خبرگزاری رویترز گزارش داد که مقام‌های ارشد عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، سه کشور عضو «پیمان مکه»، روز دوشنبه ۲۶ اکتبر برای رایزنی با مقام‌های ایرانی درباره امنیت منطقه به تهران سفر می‌کنند. این دیدار که با حضور وزیر دفاع عربستان، فرمانده ارتش پاکستان و رئیس سازمان اطلاعات ترکیه برگزار می‌شود، نخستین تماس در این سطح میان ایران و اعضای این پیمان در بحبوحه تشدید حملات انصارالله به عربستان و افزایش تنش‌های تهران و واشنگتن است.
به گفته مقام‌های سعودی و ایرانی، عربستان سعودی با حضور شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع این کشور، پاکستان با حضور فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش، و ترکیه با حضور ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات، در این نشست نمایندگی خواهند شد.
این گفت‌وگوها در شرایطی انجام می‌شود که حملات انصارالله یمن، که با ایران همسو هستند، طی هفته‌های اخیر شدت گرفته و لحن تقابل میان واشنگتن و تهران نیز تندتر شده است. هم‌زمان، ایران و ایالات متحده طرح‌هایی را برای ازسرگیری درگیری‌های گسترده‌تر آماده کرده‌اند که احتمالاً پس از برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر اجرایی خواهند شد.
مذاکرات روز دوشنبه نخستین تماس در سطح عالی میان ایران و تمامی اعضای این ائتلاف سه‌کشوری به شمار می‌رود؛ آن هم در شرایطی که عربستان سعودی بیش از گذشته درگیر این مناقشه شده است. بر اساس «توافق‌نامه دفاع مشترک مکه» که در ماه اوت به امضا رسید، هرگونه حمله مسلحانه به یکی از کشورهای عضو، حمله به تمامی اعضا تلقی می‌شود.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که میانجی‌های قطری روز یکشنبه با هدف کاهش تنش‌های منطقه‌ای در تهران با مقام‌های ایرانی دیدار کردند. قطر طی ماه‌های گذشته نقش یکی از میانجی‌های اصلی میان تهران و واشنگتن را بر عهده داشته است.
یک مقام ارشد ایرانی اعلام کرد که پیشنهاد برگزاری این دیدار از سوی پاکستان و در جریان سفر هفته گذشته عاصم منیر به تهران مطرح شده است؛ سفری که طی آن فرمانده ارتش پاکستان با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، و دیگر مقام‌های ارشد کشور دیدار و گفت‌وگو کرد. به گزارش رسانه‌های ایرانی، مقام‌های تهران در جریان این سفر به منیر اعلام کردند که تا زمان برآورده‌شدن خواسته‌های ایران، هیچ‌گونه مذاکره‌ای با واشنگتن انجام نخواهد شد.
پیش‌تر، تلاش‌های میانجی‌گرانه با مشارکت پاکستان و قطر در ماه ژوئن به دستیابی به توافقی برای برقراری صلح موقت منجر شده بود؛ بااین‌حال، این توافق به‌سرعت از هم پاشید، زیرا تنها چند هفته پس از آن، درگیری‌ها میان ایران و ایالات متحده بار دیگر از سر گرفته شد.
علی باقری‌کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در گفت‌وگو با تلویزیون دولتی اعلام کرد که شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، و ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه، برای رایزنی با شورای عالی امنیت ملی ایران درباره مسائل امنیت منطقه‌ای به تهران سفر خواهند کرد.
رائد کریملی، معاون وزیر امور خارجه عربستان سعودی در امور دیپلماسی عمومی، نیز اظهار داشت که این دیدار بخشی از تلاش‌های مستمر کشورهای عضو «پیمان مکه» برای کاهش تنش‌ها در بحران کنونی، تقویت راهکارهای دیپلماتیک و حمایت از اقدامات میانجی‌گرانه قطر و پاکستان است.
کریملی در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «این سفر همچنین بر نقش محوری کشورهای عضو پیمان مکه در تقویت امنیت و ثبات منطقه‌ای و تعهد آن‌ها به همکاری با تمام کشورهای منطقه برای دستیابی به این هدف تأکید دارد.»
بخش رسانه‌ای ارتش پاکستان و وزارت امور خارجه ترکیه تاکنون به درخواست‌ها برای اظهارنظر در این زمینه پاسخی نداده‌اند.
افزایش تنش‌ها
روز یکشنبه، هم‌زمان با ادامه درگیری‌های شدید با انصارالله یمن، عربستان سعودی موج دیگری از حملات موشکی و پهپادی را رهگیری کرد.
وزیران کشورهای عضو «پیمان مکه» نیز در اوایل ماه جاری میلادی، در نشستی اضطراری در ریاض گرد هم آمدند و بر سر تضمین «استقرار سریع» نیروها و توانمندی‌های نظامی در عربستان سعودی به توافق رسیدند.
حملات انصارالله در چارچوب تهاجم آمریکا و اسرائیل علیه ایران، به عاملی فزاینده در تشدید بی‌ثباتی منطقه‌ای تبدیل شده و عربستان سعودی را به‌عنوان یکی از متحدان ایالات متحده، به یکی از کانون‌های فشار در ابعاد گسترده‌تر این مناقشه بدل کرده است.
در همین حال، تنش‌ها میان واشنگتن و تهران طی روزهای اخیر افزایش یافته است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز جمعه اعلام کرد که ممکن است ایالات متحده عملیات نظامی دیگری علیه ایران انجام دهد. در مقابل، رهبران ایران هشدار داده‌اند که هرگونه اقدام نظامی مجدد آمریکا با پاسخی قدرتمندتر از گذشته مواجه خواهد شد.
مقام‌های امنیتی ایران به خبرگزاری رویترز گفته‌اند که تهران طرح‌های دقیقی برای هدف قرار دادن کابل‌های زیردریایی در خلیج فارس تدوین کرده است تا در صورت حمله مجدد ایالات متحده و اسرائیل، از آن‌ها استفاده کند. همچنین، یک یادداشت اطلاعاتی آمریکا که در هفته جاری منتشر شده، هشدار داده است که طرح‌های ایران علیه نیروها و کارکنان آمریکایی به «مراحل پیشرفته‌ای» رسیده است.
این جنگ که اکنون نزدیک به هشت ماه از آغاز آن می‌گذرد، بر میزان محبوبیت دونالد ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا تأثیر منفی گذاشته است.
بر اساس متن توافق‌نامه‌ای که خبرگزاری رویترز آن را مشاهده کرده است، در ماده نخست «توافق‌نامه مکه» تصریح شده که کشورهای عضو باید از «تمام ابزارهای لازم» برای از میان بردن تهدیدها علیه تمامیت ارضی، حاکمیت یا مرزهای به‌رسمیت‌شناخته‌شده بین‌المللی یکدیگر استفاده کنند.
تلاش‌های پارلمان ترکیه برای تصویب این توافق‌نامه از هفته گذشته آغاز شده و همچنان ادامه دارد؛ این در حالی است که پاکستان هفته گذشته این پیمان را به تصویب رسانده است.
