجاری خریداری شدهاند یا از سوی روسیه و چین تأمین شدهاند؛ هرچند نمیداند آیا این کشورها از استفاده تجهیزات مذکور در جنگ یمن آگاه هستند یا خیر.