مجله «آتلانتیک» در گزارشی تحلیلی نوشت که پیشروی اخیر حوثیها و تصرف مناطق و جزایر اطراف تنگه بابالمندب، نهتنها یک شکست مهم برای آمریکا و عربستان سعودی، بلکه تغییری راهبردی در موازنه منطقهای به سود ایران به شمار میرود؛ تغییری که به گفته این نشریه، موجب شده دشمنان واشنگتن اکنون بر دو گلوگاه مهم انرژی جهان، هرمز و بابالمندب، نفوذ مؤثر داشته باشند و در مقابل، اختلاف و ضعف هماهنگی میان متحدان آمریکا بیش از پیش آشکار شود.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، مجله «آتلانتیک» در گزارشی تحلیلی به بررسی پیامدهای پیشروی اخیر حوثیها در یمن، تصرف مناطق و جزایر اطراف تنگه بابالمندب، افزایش فشار بر آمریکا و عربستان سعودی و تأثیر این تحولات بر موازنه منطقهای پرداخت و نوشت که در شرایطی که دونالد ترامپ در تلاش برای بازپسگیری کنترل تنگه هرمز از ایران است، پیشروی حوثیها باعث شده دشمنان واشنگتن اکنون بر دو گلوگاه مهم انرژی در خاورمیانه نفوذ مؤثر داشته باشند. این گزارش همچنین با اشاره به ضعف هماهنگی میان متحدان آمریکا در خلیج فارس، اختلافات داخلی نیروهای یمنی، ناکامی حملات پیشین آمریکا در تضعیف توان جنگی حوثیها و پیوند ایدئولوژیک عمیق میان این گروه و ایران، هشدار داد که تحولات اخیر میتواند موقعیت حوثیها را بیش از پیش تقویت کرده و فشار بر عربستان سعودی و کشتیرانی بینالمللی را افزایش دهد و نوشت: تا همین هفته گذشته، چنین به نظر میرسید که روند جنگ ایران اندکی به سود آمریکا در حال تغییر است. حوثیها ــ شبهنظامیان مستقر در یمن که قدرتمندترین متحد ایران در خاورمیانه به شمار میروند ــ تحت فشار رقبای محلی خود قرار داشتند و نیروی هوایی عربستان سعودی نیز آنها را با حملات هوایی سنگین هدف قرار میداد.
رئیس دولت یمن نیز با انتشار بیانیهای پیروزمندانه اعلام کرد که محاسبات اشتباه حوثیها «در را به روی فروپاشی کامل آنها باز خواهد کرد». در چنین شرایطی، با تضعیف شرکای حوثی ایران، رهبران تهران یک دلیل دیگر نیز برای عقبنشینی و پذیرش شروط دونالد ترامپ پیدا میکردند.
اما صبح جمعه، این توهمات همچون دود از میان رفت؛ زمانی که نیروهای حوثی خطوط دفاعی دشمنان خود را درهم شکستند و شهرها و جزایر اطراف تنگه بابالمندب، یکی از مهمترین گلوگاههای دریایی جهان، را به تصرف درآوردند.
این شکست برای ترامپ، که امیدوار بود کنترل تنگه هرمز را از ایران پس بگیرد، غافلگیری تلخی به همراه داشت. اکنون دشمنان او کنترل هر دو تنگه مهم خاورمیانه را در اختیار دارند؛ دو آبراهی که در مجموع، حدود یکسوم محمولههای نفتی جهان هر روز از آنها عبور میکند.
این تحول همچنین واقعیتی سرسختانه را برجسته میکند: با وجود تمام ضربههایی که «محور مقاومت» ایران طی یکی دو سال گذشته متحمل شده است، نیروهای آن همچنان از شور ایدئولوژیک و روحیه همبستگی و رفاقت نظامی برخوردارند؛ ویژگیای که در جبهه مقابل بهشدت کمرنگ است.
ناتوانی کشورهای خلیج فارس در همکاری مشترک علیه حوثیها پیامدهایی فاجعهبار داشته و در عین حال، بازتابی از ناکامی خود ترامپ در تدوین یک راهبرد قابلاجرا و هماهنگ علیه ایران است.
اگرچه حوثیها پیش از این نیز توانایی تهدید کشتیرانی در دریای سرخ را داشتند، «اِیپریل لانگلی اَلی»، کارشناس یمن در مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک و مشاور سیاسی پیشین فرستاده ویژه سازمان ملل متحد در امور یمن، به آتلانتیک گفت که تصرف بابالمندب «به این معناست که شما به معنای واقعی کلمه میتوانید در ساحل بنشینید و به کشتیهای در حال عبور شلیک کنید.»
او افزود: «این کار را آسانتر و ارزانتر میکند و از منظر نظامی و سیاسی، تسلط خفهکننده آنها بر تنگه را تثبیت میکند.»
ممکن است ایالات متحده حتی در صورت آغاز دور تازهای از حملات هوایی پنتاگون علیه حوثیها نیز نتواند کار چندانی در این زمینه انجام دهد. به گزارش آکسیوس، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، روز پنجشنبه دو بار با ترامپ تماس گرفت و از او خواست حوثیها را هدف قرار دهد.
