در حالی که بسیاری از کشورهای حاضر در جام جهانی با چالشهای مهاجرت، شکافهای هویتی و تنشهای سیاسی روبهرو هستند، ترکیب متنوع تیمهای ملی تصویری متفاوت ارائه میدهد؛ بازیکنانی از ادیان، فرهنگها و پیشینههای گوناگون که با حفظ باورهای خود، برای یک هدف مشترک در کنار یکدیگر میجنگند و الگویی کمنظیر از همزیستی و اتحاد را به نمایش میگذارند.
به گزارش سرویس بین الملل جماران، دیوید کراری، سرپرست سرویس دین و مذهب در خبرگزاری اسوشیتدپرس نوشت: در شرایطی که بسیاری از کشورهای حاضر در رقابتهای جام جهانی با شکافهای عمیق اجتماعی دستوپنجه نرم میکنند، برخی از تیمهای ملی آنها نمونههای مثبت و چشمگیری از چگونگی همکاری نزدیک بازیکنانی با پیشینهها و اعتقادات دینی متفاوت برای دستیابی به یک هدف مشترک را به نمایش میگذارند.
این پدیده بهویژه در میان تیمهای اروپای غربی قابلتوجه است؛ تیمهایی که در بیشتر تاریخ فوتبال، اکثراً متشکل از بازیکنان سفیدپوست و مسیحی بودند. همزمان با افزایش تنوع در این جوامع، فهرست بازیکنان تیمهای ملی نیز متنوعتر شده است و اکنون شامل بازیکنان مسیحی و مسلمانی است که بیپرده و آشکارا از ایمان خود سخن میگویند.
تیم ملی انگلستان برای نخستین بار یک بازیکن مسلمان را در ترکیب خود دارد. در فهرست تیم ملی فرانسه، بازیکنان متعددی با پیشینههای پروتستان، کاتولیک و مسلمان حضور دارند. لامین یامال، ستاره نوظهور ۱۸ ساله اسپانیا، یک مسلمان مقید است. یاسین عیاری از سوئد نیز چنین است؛ کسی که پس از به ثمر رساندن اولین گل از دو گل خود در پیروزی روز یکشنبه مقابل تونس (زادگاه پدرش)، برای شکرگزاری به درگاه خداوند در زمین مسابقه سجده کرد.
هر چهار کشور یادشده – مانند چندین کشور دیگر در اروپا – قطببندیهای سیاسی مرتبط با ورود شمار زیادی از مهاجران مسلمان را تجربه کردهاند. آیا تنوع موجود در تیمهای جام جهانی میتواند پیامدهای مثبت و سازندهای به همراه داشته باشد؟
ایبو پاتل ، که به عنوان رئیس سازمان «آمریکای بینالادیانی» از تکثرگرایی و همکاری مذهبی دفاع میکند، در این باره گفت: «قطعاً همینطور است. این موضوع هم نمادین است و هم ماهیتی اساسی دارد.»
او به تصاویر بازیکنان مسیحی که صلیب میکشند و بازیکنان مسلمانی که دستهایشان را برای دعا بالا میبرند، اشاره کرد. پاتل افزود پیام آنها این است: «هویت من برایم بسیار مهم است و مرا به بازیکن فوتبال بهتری تبدیل میکند.»
وی در ادامه گفت: «آنها گل میزنند، هر کدام دعای مخصوص به خود را میخوانند و سپس یکدیگر را در آغوش میگیرند. شما برای ساختن یک جامعه و یک تیم با هم همکاری میکنید… این یک تبلیغ تلویزیونی ساختگی یا یک برنامه آموزشیِ نمایشی و شعاری نیست. این همان روشی است که شما یک تیم فوتبال عالی میسازید.»
در ادامه به معرفی برخی از بازیکنان جام جهانی میپردازیم که ابراز آشکارای ایمانشان مورد توجه قرار گرفته است:
- محمد صلاح (مصر):
صلاح که با فاصله شناختهشدهترین بازیکن مصر است، یک مسلمان سنیمذهب است که اعمال دینی خود را آشکارا در داخل و خارج از زمین مسابقه انجام میدهد. او پس از گلزنی، اغلب برای شکرگزاری به درگاه خداوند سجده میکند. تأثیر مثبت او کاملاً ملموس بوده است: پژوهشگران گزارش دادند که پس از پیوستن او به باشگاه لیورپول در لیگ برتر انگلستان، توییتهای ضد اسلامی هواداران به نصف کاهش یافته است.
