سفیر اسبق ایران در فرانسه گفت: چین برنامه آینده اقتصاد خود را بر مبنای امنیت انرژی پایهگذاری کرده و لذا بازگشایی تنگه هرمز اهمیت بالایی برای این کشور دارد و تداوم وضعیت فعلی در تنگه هرمز، میتواند باعث تجدیدنظر چین در مناسبات خود با ایران شود.
ابوالقاسم دلفی در گفتوگو با خبرنگار جماران، با اشاره به دیدار اخیر عراقچی و وزیر امور خارجه چین در پکن، اظهار کرد: اکنون در آستانه انتخابات کنگره، ترامپ تمام تلاش خود را میکند تا بگوید در جنگ با ایران پیروز شده است و لذا اگرچه عملیات نظامی علیه کشورمان متوقف شده، اما آمریکا تمام تلاش خود را به کار گرفته تا همه مجراهای تنفس اقتصادی ایران را مسدود کند و به تمام کشورها هم اخطار داده که در صورت داشتن مراودات اقتصادی با ایران، تحریم خواهند شد.
وی افزود: با این وجود، چین نخستین شریک تجاری ماست. در دوران تحریم نیز این کشور از بازار ما منتفع شده و در جاهایی هم که هزینههای زیادی برایش نداشته، از مواضع ما دفاع کرده است. اکنون که آژانس پرونده هستهای ما را به شورای امنیت ارجاع داده نیز اگرچه انتظار میرود چین و روسیه در برابر صدور قطعنامه ضدایرانی مقاومت کنند، اما بالاخره این دو کشور نیز تا جایی میتوانند به خاطر منافع ما بایستند و باید دید اینها تا چه زمانی بر خلاف مناسبات خود با آمریکا، در برابر تهدیدات این کشور علیه ما مقاومت خواهند کرد.
این تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به سفر روزهای آتی رئیسجمهور چین به آمریکا، بیان کرد: قطعا بحث ایران نیز جزو مهمترین محورهای گفتوگوهای شی و ترامپ خواهد بود، کما اینکه چند ماه پیش و در اوج جنگ ایران و آمریکا نیز ترامپ به چین سفر و تلاش کرد این کشور را از دایره مناسبات با ایران دور کند که البته موفق نشد. با این وجود، چین و آمریکا روابط اقتصادی گستردهای با یکدیگر دارند و عمدتا تلاش میکنند که در حوزههای مختلف، به تعامل با یکدیگر برسند.
دلفی ادامه داد: به نظر میرسد سفر عراقچی به پکن نیز با همین هدف انجام شده که پیش از سفر شی به آمریکا، صحبتهای لازم با چینیها صورت گیرد تا دستورکاری که آمریکا برای دورکردن چین از ایران در نظر دارد، خنثی شود. متاسفانه در حاشیه دو اجلاس شانگهای و بریکس، دیداری بین آقای پزشکیان و شی برگزار نشد که این جای سوال دارد. باید توجه داشت در دو سال اخیر، چین تلاشهای زیادی داشته تا مناسبات خود در خلیجفارس را متنوع و نوعی آرامش را در این منطقه ایجاد کند، چراکه انرژی این منطقه اهمیت زیادی برای چینیها دارد. اما جنگ اخیر و هدف قرارگرفتن کشورهای منطقه و همچنین وضعیت فعلی در یمن این روند را مختل کرد و برای چین ناخوشایند است.
وی اضافه کرد: لذا وزیر امور خارجه چین در دیدار با آقای عراقچی، بر لزوم بازگشایی تنگه هرمز تاکید کرد. بنابراین، چین در مناسبات خود با ما، فراتر از مسائل دوجانبه، مسائل منطقهای و روابط خود با دیگر اعضای خاورمیانه را نیز در نظر میگیرد و از ایران انتظار دارد فضایی آرام را در منطقه ایجاد کند. چین برنامه آینده اقتصاد خود را بر مبنای امنیت انرژی پایهگذاری کرده و لذا بازگشایی تنگه هرمز اهمیت بالایی برای این کشور دارد و تداوم وضعیت فعلی در تنگه هرمز، میتواند باعث تجدیدنظر چین در مناسبات خود با ایران شود.
