معاون پیشین وزارت امور خارجه و رییس دفتر رییس جمهور در دولت دوازدهم گفت: آقای پزشکیان در سخنرانی مجمع عمومی سازمان ملل متحد توانستند در یک فرصت کوتاه و محدود، هم مواضع سیاسی ایران را با صراحت بیان کند و هم تصویری از مظلومیت ملت ایران در جنگ ۴۰ روزه و ۱۲ روزه ارائه دهد.
محمود واعظی در گفت و گو با خبرنگار جماران ضمن ارزیابی اظهارات رئیس جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل متحد گفت: آقای رئیسجمهور در این سخنرانی هم از منظر موضوعات منتخب و هم در شیوه سخنرانی بسیار مطلوب ظاهر شدند. موضوعاتی که در همان ابتدا مطرح شد، قطعاً میتواند تأثیر سازندهای بر افکار عمومی بینالملل از یک سو و از سوی دیگر فضای حاکم بر دیپلماتهای حاضر در سازمان ملل داشته باشد. با توجه به اینکه یکی از محورهای اصلی سخنرانی ایشان موضوع تروریسم دولتی بود، استفاده از تصویر قائد شهید، همچنین اشاره به دانشآموزان میناب و شهدای لامرد، میتواند تأثیر بسیار مطلوبی بر مخاطبان داشته باشد. این تصاویر و نمادها کمک میکند تا ابعاد خسارت بار انسانی و جنایاتی که بر ملت ایران تحمیل شد، برای افکار عمومی جهان ملموستر بیان شود و مخاطب با فرهنگهای مختلف تنها با یک موضع سیاسی مواجه نشود، بلکه با واقعیتهای انسانی و ابعاد حقوق بشری این حوادث نیز بیشتر آشنا شود.
او افزود: از سوی دیگر، با توجه به محدودیت زمانی سخنرانی های روسای کشورها در سازمان ملل، آقای پزشکیان توانستند اهم موضوعات را طرح و در فرصتی کوتاه، مواضع ایران را در ارتباط با مسائل سیاسی روز به خوبی بیان کنند. ایشان با ادبیاتی مبادی آداب و در عین حال صریح، پیرامون شرایط ایران و مظلومیت ملت عزیزمان در جنگ های تحمیلی ۱۲ و ۴۰ روزه سخن گفتند و تلاش کردند تصویری روشن از جنایت هایی که توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی بر مردم ایران تحمیل شده است ارائه دهند. نکته مهم دیگر این بود که رییس جمهور با صلابت، عزت و حکمت به ایراد سخنرانی پرداخت و موضع قدرت ایران را نیز با صراحت اعلام کرد.
واعظی ادامه داد: این مسأله باعث شد سخنرانی رییس دولت جمهوری اسلامی ایران صرفاً یک بیان تکراری و تشریفاتی نباشد، بلکه پیوست آن یک پیام روشن از صدای گویای مردم ایران باشد. همچنین پزشکیان در فرازی دیگر به خوبی بازگشت به سخنرانی دیروز ترامپ پاسخهایی درخور مطرح کرد. پزشکیان با ادبیات خاص و متفاوت خود، تلاش کرد آشکار کند که بسیاری از ادعاهایی که علیه ایران مطرح میشود را باید در سیاستها و عملکرد طرف متجاوز مورد بررسی قرار داد و جای ظالم و مظلوم به نادرستی عوض نشود.
واعظی همچنین تصریح کرد: از این رو سیاستهای قلدرمآبانهای که طرف آمریکایی همواره برآن پای فشاری کرده و همچنین حمایتهای تمام قدی که از رژیم شرور و آدمکش صهیونیستی میکند مصداق جعل واقعیت در تعیین متهم است. در مجموع، آقای پزشکیان در این سخنرانی توانستند در یک فرصت کوتاه و محدود، هم مواضع سیاسی ایران را با صراحت بیان کند و هم تصویری از مظلومیت ملت ایران در جنگ ۴۰ روزه و ۱۲ روزه ارائه دهد. پزشکیان با تأکید بر حضور مردم در خیابان ها برای حمایت از ایران و رزمندگان و دیپلمات ها در این جنگ به بیان مواضع ایران در ارتباط با سیاست داخلی و خارجی پرداخت و پاسخ سخنرانی دیروز ترامپ را نیز به شکلی روشن و قابل فهم دادند.