- لوکا مودریچ (کرواسی):
مودریچ ۴۰ ساله که پنجمین جام جهانی خود را تجربه میکند، در آستانه عبور از رکورد ۲۰۰ بازی ملی در طول این مسابقات قرار دارد. مودریچ که یک کاتولیک است، اغلب از ساقبندهایی با تصویر حضرت عیسی (ع) و مریم مقدس (س) استفاده میکند. چند روز پیش از سفر او و همتیمیهایش به ایالات متحده، آنها برای شرکت در مراسم عشای ربانی در کلیسایی واقع در شهر ایچیچی (Icici) کرواسی گرد هم آمدند.
- جد اسپنس (انگلستان):
اگرچه اتحادیه فوتبال انگلستان سوابقی از دین بازیکنان ثبت نکرده است، اما شبکه بیبیسی، در کنار دیگر رسانههای خبری، اسپنس را به عنوان نخستین بازیکن مسلمانی معرفی کرده است که برای تیم ملی بزرگسالان انگلستان به میدان میرود. اسپنس که مدافع کناری تاتنهام است، شش بار برای تیم ملی زیر ۲۱ سال انگلستان بازی کرده است. او به بیبیسی گفت: «تاریخسازی حس خوبی دارد و امیدوارم الهامبخش کودکان سراسر جهان باشد تا بدانند که آنها نیز میتوانند به این جایگاه برسند. آنها میتوانند کاری را که من انجام میدهم، انجام دهند.»
- لامین یامال (اسپانیا):
یامال، مسلمانی با پدری مراکشی، در ماه می، زمانی که در جریان جشن قهرمانی بارسلونا در لیگ اسپانیا پرچم فلسطین را به اهتزاز درآورد، در صدر اخبار جهان قرار گرفت. در آن زمان، هانسی فلیک، سرمربی بارسلونا، این تصمیم را زیر سؤال برد؛ و بعدتر، وزیر دفاع اسرائیل، یسرائیل کاتس، از یامال انتقاد کرد و او را به تحریک «نفرت» متهم ساخت.
- مارک گهی (انگلستان):
گهی ۲۵ ساله، فرزند یک کشیش مسیحی در لندن، اولین فصل حضور خود در منچسترسیتی را میگذراند و به عنوان یکی از مدافعان انگلستان برای جام جهانی انتخاب شد. گهی زمانی که کاپیتان باشگاه قبلی خود، کریستال پالاس بود، با نوشتن پیامهای مذهبی روی لباس خود در طول یکی از کارزارهای لیگ برتر که برای حمایت از گروههای خاص اجتماعی برگزار شده بود، از قوانین اتحادیه فوتبال سرپیچی کرد. با وجود اینکه اتحادیه فوتبال نمایش پیامهای مذهبی را برای بازیکنان ممنوع کرده است، گهی از مجازات گریخت.
- آیمار شر (عراق):
تیم ملی عراق در جام جهانی امسال متشکل از کردها، مسلمانان سنی، مسلمانان شیعه و چند مسیحی است؛ موضوعی قابلتوجه، چرا که تخمین زده میشود جمعیت مسیحیان عراق از ۱.۵ میلیون نفر در سال ۲۰۰۳ به حدود ۱۵۰ هزار نفر در زمان حال کاهش یافته باشد. یکی از این مسیحیان، آیمار شر، هافبک تیم ملی عراق است که با اشتیاق ایمان خود را به اشتراک گذاشته و عکسهایی از خود با تیشرتی با نوشته «من متعلق به عیسی هستم» در شبکههای اجتماعی منتشر کرده است.
- کریستین پولیشیچ (ایالات متحده):
پولیشیچ، مهاجم تیم ملی آمریکا، آشکارا از ایمان مسیحی خود صحبت کرده و اغلب گردنبند صلیبی را که مادرش به او هدیه داده، به گردن میآویزد. او جلسات مطالعه انجیل را در تیم رهبری کرده است؛ پستهای اینستاگرامی او شامل عکسهایی از انجیل است که در آنها زیر بخشهایی از متن خط کشیده است. چندین تن از همتیمیهای پولیشیچ از جمله وستون مککنی (Weston McKennie) و مت فریز (Matt Freese)، دروازهبان تیم، نیز آشکارا از ایمان مسیحی خود سخن میگویند. در بخش بیوگرافی اینستاگرام مککنی تنها این عبارت به چشم میخورد: «تمام جلال برای خداست».