این دیپلمات باسابقه با اشاره به اینکه روابط اقتصادی چین با آمریکا بیش صدها میلیارد دلار است، عنوان کرد: مناسبات اقتصادی چین با آمریکا، اصلا با مناسباتی که با ایران دارد، قابل مقایسه نیست و بر همین اساس برای پکن، روابط با واشنگتن مهمتر از رابطه با تهران است. اکنون اگرچه در همین وضعیت انسداد تنگه هرمز هم چین نفتکشهای خود را به سلامت از این آبراهه عبور میدهد، اما در خطر افتادن کلی امنیت انرژی، موضوعی نگرانکننده برای پکن است. ما تا کنون هم قدرت خود در اشراف بر تنگه هرمز را به دنیا نشان دادهایم. اهمیت تنگه هرمز به بازبودن آن است و اکنون بازگشایی این آبراهه و نظارت ایران بر آن، بهترین امتیاز برای ماست و بسیار بیشتر از بستهبودن تنگه، برای ما منفعت دارد.
سفیر اسبق ایران در فرانسه در خصوص صحبتهایی که در مورد احتمال میانجیگری چین بین ایران و آمریکا مطرح میشود، گفت: اگرچه چین بدش نمیآید که به عنوان میانجی رسمی بین ایران و آمریکا وارد عمل شود، اما آمریکا از همان ابتدا این تمایل را نداشت که چین و روسیه به عنوان دو کشور معارض با واشنگتن، به عنوان میانجی وارد مناقشه ایران شوند. کما اینکه در جنگ ۴۰ روزه، پوتین شخصا برای میانجیگری ابراز تمایل کرد، اما ترامپ علیرغم روابط نزدیک با روسیه در موضوع اوکراین، از میانجیگری روسیه در جنگ ایران استقبال نکرد. به همین ترتیب، بعید است که ترامپ با میانجیگری چین نیز موافقت کند.
دلفی ادامه داد: ضمن اینکه آمریکا میداند چین شریک اول تجاری ماست و ما و این کشور برنامه راهبردی همکاری بلندمدت داریم. بنابراین، آمریکا هرگز چراغسبزی را برای میانجیگری به چین نشان نخواهد داد و به همین دلیل، چینیها نیز هرگز برای میانجیگری ابراز تمایل نخواهند کرد. ضمن اینکه اساسا به نفع ما هم نیست که همچنان ارتباطات خود با آمریکا را از طریق میانجیگران ادامه دهیم. طی سالهای اخیر، کشورهای مختلفی اقدام به میانجیگری بین ما و آمریکا کردهاند که هیچ کدام موفقیتآمیز نبوده و همین نشان میدهد اگر قرار است گشایشی بین ما و آمریکا رخ دهد، باید به شکل مستقیم باشد، نه از طریق واسطهها.
وی با اشاره به اینکه خود آمریکا نیز تمایل بیشتری به تعامل و مذاکره مستقیم با ایران دارد، عنوان کرد: برای ما نیز مذاکره مستقیم میتواند دستاوردهای بیشتری را داشته باشد، چراکه نهایتا تمام میانجیگران، به دنبال منافع خودشان هستند؛ پاکستان از یک سمت با عربستان و ترکیه قراداد نظامی دارد و و از سمت دیگر، در یک منازعه طولانی با هند به سر میبرد. قطعا پاکستانیها در هر اقدام خود، این ملاحظاتشان را هم در نظر میگیرند و این طور نیست که به خاطر منافع ایران وارد میانجیگری شده باشند. ضمن اینکه قطعا پاکستان حرفشنوی بیشتری از آمریکا دارد و لذا هیچ اعتباری به میانجیگری پاکستان یا هیچ کشور دیگری نیست.
این تحلیلگر مسائل بینالملل با تاکید بر اینکه با باید برای حل مناقشات هستهای خود با آمریکا به عنوان مهمترین موضوع مورد نزاع با این کشور فکری بکنیم، افزود: اگر آژانس بر موضع خود مبنی بر عدم همکاری ایران پافشاری کند، ممکن است از جایی به بعد ما حمایتهای چین و روسیه در شورای امنیت را هم از دست بدهیم، زیرا برای این دو کشور، تعهدات بینالمللیشان به مراتب بیشتر از تعهدات دوجانبهشان به جمهوری اسلامی اهمیت دارد.
دلفی اضافه کرد: بنابراین، باید قبل از اینکه بحثهای هستهای به جاهای باریک برسد و ما مجددا وارد دعواهای شورای امنیت و مسائل فصل هفتم منشور شویم، اختلافات هستهای را در چهارچوب مناسباتی مانند توافق قاهره، با آژانس حلوفصل کنیم. در این صورت، هم بهانه از دست آمریکاییها گرفته میشود، هم چین و روسیه بهتر میتوانند از ما حمایت کنند و هم همراهی اروپا با ما جلب خواهد شد.