او اظهار کرد: از دیگر ابعاد مهم سخنرانی آقای پزشکیان، توجه همزمان به نقش مردم و قدرت ملی ایران بود. ایشان به روشنی تبیین کردند که بازدارندگی ایران تنها در توان نظامی خلاصه نمیشود، بلکه حضور و ایستادگی مردم در طول جنگ و حضور ششماهه آنان در خیابانها، بخشی مهم از قدرت و پشتوانه ملی کشور را شکل داده است.در کنار این موضوع، اشاره به توان رزمندگان جانفدا و قدرت سخت افزاری ایران نیز اهمیت ویژهای داشت و تصویری از ظرفیتهای کشور در برابر فشار و تهدید ارائه کرد.
واعظی ادامه داد: اینکه آقای پزشکیان در فرازی دیگر به برخوردها و مواضع دوگانه قدرتهای جهانی در رابطه با موضوعات مختلف پرداختند نیز مطلوب واقع شد. مسأله حقوق بشر، جنگ، تروریسم و مسائل مختلفی که امروز در جهان وجود دارد، به خوبی بیان شد و رئیسجمهور با بیان روشن نشان دادند دولت هایی که مدعی دفاع از حقوق بشر هستند، از رژیمی خونخوار تمام قد حمایت میکنند که حدود ۸۰ هزار کودک، پیرمرد، زن و مرد را به خاک و خون کشیده و کل غزه را ویران کرده است. او از انتفاضه فلسطین نیز به خوبی دفاع کرد و از موضع قدرت پیرامون خونریزیها و جنایاتی که در طول تاریخ منحوس رژیم صهیونیستی به ویژه دو سال گذشته رخ داده است، سخن گفت.
او اظهار کرد: رییس جمهور در ارتباط با مسائل منطقه و موضوع امنیت نیز مواضع قابل توجهی را مطرح کردند. ایشان به خوبی مفهوم «دوگانه امنیت برای همه» را بیان کرد و روشن کرد که در منطقه بههمپیوسته خاورمیانه، نمیتوان انتظار داشت ناامنی در یک کشور باقی بماند و به دیگر مناطق سرایت نکند.
وی گفت: نکته مهم این بود که ایشان نگفتند اگر یک کشور امنیت نداشته باشد، دیگران را ناامن میکند، بلکه تأکید کردند که ناامنی به صورت طبیعی به سایر مناطق سرایت خواهد کرد. در همین چارچوب، آقای پزشکیان اعلام کردند که ایران قدرت بازدارندگی خود را برای توسعه جنگ نخواسته و نمیخواهد، بلکه قدرت را برای دفاع از تمامیت ارضی و به جهت کمک به امنیت و ثبات در منطقه خواستار است و از این رو آمادگی ایران برای همکاری با کشورهای منطقه در جهت ایجاد امنیت در منطقه غرب آسیا را اعلام کردند. این نگاه به همکاری منطقهای و مسئولیت مشترک کشورهای منطقه در تأمین امنیت، بخش مهمی از سخنرانی ایشان بود.
واعظی ادامه داد: همچنین موضوع کشتیرانی، تنگه هرمز و تحریمهای علیه ایران را مطرح کرد و دیدگاه ایران را درباره جنگ و صلح به روشنی بیان نمود. پزشکیان در فرازی دیگر به درستی تأکید کردند که ایران بیش از ۲۰۰ سال است که آغازگر هیچ جنگ و تجاوزی نبوده، اما هرگاه از سوی دشمنان جنگی بر کشور تحمیل شده، با تکیه بر توان رزمندگان غیور و حمایت مردم، از تمامیت ارضی و منافع خود عزتمندانه دفاع کرده است. این پیام نیز به روشنی مطرح شد که جمهوری اسلامی ایران ضمن برخورداری از آمادگی و توان لازم برای دفاع از تمامیت ارضی، از مذاکره هم استقبال میکند، زیرا مذاکره در مقایسه با جنگ، اهرم کمهزینهتری برای حل اختلافات محسوب شده و به جلوگیری از استمرار هزینه های غیر ضرور و خسارتهای مضاعف می انجامد.