اما بمبها و موشکها، بدون وجود یک نیروی زمینی که بتواند از نتایج این حملات بهرهبرداری کند، دستاورد چندانی نخواهند داشت و متحدان یمنی آمریکا اکنون هم آسیبدیدهاند و هم دچار تفرقه.
دولت ترامپ سال گذشته جنگی هفتهفتهای علیه این گروه به راه انداخت و اگرچه موفق شد شماری از فرماندهان حوثی را از ترور کند، نتوانست این گروه را از مواضعش بیرون براند یا ــ آنگونه که ترامپ وعده داده بود ــ توانایی آن برای جنگیدن را تغییر دهد.
پیشروی حوثیها برای عربستان سعودی حتی خبر بدتری است. سعودیها سالهاست تلاش میکنند تهدید حوثیها را در مرزهای خود مهار کنند. اکنون حوثیها حجم زیادی از تجهیزات و تدارکات سعودی و اماراتی را که نیروهای در حال عقبنشینی دولت رسمی یمن پشت سر گذاشتهاند، به دست آوردهاند.
روز گذشته ویدئویی منتشر شد که در آن «محمدعلی الحوثی»، یکی از فرماندهان ارشد این گروه و پسرعموی رهبر عالی آن، عبدالملک الحوثی، دیده میشد که با یک خودروی زرهی اماراتی در شهر مخا حرکت میکرد.
بحرانی که عربستان سعودی اکنون در یمن با آن روبهروست، تا حدی ساخته دست خود این کشور است. حوثیها سه دهه پیش در واکنش به مداخلات عربستان در عرصه مذهبی و سیاسی یمن شکل گرفتند.
در ماه دسامبر، تنش میان رهبری عربستان سعودی و امارات متحده عربی باعث شد ریاض از اماراتیها ــ که بهطور اسمی متحد سعودیها بودند ــ بخواهد از یمن خارج شوند؛ اقدامی که سعودیها را مسئول مجموعهای پراکنده از شبهنظامیان با وفاداریهای چندگانه و متضاد کرد.
گروههای مختلف یمنی حتی زمانی که دشمنان حوثی آنها به دروازههایشان رسیده بودند نیز همچنان به نزاع با یکدیگر ادامه میدادند.
«فارع المسلّمی»، کارشناس یمن در اندیشکده چتمهاوس، به من گفت: «هیچ هماهنگیای میان فرماندهان، میان دستگاه اطلاعاتی و پهپادها، میان گارد ساحلی و ارتش وجود نداشت؛ هیچ چیز.»
حوثیها آشکارا از چنددستگی کشورهای خلیج فارس سود بردهاند.
«مایکل نایتس»، رئیس بخش تحقیقات شرکت مشاورهای «هورایزن اِنگیج»، به آتلانتیک گفت: «آخرین باری که حوثیها در سال ۲۰۲۲ در مأرب موفق به شکستن خطوط شدند، امارات متحده عربی و عربستان سعودی توانستند بهصورت مشترک از ضدحملهای ویرانگر و بسیار مؤثر از سوی دولت یمن حمایت کنند.»
در همین حال، حوثیها منضبط و متمرکز باقی ماندند.
یکی از اعضای دولت یمن که به دلیل نگرانی از پیامدها خواست نامش فاش نشود، گفت: «آنها صدها، اگر نگوییم هزاران جنگجو را قربانی کردند. فعالان مزخرفگوی ما مشغول انتشار اخبار جعلی درباره پیروزیها بودند، در حالی که حوثیها در سکوت کار خودشان را انجام میدادند.»
اکنون که شتاب تحولات به سود حوثیهاست، آنها میتوانند برای تصرف مناطق بیشتری در دیگر نقاط یمن پیشروی کنند؛ از جمله استان مأرب، جایی که بخش بزرگی از نفت یمن در آن قرار دارد. آنها همچنین میتوانند بدون خونریزی دامنه قدرت خود را گسترش دهند؛ از طریق توافق با رهبران قبایل و چهرههای منطقهای در جنوب و شرق یمن.
تمام این تحولات میتواند قدرت حوثیها را بیش از پیش تثبیت کند و حامیان ایرانی آنها را نیز تقویت کند.
پیروزیهای حوثیها از هماکنون ارزش و اعتبار «ائتلاف مکه»، پیمان دفاع متقابلی که در ماه اوت میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه شکل گرفت، را زیر سؤال برده است. اسلامآباد و آنکارا، با وجود موجی از حملات اخیر حوثیها علیه اهدافی در جنوب عربستان سعودی، هیچ تمایلی برای کمک به سعودیها نشان ندادهاند.
«محور مقاومت» پرآوازه ایران نیز البته پیمانی نفوذناپذیر و شکستناپذیر نیست. حوثیها اوایل امسال، زمانی که ایالات متحده و اسرائیل بمباران ایران را آغاز کردند، حضور نداشتند. اما برخلاف دشمنانشان، حوثیها و ایرانیها دارای پیوند ایدئولوژیک عمیقی هستند؛ پیوندی که نیروهای آنها حاضرند برایش جان بدهند.
و حوثیها نیازی ندارند در همه نبردها پیروز شوند. تا زمانی که بتوانند هر از گاهی یک نفتکش را غرق کنند، دست بالا و اهرم فشار قدرتمندی نهتنها بر همسایگان سعودی خود، بلکه بر دیگر نقاط جهان نیز خواهند داشت.