وزیر اسبق ارتباطات در واکنش به ترک سالن مجمع عمومی توسط هیأت آمریکایی تصریح کرد: روز گذشته، همزمان با آغاز سخنرانی ترامپ هیئت جمهوری اسلامی ایران سالن را ترک کردند. این اقدام، در چارچوب عرف و ملاحظات دیپلماتیک، اقدامی متقابل در واکنش به مواضع، رفتارهای تهاجمی و تجاوز غیر قانونی و نامشروع طرف مقابل بود و پیام سیاسی مشخصی هم را منتقل کرد. به هر حال، هیأت جمهوری اسلامی ایران در اتخاذ این موضع، تصمیم درستی گرفت و این اقدام توانست موضع اعتراضی ایران را به شکلی روشن و در عین حال در چارچوبی دیپلماتیک بیان کند.
واعظی در واکنش به اینکه برخی از نمایندگان مجلس معتقد بودند حضور آقای رئیسجمهور در مجمع عمومی سازمان ملل ضرورتی نداشت، در پاسخ به این سوال که آیا به نظر شما صحبتهای آقای رئیسجمهور امروز به نحوی بود که حتی منتقدان نیز مواضع خود را تغییر دهند و صحبتهایشان را به حمایت تبدیل کنند؟ تصریح کرد: ما دو نوع منتقد داریم. یک دسته، منتقدان دلسوز و منصف هستند که نقدشان از سر دغدغه و برای منافع کشور صورت میگیرد. طبیعی است وقتی این دسته از منتقدان میبینند رئیسجمهور در سرزمین آمریکا، با صراحت سیاستهای خود آمریکا را زیر سؤال میبرد و با شجاعت، سیاستها و اقدامات رژیم صهیونیستی را محکوم میکند و با استدلال به آنها پاسخ میدهد، نگاهشان نیز میتواند تحت تأثیر قرار گیرد.
وی یادآور شد: از سوی دیگر، رئیسجمهور با زبانی روشن و گویا، مظلومیت مردم ایران را بیان کرد و توضیح داد که ایران پای میز مذاکره حضور داشت، اما به میز مذاکره حمله شد. همچنین تأکید کرد که ایران جنگطلب نیست و همواره به دنبال همکاری و تعامل با کشورهای مختلف بوده است، اما در برابر زورگویی و تحمیل خواستهها نیز تسلیم نمیشود و با قدرت از خود دفاع میکند. مجموعه این مواضع میتواند برای منتقدان دلسوز و منصف قابل تأمل باشد و طبیعی است که ارزیابی آنان نسبت به عملکرد رئیسجمهور بر اساس آنچه در این سخنرانی مطرح شد، تغییر کند.
او اظهار کرد: اما در مقابل، یک دسته مخالف دیگر نیز داریم که دیگر نمیتوان آنها را صرفاً منتقد دانست، بلکه اساساً در جایگاه مخالف قرار دارند. این افراد فارغ از اینکه دولت یا آقای رئیسجمهور چه اقدامی انجام دهد، موضع مخالفت خود را دنبال میکنند و اصل موضع آنها پیش از ارزیابی عملکرد، مشخص شده است. به همین دلیل، طبیعی است که حتی اگر یک اقدام مشخص نیز با استدلال و در راستای منافع کشور انجام شود، باز هم از سوی این جریان با نقد و مخالفت مواجه شود.
وی در همین زمینه ادامه داد: به نظر من، نمونه آن را میتوان در موضوع سفر رئیسجمهور به سازمان ملل دید. اگر آقای پزشکیان به سازمان ملل نمیرفت، همین افراد ممکن بود مطرح کنند که چرا رئیسجمهور در چنین مقطع مهمی در این تریبون حاضر نشده و چرا از مواضع کشور دفاع نکرده است. حالا که رئیسجمهور در سازمان ملل حضور پیدا کرده و مواضع کشور را مطرح کرده است، همان مخالفتها از زاویه دیگری بیان میشود. بنابراین، تفاوت میان منتقد منصف و مخالف در این است که منتقد، عملکرد را میبیند و بر اساس آن نقد میکند، اما مخالفت سیاسی ممکن است مستقل از خود عملکرد ادامه پیدا کند.
معاون اسبق وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: در مجموع، سخنرانی آقای پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل، سخنرانی جامع و قابل توجهی بود.
